Tekst: Frank van Kolfschooten Beeld: De Beeldredaktie/Marco Okhuizen


Favoriete pil 079


Klinisch geriater Judella Daal


“De voorlezer maakte diepe indruk op me toen ik het twintig jaar geleden las met mij n vrou- wenleesclub en is me altij d bij gebleven”, zegt klinisch geriater Judella Daal uit Amsterdam. “Schrij ver Bernhard Schlink maakt met een vrij eenvoudig verhaal de complexe emoties invoelbaar van de Duitse naoorlogse generatie, die worstelt met gruwelij ke gebeurtenissen waar ze zelf part noch deel aan hadden.” Het boek beschrij ft drie episodes uit het


leven van hoofdpersoon Michael. Hij krij gt als 15-jarige scholier een seksuele relatie met de 21 jaar oudere tramconductrice Hanna. Een vast ritueel is dat hij haar boeken voorleest, waar ze intens van geniet. Dat Hanna gehei- men heeft, beseft de jongen wel, maar hij kan er de vinger niet op leggen. Op een dag is ze tot zij n verdriet ineens


verdwenen. Jaren later ziet hij haar bij toeval weer en ontdekt hij , zonder dat zij dat te weten komt, haar oorlogsverleden en grote geheim. “Hanna’s leven blij kt voor een be- langrij k deel te zij n bepaald door een enorm schaamtegevoel, dat zo sterk is dat ze zelfs bereid is om alle schuld op zich te nemen voor misdaden van anderen”, vertelt Daal. “Michael ontwikkelt op zij n beurt een groot schuld- gevoel omdat hij niets doet op een moment dat hij Hanna kan behoeden voor een zware gevangenisstraf.” Als klinisch geriater ziet Daal in haar spreekkamer veel oudere patiënten die wor-


stelen met emoties. “Het is fascinerend hoe verschillend mensen omgaan met de kleine en grote tegenslagen in hun leven”, zegt Daal. “De een kan door een ogenschij nlij ke futili- teit totaal van slag raken, terwij l een ander onvoorstelbaar veel ellende heeft meegemaakt en toch nog opgeruimd tegenover mij zit.” Schaamte speelt bij de oudere generatie die


zij behandelt een veel grotere rol dan bij jonge- re mensen. “Ouderen hebben veel minder ge- leerd om met woorden uit te drukken wat ze voelen en denken”, zegt Daal. “Ze zij n opgevoed met accepteren wat je overkomt: doorgaan en niet klagen. Wat ik van hen heb geleerd, is dat veel van onze vanzelfsprekendheden in feite ver- worvenheden zij n die we moeten koesteren.”


‘Hij maakt de complexe emoties van de naoorlogse generatie invoelbaar’


Haar patiënten confronteren Daal ook met haar geprivilegieerde positie als arts. “Het is toch heel bij zonder dat mensen zonder ook maar iets over mij te weten, hun hele hebben en houwen op tafel leggen en mij blindelings vertrouwen.” Dat draagt de klinisch geriater ook over: “Zorg dat je dat vertrouwen nooit schaadt, zeg ik altij d tegen mij n coassistenten.”


Judella Daal (Oranjestad – Aruba, 1965) is klinisch geriater in het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn/ Purmerend. Haar favoriete pil: de roman De voorlezer van de Duitse schrijver Bernhard Schlink.


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108