search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
Column Viewpoint Van Bergen Remarque


oen Julius Caesar in 49 voor Christus letterlijk de Rubicon overstak, beging hij een even letterlijke doodzonde. Hij trok


De problematische verhouding tussen front en thuisfront


met zijn legers van het Gallische front op tegen het thuisfront. Het deel van de bevolking dat toen nog simpelweg het plebs werd genoemd, vond het prima, maar een deel van de Romeinse boven- laag was furieus. De republiek was in gevaar! Een aanstaand tiran geboren! Het leidde uiteindelijk tot Caesars gewelddadige dood in 44 voor Christus. Het zou de republiek niet redden. Het is een voorbeeld dat aangeeft hoe problematisch de verhouding tussen front en thuisfront altijd is geweest en waarschijnlijk ook zal blijven. Het literair bekendste en waarschijnlijk ook beste voorbeeld hiervan is Erich Maria Remarques De Weg Terug, het vervolg op zijn Van het Westelijk Front Geen Nieuws. Het behandelt het verhaal van enkele soldaten die, terugkomend van vier jaren strijd, hun draai in hun geboortestad niet meer kunnen vinden; de stad waar zij eerder gelukkig waren geweest en zich ‘thuis’ hadden gevoeld. Dat lag niet aan dat thuisfront. Zij waren degenen die waren veranderd. Die verandering zou het thuisfront niet begrijpen. Het zou niet begrijpen wat zij hadden doorgemaakt, maar zij deden ook niet veel moeite het uit te leggen. Maar wat zou het thuisfront niet begrijpen? De gruwelen die zij hadden doorgemaakt? De gruwelen die zij zelf hadden verricht? Het gegeven dat zij dit laatste bij tijd en wijle helemaal niet zo onprettig hadden gevonden? Praatten zij er niet over omdat zij wisten dat zij dat dan zouden moeten toegeven en dat dit inderdaad nooit zou worden begrepen door mensen die hun ervaringen niet hadden gedeeld? De Weg Terug is in feite een verhaal over soldaten die niet waren gesneuveld, maar desondanks dood waren. Ook voor hen gold wat ik onder het kopje ‘De Onbekende Soldaat’ al eens over thuiskomst schreef in mijn


Onder Stervenden: Mama huilt / Er was een man / Hij had een brief / Ik huil niet / Ik ken papa niet / Hij ging weg / Ik was één / Ik ben vijf. Op het moment van schrijven volg ik de waarschijnlijk beste serie die ooit over de Vietnamoorlog is gemaakt. Ook daar is de verhouding front-thuisfront (zowel bij de Amerikanen als Vietnamezen) een belangrijk deel van de informatie en ook nu weer wordt duidelijk hoe mijlenver verwijderd die verhouding is van het simpele: de een vecht voor de ander, dus de ander steunt de een; moet de een steunen. Om ons even op Amerika te concentreren: het betrof de getroebleerde relatie tussen de een die acties uitvoert/moet uitvoeren, die meer en meer door de ander van vraag- tekens worden voorzien en waarvan bovendien de hooggeplaatsten weten dat zij niet tot de overwinning zullen leiden, al zeggen zij iets anders. Het was de praktijk van ‘search en destroy’ die naast vele doden enorme vluchtelingen- massa’s veroorzaakte; de praktijk van bommentapijten die vaak raakten wat zij moesten raken, maar ook heel vaak raakten wat onaangeraakt moest blij- ven; de praktijk van het tellen van vij- andelijke lijken als bewijs dat het goed gaat met de oorlog, wat ertoe leidde dat domweg van ieder lijk werd gezegd dat het van een voormalige vijand was, wat weer niet bepaald tot terughoudendheid leidde. Het protest tegen deze wijze van oorlogvoering groeide. Front en thuis- front dreven uit elkaar. Wellicht zit het in het woord ‘thuisfront’. Het veron- derstelt een band die er vaak helemaal niet is. Mannen (en tegenwoordig ook vrouwen) die weggaan om te vechten voor ‘het thuisfront’ kunnen ‘het thuis’ verliezen.


Overigens ben ik, om de oude Romein Cato te parafraseren, van mening dat Europese aanbestedingen volslagen onzinnig zijn.


Dr. Leo van Bergen is geboren midden in het non-militaire jaar 1959. Desondanks heeft het thema 'oorlog' altijd zijn historische belangstelling gehad, waarbij zijn aandacht vooral uitgaat naar de medische gevol- gen. Op dat terrein wordt hij internationaal als autoriteit erkend. Hij schreef Zacht en eervol, over het lijden en sterven in de Eerste Wereldoorlog.


juni 2018 23


Foto: Birgit de Roij


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65