Praktijkvoorbeeld: de ene kilo ammoniak is de andere niet
Kilo’s ammoniak zeggen niet alles, blijkt uit dit rekenvoorbeeld. Het gaat om een veehouder die meer dieren wil gaan houden. Hij redt het niet om met technische oplossingen een hogere depositie op het nabijgelegen natuurgebied te voorkomen. Daarom moet hij zijn vergunning uitbreiden. Dat kan alleen via extern salderen, ofwel: emissieruimte overnemen van iemand anders die depositie op hetzelfde natuurgebied veroorzaakt. De veehouder (bedrijf A) heeft in de nieuwe situatie een toename van
0,24 mol per hectare depositie op het Natura 2000-gebied. Hij kan am- moniakruimte kopen van bedrijf B dat op 6,1 kilometer afstand ligt. B veroorzaakt depositie op hetzelfde natuurgebied, dat daar even ver vanaf ligt. Uit de berekening van Aerius blijkt dat netto 2.500 kilo ammo- niak van dat verkopende bedrijf nodig is om de toename van 0,24 mol depositie te dekken. Vanwege de 30% afroming moet A bruto 3.571 kilo aankopen van B. A kan ook ammoniak kopen van bedrijf C. Dat ligt niet alleen dichter
bij A (4 km), maar ook dichter bij het natuurgebied. In die situatie heeft A netto ‘maar’ 750 kilo nodig en bruto 1.072 kilo. Een enorm verschil. De verklaring: de vergunde uitstoot komt als het ware verder van het natuur- gebied af te liggen, waardoor de depositie afneemt. Het samenspel van afstand tot de natuur, emissie, uittreedsnelheid van de lucht uit de stal en de uitstroomhoogte bepalen samen welk deel van de vergunning van de verkoper moet worden ingetrokken om de deposi- tietoename bij de koper te compenseren.
(Bron: De Omgevingsadviseurs; op basis van een echt bestaande situatie)
komt er een meldingsplicht. Ook willen ze speculatie tegengaan. Daarom moet de koper de rechten zelf – binnen drie jaar – gebruiken. Verder zijn ze beducht voor verpaupering van het platteland door leegstand. Moge- lijk wordt sloop daarom verplicht voor de ‘saldogever’ ofwel de verkoper. Na een half jaar willen de provincies en het rijk evalueren: gaat het goed? Zo niet, dan zijn aanvullende voorwaarden mogelijk, zo schreef minister Schouten aan de Kamer. Daarnaast is er nog sprake van mogelijke regionale depositiebanken om emissierech- ten op de juiste plek te krijgen. Heel veel mitsen en maren, dus. Van een echte markt met een duidelijke prijs is geen sprake, constateert Lam- bert Polinder van Exlan. Hij vraagt zich dan ook af of die er echt gaat komen. ‘Het is heel anders dan met fosfaat- rechten, veel diffuser.’ Hij vergelijkt het met de handel die er vroeger was in ammoniak, lang geleden via de ammoniakreductieplannen, en tot 2015 in het systeem voor het PAS kwam. ‘Destijds al waren er enorme prijs- verschillen, variërend van 20 tot 130 gulden per kilo. Dat zal nu ook zo zijn want het is nog complexer dan toen.’
Handel begint al Toch is er op dit moment al handel in ammoniakrech- ten. Robert Kamphuis constateert dat naast enkele boeren vooral overheden actief zijn. Hij krijgt vragen
van provincies en gemeentes die stikstof-uitstootruim- te nodig hebben voor rondwegen, bedrijventerreinen en woningbouwplannen. Voor prijsopdrijving in zijn algemeenheid is hij niet bang. Van de industrie verwacht hij dat deze alleen in specifieke situaties een concurrent van boeren zal zijn, omdat de specifieke locatieomstan- digheden bepalen of een partij ammoniak geschikt is. “Inderdaad, er zullen kilo’s stikstof uitstootruimte wegvloeien uit de landbouw. Maar staar je daar niet blind op.” Hij noemt prijzen tot € 125 per kilo, maar dat is heel erg situatie afhankelijk. “Als je buurman Schiphol is, dan kan het wel meer zijn.” Steven van Westreenen van het gelijknamige advies- bureau bevestigt het beeld dat overheden aan de markt zijn, naast boeren. Zo zijn er bedrijventerreinen die hun vergunning niet op orde hebben en op zoek zijn naar aanvullende emissierechten. Hij noemt de gemeente Barneveld, die 1.400 kilo ammoniakuitstoot overnam van een stoppende veehouder in diezelfde gemeente om een bedrijventerrein mogelijk te maken. En natuurlijk de provincie Noord-Brabant die voor industrieterrein Moerdijk zelfs landelijk de boer op ging. Van Westreenen verwacht ook vraag van bedrijven die biomassa stoken. Daarnaast zijn er in zijn ogen opmer- kelijk veel niet-agrarische bedrijven in het buitengebied die willen uitbreiden en daarvoor op zoek moeten naar stikstof. Die vraag kon wel eens groter worden dan van- uit de landbouw zelf, verwacht hij. Binnen de landbouw is het legaliseren van meldingen voorlopig nog het belangrijkste item, zegt hij. “Die bedrijven moeten echt duidelijkheid krijgen.” Verder kunnen veel veehouders
BOERDERIJ 105 — no. 38 (16 juni 2020) 9 A 4 km
Natura 2000
C
6 km B
BRON: DE OMGEVINGSADVISEURS
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
