ACHTERGROND


>


veroorzaakt, is echt anders dan normale werkstress. Dat komt omdat morele stress direct raakt aan je normen en waarden als mens, en aan je professio- nele verantwoordelijkheid.” Tandarts Noemi Romero (34), die sinds


een paar jaar in Honserlerdijk een eigen praktijk heeft, herkent zich hier volle- dig in. “Voor mijn gevoel kan ik vooral kinderen niet altijd meer de juiste zorg bieden”, vertelt ze. “Sommige kinderen hebben bijvoorbeeld een groter risico op gaatjes. Ze zijn dan gebaat bij extra fluoridebehandelingen. Alleen vallen die niet onder de basisverzekering. Voor zo’n behandeling moet ik dus iedere keer een speciale machtiging aanvragen bij de zorgverzekeraar. Althans: bij de ene verzekeraar is dat verplicht, bij de ander weer niet. Het beleid is totaal niet eenduidig. En dan komen verzekeraars vaak ook nog tot een verschillend oor- deel. Niet iedere verzekeraar vindt zo’n


‘Soms kan ik het niet over mijn hart verkrijgen iemand zonder hulp weg te sturen’


extra behandeling namelijk relevant. Terwijl preventie zó belangrijk is.” Ze geeft nog een voorbeeld van een


situatie die morele stress veroorzaakte. “Onlangs sprak ik een moeder met twee zoons die allebei een beugel nodig heb- ben. Zij was daarvoor niet verzekerd en kon ook geen aanvullende verzekering betalen. Ik voelde me toen zo machte- loos. Een beugel kan latere tandvlees- en


kaakproblemen voorkomen. Eigenlijk zou elke zorgverzekeraar die dus moe- ten vergoeden. Maar toch kon ik haar kinderen niet helpen.” Uit frustratie kiest de tandarts er heel


soms voor een behandeling gratis te doen. “Dat kan natuurlijk niet altijd. Sommige situaties zijn echter zo schrij- nend, dat ik het niet over mijn hart kan verkrijgen iemand zonder hulp weg te sturen.” Waar huisarts Leonie de Bont vooral


boosheid en frustratie voelt, uit de morele stress zich bij Noemi ook fysiek. Zo heeft ze regelmatig last van hoofdpijn, nek- pijn en slaapproblemen. “Dan schrik ik ’s nachts wakker met de gedachte aan een patiënt. Of ik pieker over het feit dat ik iemands tanden en kiezen moet trek- ken, terwijl een andere maar duurdere behandeling beter zou zijn.”


Structureel onvoldoende ruimte De verhalen van Noemi Romero en Leonie de Bont staan niet op zichzelf. “We weten niet precies hoe vaak morele stress bij zorgprofessionals voorkomt”, zegt Christiaan Vinkers. “Wetenschap- pers gebruiken verschillende definities en meetmethoden, waardoor het lastig is om tot harde cijfers te komen. Wat wel opvalt, is dat zorgprofessionals al langere tijd steeds vaker aangeven in de knel te raken tussen wat professioneel wenselijk is en praktisch haalbaar. Uit studies, maar ook van beroepsvereni- gingen, krijgen we signalen dat morele stress de laatste jaren steeds beter zicht- baarder wordt. Verder zijn er aanwij- zingen dat zorgverleners de druk van morele dilemma’s nu sterker voelen dan vroeger. Vooral als ze structureel onvol- doende ruimte krijgen om hun werk naar behoren te doen. Maar duidelijke trenddata ontbreken.” Voormalig huisarts Marga Gooren,


schrijver van het boek De dappere dokter, ziet in haar trainings- en coachingsprak- tijk voor collega’s in ieder geval veel artsen met morele stress. “Denk aan een huisarts die soms moedervlekken weghaalt bij patiënten om te voorkomen dat iemand zijn eigen risico moet aan- spreken. En dan maar hopen dat het geen melanoom is”, vertelt ze. “Of een


28 aena • januari/februari 2026


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100