This page contains a Flash digital edition of a book.
in dezelfde slaapzak. De intieme band van een militair met zijn een- heid lijkt soms op ware liefde, maar dan niet zozeer in seksuele zin. Velen vreesden het moment waarop de navelstreng met de eenheid doorgeknipt zou worden. De Britse officier en dichter Herbert Read verdiende aan het Westfront een rits dapperheidsonderscheidingen. Een real man dus. Maar ook Read sprak over zijn compagnie als ware ze een geliefde: ‘O beautiful men. O men I loved, O whither are you gone, my company.’


Vier Indonesische prostituees in een bordeel in Kampong Kotja, 1948.


controle. De militaire autoriteiten beseften dat de toegang tot dames van lichte zeden ‘binnen de grenzen der redelijkheid’ positief uitpakte voor het moreel. De Fransen gingen relatief verlicht met deze materie om. Een maison de tolérance in Rouen ontving tijdens de Eerste Wereldoorlog 171.000 klanten. Het aantal gerapporteerde gevallen van geslachtsziekten bedroeg 243. Hele- maal geen slecht resultaat dus. Uit de verhalen van de gevierde Britse auteur-veteraan Robert Graves ken- nen we de hoerenkasten met blauwe lampen voor de officieren en met rode lampen voor de manschappen. Verschil moet er zijn, nietwaar? Ook ‘veldbordelen’ waren geen onbekend verschijnsel. Het Duitse leger richtte in bezette gebieden mobiele bordelen op. Vijf tot twintig ‘dames van de nacht’ bedienden elk bordeel. De voorschriften bepaalden dat elke dame tot zeshonderd sol- daten per maand moest afwerken. Anders verloor ze haar inkomen en andere emolumenten. De ratio was: één prostituee per 100 soldaten, één per 75 onderofficieren en één per 50 officieren. De Duitse militaire auto- riteiten vonden het steeds lastiger om de veldbordelen te voorzien van voldoende vaderlandslievende pros- tituees. De werkneemsters hielden het sowieso zelden lang vol vanwege de werkdruk. Het Duitse ‘Oorlogs- comité voor warme onderkleding’ ging in diezelfde jaren contracten aan met Belgische vrouwen. Zij moesten wollen ondergoed voor Duitse solda- ten breien. Niet zozeer om Duitse sol- daten in de loopgraven letterlijk een ‘warm gevoel’ te geven, maar vooral om de Belgische vrouwen via een


10 NOVEMBER 2014


bestaansminimum uit de prostitutie te houden. Nog een aardig terzijde: het Amerikaanse woord hooker vindt blijkbaar zijn oorsprong in het gedrag van ene generaal Joseph Hooker tij- dens de Amerikaanse burgeroorlog (1861-’65). Tijdgenoten beschouwden zijn hoofdkwartier als een verkapt bordeel. De stoet dames die meetrok, kreeg de naam Hooker’s Girls.


Opgewonden thuisfront Natuurlijk bezag het vaderland dit


soort zaken ook met enige zorg. Telkens opnieuw dwarsboomden moraalridders preventieve maatre- gelen als de verstrekking van con- dooms of de controles op bordelen. Zij vonden vooral dat je ‘het’ maar even niet moest doen. Een voorbeeld. Toen het Amerikaanse leger besloot over te gaan tot de verstrekking van condooms mocht president Wood- row Wilson (1913-’21) daarvan niks weten. De president meende name- lijk dat je als soldaat ‘maar even niet aan seks moest denken’. Nu levert de verstrekking van voorbehoedsmidde- len wat minder koortsachtige reacties op. Defensie toonde zich na afloop van de VN-missie in Cambodja (1992-’93) tevreden over het hoge percentage ‘veilig vrijers’. Bijna een derde van de uitgezonden mariniers had een of meerdere keren seksueel contact in Cambodja. Negentig pro- cent van deze groep zei altijd een condoom te hebben gebruikt. Homoseksualiteit is en blijft een lastig thema, ook in hedendaagse krijgsmachten. De hechte band tus- sen soldaten vormt een integraal deel van de esprit de corps. Vaak neemt deze band fysieke vormen aan: een arm om de schouder of overnachten


De oude Grieken keken niet raar op van homo-erotische relaties onder soldaten. Een sprekend voorbeeld is de Heilige Schare van Thebe, een militair keurkorps dat bestond uit homokoppels. Sommige historici verklaren de Spartaanse traditie van heldendom mede uit de emotionele kracht van homoseksuele relaties. Natuurlijk is intussen veel veranderd, maar openlijk beleden homoseksu- aliteit blijft een delicaat punt. De regering-Obama besloot in 2010 tot het intrekken van het omstreden don’t ask, don’t tell-beleid. Het vraag- stuk blijft echter discussie oproepen. Ook in Westerse militaire organisa- ties, waarin ‘mietje’ en ‘homo’ nog steeds uitwisselbare scheldwoorden zijn. Fascinerend in deze context blijft het fenomeen dat in oorlogsom- standigheden homoseks soms wordt getolereerd ‘bij gebrek aan beter’ (lees: bij ontstentenis van vrouwen). Zelfs machomannen verliezen dan hun status binnen de groep niet door te slapen met queens. Noem ze nooit homo! De meeste Westerse militairen zullen waarschijnlijk zeggen dit feno- meen niet te kennen. Maar wijs ze op tv-series die spelen in gevangenissen of op de praktijken onder Afghaanse militairen – en het kwartje valt. De auteurs Malcolm Potts en Thomas Hayden definiëren het ultieme massavernietigingswapen als de testosteronmolecuul. Seks heeft alles met oorlog te maken en oorlog alles met seks. Natuurlijk zijn de heden- daagse missies korter en gaan er veel meer vrouwen mee (Afghanen reageerden wel eens met: ‘Hebben de Nederlanders soms hun eigen hoeren meegenomen?’) Dit levert een ander beeld op dan bijvoorbeeld voor Nederlands-Indië. Hoe dan ook: oorlog en seks, het blijft een fascinerend huwelijk!


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65