BOERENLEVEN
Droogte zit dit jaar eikenprocessierups in de weg
De ene boer heeft alweer bultjes, de ander heeft nog geen nest gezien. Het beeld is wisselend. Hoe erg het wordt, is afwachten.
Door Margreet Welink
orig jaar werd hij gek van de jeuk, weet hij nog. Erik Winter is me- dewerker op een melkveebedrijf en net als bij zijn werkgever, za- ten zijn armen en schenen op een bepaald moment onder de jeukende rode bultjes. “We hadden ingekuild en zaten met zijn allen onder de bomen in de schaduw wat te drinken. Toen zal het wel gebeurd zijn, in die bomen bleken eikenprocessierupsen te zitten. Nooit bij stilgestaan.” Dit jaar heeft hij in Brabant nog geen nesten gezien. Hij hoopt op een rustig seizoen want die jeuk, ‘dat was echt niet fijn’. Vorig jaar explodeerde de overlast van de eikenprocessierups. Dat had allerlei oorzaken, van het slepen met aangetast plantmateriaal tot het wegnemen van beschutting voor natuurlijke vijanden door onder de bomen alles kaal te maaien. Een Hongaarse studie wees uit dat ook droogte gunstig was voor de rups, en droog was het toen al voor het tweede seizoen op rij. Daar komt nu het derde seizoen achteraan. Is
V Tips voor mensen
rupsen gezien? Ga ze niet zelf te lijf met een lasbrander of föhn, ze laten juist dan hun brandharen massaal los.
krab niet aan de rode bultjes, Verwijder de brandharen van de huid met een stuk- je plakband. Of rol er met een pluizenrol- ler overheen.
smeer de bultjes vervolgens in met zalf op basis van menthol, eucalyptus of aloë vera. Dat stilt de jeuk een beetje.
jeukende ogen? Niet wrijven maar uit- spoelen met lauw water.
58
draag kleding met lange mouwen, houd de trekkercabine dicht.
was kleding waar de haren in zitten op minimaal 60 graden.
laat de was niet buiten drogen als er bomen met rupsen in de buurt staan.
houd kinderen weg bij aangetaste bomen.
geen rupsen te zien? Pas op, ze kunnen onder de grond zitten, aan de voet van de boom.
dat een voorbode voor weer een zomer vol brandharen? Dat blijkt lastig te zeggen.
Wisselend beeld overlast Op 6 april waarschuwde het Kennisplat- form al dat de eitjes van de rupsen aan het uitkomen waren. Op 12 mei ging er een nieuwe waarschuwing de deur uit: de rupsen begonnen brandharen te krijgen. Serieuze overlast werd echter pas in juni verwacht. Dat is het nu, en het beeld is wisselend. Reden? De droogte. Die lijkt dus volgens onderzoek gunstig voor de rups, maar Bastiaan Meerburg, directeur van het Kennis en Adviescentrum Dierpla- gen (KAD) laat per mail weten dat er ook een andere kant aan zit: door de droogte hebben sommige eikenbomen minder forse bladkruinen dan andere. Daar past de ontwikkeling van de rupsen zich op aan. Meerburg: “Door het verschil in bladontwikkeling tussen de bomen, kan er een behoorlijke spreiding ontstaan in de ontwikkeling van de rupsen.”
Dat verklaart waarom sommige boeren nog amper rupsennesten hebben gezien
en andere alweer een heleboel. Rondom de percelen van melkveehouder Robert ter Steege in Enter, zitten ze in elk geval alweer. En de brandharen heeft hij ook alweer gevoeld. “Pas hebben we gras gemaaid, toen had ik weer een paar dagen last van jeukende bultjes. Maar niet zo heel erg. Sommige familieleden hadden vorig jaar weken achter elkaar last, ik ben zeker iets minder gevoelig.” De nesten pakt hij niet zelf aan, dat laat hij over aan de ge- meente. “Die bestrijden nu met aaltjes.”
Gemeenten extra alert
Zijn gemeente is niet de enige. Na de enorme overlast van vorig jaar zijn de meeste gemeenten dit jaar extra alert, op veel plaatsen is al in een vroeg stadium begonnen de nesten aan te pakken, ook buiten de bebouwde kom. Betekent dat dat er probleemloos onder bomen gemaaid en geoogst kan worden? Vorig jaar was vanuit het Kennisplatform namelijk het advies om een strook van 20 meter onder aange- taste bomen niet te gebruiken. Niet om te weiden, niet om te maaien en niet om te oogsten. De impact van dat advies was groot, als boeren zich eraan zouden hou- den, zouden vele hectares onbruikbaar zijn voor de landbouw. Een enkele boer kuilde of baalde het gras onder eikenbomen apart van de rest voor je-weet-maar-nooit, anderen, en dat zijn verreweg de meesten, negeerden het advies. Rups of geen rups, onder de bomen werd gewoon gemaaid en geoogst, met de cabine dicht en lange mou- wen aan zodat armen en benen vrij bleven van brandharen.
Het advies voor de 20-meterstrook was ingegeven door de verhoogde kans dat in deze strook de meeste brandharen neer zouden dwarrelen. Ze zouden mee on- dergeploegd worden, of terechtkomen in
BOERDERIJ 105 — no. 38 (16 juni 2020)
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
