search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
18


Van top tot teen getest


D Kieskeurige


Tekst Jan Bos Illustratie Maarten Wolterink


De basis voor de huidige Nederlandse krijgsmacht is gelegd door koning Willem I bij zijn aantreden in 1813. Napoleon leek weliswaar verslagen, maar de nieuwe vorst was er niet gerust op dat het Franse gevaar defi nitief was geweken. Dus wilde hij snel een omvangrijk leger op de been brengen om – zo nodig – ten strijde te kunnen trekken. Minstens 30.000 manschappen dacht hij nodig te hebben. Dat bleek alleen haalbaar door de dienstplicht in te stellen. De rekruten die zich moes-


ten melden werden niet al te kritisch tegen het licht gehouden. Alleen een zichtbaar gebrek was aanleiding voor vrijstelling: ‘merkbare teekenen’, zoals blindheid aan een oog, scheelzien, een bochel en sproeten op het aangezicht. Maar verreweg de meeste soldaten in spe werden afgekeurd omdat ze te klein waren. Wie in dienst ging, moest minstens 1.55 meter lang zijn. Het is nu nog nauwelijks voor te stellen, maar veel mannen waren toen kleiner. Werd je goedgekeurd, dan had je de moge- lijkheid om een ‘remplaçant’ in te huren die de vijf (!) verplichte dienstjaren voor je opknapte. In 1898 werd die route af- gesloten. Iemand die gezond was, werd niet vrijgesteld. Er was nu nog maar een mogelijkheid om onder de dienstplicht uit te komen: de keuring saboteren.


20e eeuw In de eerste eeuw van zijn bestaan deed de krijgsmacht van het Koninkrijk der Nederlanden tegen wil en dank de nodige oorlogservaring op. Daardoor wist de leiding steeds beter aan welke eisen een strijdbare soldaat moest voldoen. Een globale toets op lengte en zichtbare gebreken volstond niet langer en nieuwe rekruten moesten nu


krijgsmacht


Defensie heeft een enorm personeelstekort. Toch heeft de krijgsmacht strenge toelatingseisen: sollicitanten worden van top tot teen getest. Dat was vroeger anders. Iedere jongeman, ogenschijnlijk gezond van lijf en leden, wandelde zo het uniform in.


een intensievere gezondheidsinspectie ondergaan. Keurlingen werden getest op schurft en geslachtsziekten en uitvoerig bekeken, beklopt, beluisterd en betast. Na de Tweede Wereldoorlog mondde dit uit in een classifi catie van zeven kenmerken, het zogenaamde ABOHZIS-systeem: het lichaam werd getest op algemene fysieke toestand, bovenste ledematen, onderste ledematen, horen en zien, intelligentie en (geestelijke) stabiliteit. De krijgsmacht stond alleen open voor personen die op alle kenmerken een voldoende scoorden. Steeds meer werd dus, behalve naar iemands fysieke conditie, ook gekeken naar het mentale welbevinden. Dat is van essentieel belang, want onverwerkte jeugdtrau- ma’s kunnen bijvoorbeeld een goed functioneren tijdens oorlogssituaties in de weg staan. Zeker vanaf de jaren zestig was de dienstplicht niet populair en er werd


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76