Jacobskruiskruid is te herkennen aan kleine, heldergele bloemen, blad dat lijkt op rucola-sla, de paarse stengel en bosvorming. In het eerste jaar heeft het kruid alleen rozetten.
levensfase en voedingsstatus van vee. Maar ook van andere ziekten van het dier of bijvoorbeeld schimmels (toxinen) in hooi. Sommige gifstoffen worden in de pens of lever onschadelijk gemaakt”, zegt Van der Merwe. Het is niet eenvoudig om vergifti- ging vast te stellen (zie kader Wat doen bij verdenking vergiftiging?).
Regelgeving jacobskruiskruid Nederland kent geen nationale regelgeving die bestrijding van giftige wilde planten verplicht stelt. De verantwoordelijkheid ligt bij grondeigenaren of -gebruikers. Provincie Friesland heeft vanaf 2007 wel een verordening. Friese grondeigenaren of -gebruikers zijn verplicht om jacobskruis-
kruid te verwijderen als het risico bestaat dat de plant wordt gegeten door landbouw- huisdieren of in veevoer kan terechtkomen. In de handel van ruwvoerproducten speelt SecureFeed een belangrijke rol. “Om te voorkomen dat producten met giftige kruiden bij veehouders terechtkomen, scoren we in onze risicoclassificatie be- paalde producten ook op de contaminant giftige onkruiden/onkruidzaden”, zegt Rien Huige, directeur van SecureFeed. “In het leveranciers auditprogramma voeren we audits uit bij gras- en luzernedrogerijen en ruwvoerhandelaren. We onderzoeken jaarrond monsters van producten met een microscoop op giftige onkruidzaden. Audits zijn verplicht voor leveranciers van
Hoe herken je jacobskruiskruid?
Jacobskruiskruid (Senecio jacobaea of Jacobaea vulgaris) is een inheems tweejarig kruid en algemeen voorkomend in West- Europa.
De plant groeit goed op kale en schrale gronden en rukt op in Nederland, België, Duitsland (met name in Noordrijn-West- falen), Verenigd Koninkrijk en Denemarken. Het kruid is vooral aanwezig in wegbermen en terreinen met minder intensief beheer, zoals natuurterreinen. Ecologisch bermbe- heer (minder spuiten tegen bermonkruid) geeft het onkruid meer kans in bermen. Jacobskruiskruid ontwikkelt in het eerste jaar alleen een rozet (op de grond liggende bladeren). In het daaropvolgende voorjaar
groeien paarse bloemstengels uit de rozet. Het 30 tot 120 centimeter hoge kruid bloeit meestal in het tweede jaar van juni tot okto- ber. De plant vormt bossen en heeft typisch blad (lijkt op rucola-sla), paarse stengels en kleine, glanzende gele straalbloemen met of zonder bloemblaadjes. Op de plant komt de getijgerde rups van de jacobsvlinder voor. Jacobskruiskruid sterft af na vorming van pluizige zaadjes. Zaad kan zich 15 tot maximaal 100 meter van de moederplant verspreiden en blijft in de grond erg lang kiemkrachtig.
Boerenwormkruid, sint-janskruid en groot
streepzaad lijken op jacobskruiskruid, deze planten bloeien ook geel.
diervoeders die direct aan melkvee- en pluimveehouders leveren.” In 2019 heeft SecureFeed slechts één keer jacobskruiskruid aangetroffen en in 2018 twee keer. Een besmette partij wordt vernietigd. Er kunnen sancties volgen bij SecureFeed-deelnemers die te weinig doen om contaminatie te voorkomen. “Het risico op jacobskruiskruid is groter op extensief beheerde terreinen en het komt de laatste jaren meer voor in Duitsland”, zegt Huige.
Acties bij verdenking vergiftiging
Als runderen jacobskruiskruid hebben gevreten, kan het dagen of weken duren voordat effecten van vergiftiging optreden. Als dieren ongewoon gedrag vertonen, bijvoorbeeld braakneigingen, diarree, speekselen of trillen, neem dan contact op met uw dierenarts. Hij of zij kan een ‘waarschijnlijkheidsdiagnose’ stellen op basis van uw verhaal, klinische verschijnselen van het dier en resultaten van bloedonderzoek. Zoek naar giftige planten en stuur verdachte planten op naar de GD voor onderzoek op giftige stoffen. De GD kan ook sectie-onder- zoek verrichten op het dode dier. In de maaginhoud kunnen nog delen van de giftige plant of een restant van de gifstof aanwezig zijn. In veel gevallen is het nodig om analyses van inwendige organen uit te voeren.
BOERDERIJ 105 — no. 38 (16 juni 2020) 33
FOTO’S: KOOS GROENEWOLD
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
