One Health 025


waren met COVID-19”, zegt Houben. “In andere landen zullen ook nertsen besmet zij n, maar dankzij ons systeem hebben wij het snel gesignaleerd. Dan hoop je dat je het kunt ‘containen’, dat je inter- ventiemogelij kheden hebt. In dit geval is het jammer genoeg niet gelukt om besmetting bij andere nertsenbedrij ven te voorkomen.”


Wel volgen er in de omgeving van nert-


senbedrij ven luchtmetingen om erachter te komen of het virus zich via de lucht kan verspreiden en dus risico’s vormt voor omwonenden, wat niet zo blij kt te zij n. “Die metingen hadden we snel op poten staan”, vertelt Heederik, die daarbij betrokken is vanuit het departement Population Health Sciences van de Univer- siteit Utrecht. “Wij deden de metingen, Wageningen UR en de Erasmus Universi- teit de analyses. Dan zie je hoe belangrij k het is dat de lij nen kort zij n.” Het in 2016 opgezette Netherlands Centre for One Health (NCOH), waarvan Heederik voor- zitter is, draagt daar volgens hem aan bij . “Er waren allerlei onderzoeksgroepen die zich direct of indirect met One Health bezighielden, maar redelij k versnipperd. Dankzij dit centrum is er een levendige samenwerking ontstaan. Daar pluk- ken we ook tij dens deze pandemie de vruchten van. Bij het nertsenonderzoek en de luchtmeting, maar ook bij andere onderzoeken op het grensvlak van mens, dier en milieu, zoals onderzoek naar aerosolen en transmissieroutes.”


Lockdown andersom Het klinkt alsof het allemaal op rolletjes loopt. “Ik denk dat we het grosso modo goed voor elkaar hebben in Nederland”, zegt Heederik, om daar direct aan toe te voegen: “Dat móet ook wel met onze krankzinnig grote veehouderij .” Dierenarts Houben: “Nederland is uniek in mens- en dierdichtheid, dat maakt ons een hotspot met betrekking tot risico. We moeten er alles aan doen om populaties in de veehouderij gezond te houden én te voorkomen dat eventuele dierziekten overslaan. Daarom hebben we een soort van lockdown andersom: dieren zitten in stallen en daar komen mensen niet zomaar bij .”


‘One Health is


belangrijker voor preventie dan bestrijding’


Op dat vlak loopt Nederland internati- onaal voorop. Dat zij n althans de woor- den van voormalig dierenarts Henk Jan Ormel, nu actief als adviseur veterinaire zaken bij de Food and Agriculture Orga- nization (FAO) van de Verenigde Naties. “In Nederland zelf is er veel kritiek, maar op wereldniveau kij kt men met ontzag naar hoe we de veehouderij intensiveren, mét oog voor innovatie en dierenwelzij n. We zij n goed in surveillance, in biosecu- rity. Maar je kunt het nog zo goed voor elkaar hebben; Nederland is geen eiland, een zoönose die vandaag aan de andere kant van de wereld uitbreekt, kan mor- gen hier zij n.” Iets wat we met COVID-19 natuurlij k


aan den lij ve ondervinden. “Het was een One Health-probleem, maar toen het virus zich hier verspreidde, was het al een human health-probleem”, zegt Ormel. “One Health is belangrij ker voor pre- ventie dan voor bestrij ding. We moeten een virus stoppen vóórdat het mensen infecteert. Daar hebben we niet alleen veterinaire en humane gezondheids- experts voor nodig, maar ook experts op het gebied van milieu, van wildlife. We moeten de oorzaken bestrij den, zo- als klimaatverandering die ervoor zorgt dat vectoren zoals muggen zich verplaat- sen, de aantasting van het milieu en de toenemende interactie tussen mens en dier. En dat moeten we dáár doen waar de risico’s het grootst zij n.”


De Tripartite – waarin Ormel namens de FAO samenwerkt met de World Health Organization (WHO) en de World Orga- nisation for Animal Health (OIE) op het gebied van One Health – ziet bij voorbeeld een potentieel groot risico in Saoedi- Arabië, waar het MERS-coronavirus nog altij d rondwaart. “Dat virus is gelokali- seerd gebleven in het Midden-Oosten, maar omdat SARS-CoV-2 zich wereldwij d verspreidt, zij n we beducht op vermen- ging, wat tot een gevaarlij ker variant kan leiden. We zetten daar vol in op surveil- lance. Iets wat sowieso belangrij k blij ft bij dieren, dat is wel gebleken met de co- ronamutatie bij nertsen in Denemarken.” Tegelij kertij d zet de Tripartite in op


preventie. “Met name op die plekken waar de bevolking en de landbouw het hardst groeien, zoals in Zuidoost-Azië en in Sub-Sahara-Afrika, waar ook nog eens grote wildlifepopulaties leven”, licht Ormel toe. “We hebben een Tripartite Zoonotic Guide gemaakt: een module om een One Health-systeem op te zetten in een land. Dat doen we, nu virtueel vanwe- ge COVID-19, samen met vertegenwoor- digers van ministeries van landbouw en volksgezondheid in het betreff ende land. Bij voorbeeld in Namibië, waar we ze hel- pen met een joint risk assessment. Doel is tot een document te komen waarin geza- menlij ke gezondheidsrisico’s, veterinair én humaan, staan beschreven. Daarnaast adviseren we een nationaal One Health- team op te zetten met experts vanuit de agrarische en volksgezondheidssector. Hoe meer landen het volgens deze opzet doen, hoe sneller een virus gedetecteerd en bestreden kan worden. In Nederland zij n we daar goed in, dus ik vind dat we onze ervaring en kennis moeten delen.” Op wetenschappelij k niveau doen we


dat eigenlij k al, geeft Heederik in reactie daarop aan. “Over het onderzoek naar nertsen wordt gepubliceerd, dus daar hebben andere landen iets aan. En in 2005-2006, toen we MRSA bij varkens en kalveren vonden, hebben we humaan- veterinaironderzoek gedaan naar de risico’s op dier-op-mensbesmetting én hoe die je kunt tegenaan. Door daarover te publiceren, laten we ook internationaal het belang van One Health zien.”


<


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108