De 3e


sluiskolk Beatrixsluizen is laaggelegen en onopvallend aangelegd om de aandacht niet van de monumentale onderdelen af te leiden | Foto: aanneemcombinatie Sas van Vreeswijk


menlijk belang is, dat bovendien wette- lijk geborgd is. De praktijk laat zien dat het ook waardevolle informatie oplevert. Ellen Vreenegoor noemt de vervangings- opgave van de Afsluitdijk als voorbeeld van RCE-advisering. “Vooraf was hier geen bouwhistorisch onderzoek gedaan. Toen dat alsnog gedaan werd, bleek dat het beton van de spuitorens uit de aan- legfase in 1932 nog aanwezig was. Die kennis was van cruciaal belang, omdat je daar dan niet zomaar nieuwe spuicon- structies op kan zetten.”


Aandacht bij verduurzaming Beide organisaties vinden dat medewer- kers in projecten nog bewuster moe- ten worden gemaakt van hun werk aan kunstwerken met een erfgoedbelang. “In elke regio heeft RWS adviseurs voor archeologie en ruimtelijke kwaliteit. Het zou goed zijn als de banden tussen deze mensen en de RCE over en weer worden aangehaald,” zegt Eli Gehasse. De ver- duurzamingsopgave is een aandachts- punt voor B&O en R&V. “Juist hier kan de RCE goed adviseren over wat er mogelijk is met behoud of herbestemming van de monumentale waarden.”


Vizierschuiven


“Goede afwegingen maken én bewust- wording bij


de omgevingsmanagers


van projecten is van belang,” benadrukt Eli Gehasse. Als voorbeeld van een geslaagde advisering noemt ze de reno- vatie van de drie stuwen met vizierschui-


ven van Hagestein, Driel en Amerongen. “Daarvan is alleen Hagestein een rijks- monument. De bouwwerken in Ameron- gen en Driel staan wel op de oranje lijst van Rijkswaterstaat met een zeer hoge cultuurhistorische waarde. Gekozen is om originele onderdelen van Driel en Amerongen te gebruiken bij de restaura- tie van de stuw bij Hagestein, die daar- mee zo oorspronkelijk mogelijk blijft.”


Vastleggen van cultureel erfgoed in contracten


Ellen Vreenegoor benadrukt hoe belang- rijk het is om in de contractvormings- fase al de juiste expertise te regelen. “Je voorkomt dat je later kansen gemist blijkt te hebben, of al iets fout hebt gedaan. Juist bij B&O luistert dit nauw. Gebruik je het verkeerde materiaal, of wilde je een bouwwerk al slopen en vervangen, dan kan je teruggefloten worden of enorme vertraging oplopen.” Een contractvorm als


‘design en construct’ vraagt om extra aandacht. “Relevante erfgoed- zaken moeten daarin goed benoemd


worden,” waarschuwt Ellen, “staat er in het contract dat overbodige onderdelen afgevoerd kunnen worden? Dan loop je kansen mis. Oude sluisdeuren kun je op het sluiscomplex prima een zicht- bare plek geven. Dat zorgt er voor dat je blijvend het verhaal over de historie van de sluis kunt vertellen.” Een mooi voorbeeld van behoud van erfgoed vindt ze het Beatrixsluizencomplex ,waar de oude monumentale kolken gehandhaafd zijn en er een nieuwe onopvallende sluis naast gebouwd is voor grote schepen. “Behoud van erfgoed zorgt voor een goede inpassing in de omgeving en daarmee ook voor meer draagvlak.”


Weten wie het weet


Door deskundigen te betrekken kan dui- delijk worden op welke manier cultureel erfgoed een issue is in het project. Weten wie betrokken is en wie de kennis heeft bij de RCE en bij RWS is van belang. Voor beide organisaties geldt dus ook: weet wie het weet!


Lijst voor kunstweken met cultuurhistorische waarde (rode en oranje lijst)


Rijkswaterstaat (RWS) onderscheidt rode en oranje kunstwerken met cultuurhistori- sche waarde. De kunstwerken op de rode lijst hebben een monumentale status en zijn wettelijk beschermd. De kunstwerken op de oranje lijst hebben een zeer hoge cultuur- historische waarde en moeten volgens interne voorschriften van RWS eveneens zorg- vuldig behandeld worden. Informatie over kunstwerken op de rode en oranje lijst staat op een (interne) RWS-webviewerS.


OTAR Nr.7 - 2020 41


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64