GLAS ▶▶▶
Teeltwisseling relevant bij emissieloos telen
Tijdens de teeltwisseling kunnen beperkt restwaterstromen in omliggende sloten terechtkomen. Oplossingen zijn dus van belang om ook in deze periode de kwaliteit van het oppervlaktewater te blijven waarborgen.
DOOR PETER VISSER S
inds 1 januari is elke glasteler ver- plicht om te lozen waterstromen eerst te (laten) zuiveren op gewasbescher- mingsmiddelen. Daarmee zou spui
van drainwater geen extra belasting van de oppervlaktewaterkwaliteit meer op moeten le- veren qua gewasbeschermingsmiddelresten. Er zijn echter nog kleine restwaterstromen mo- gelijk vanaf glastuinbouwbedrijven, die nog steeds een hoge piek kunnen veroorzaken in gehaltes aan middelen in het oppervlaktewa- ter. Het zou zonde zijn van alle inspanningen om drainwater te blijven hergebruiken, of zo nodig te zuiveren bij lozingen, als andere emis- sies nog steeds de waterkwaliteit in omliggen- de sloten zouden verslechteren. Met het risico dat gewasbeschermingsmiddelen alsnog hun toelating dreigen te verliezen.
De teeltwisseling is een belangrijke periode waarin ongewenste emissies op kunnen tre- den. Waterschappen meten tijdens die periode dan ook regelmatig pieken in gehaltes middel- resten in het oppervlaktewater. Bij oorzaken valt te denken aan restantwater uit draintanks, slib uit draintanks en -silo’s, of spoelwater van het reinigen en ontsmetten van irrigatieleidin- gen en teeltgoten. Verder is er water dat vrij- komt tijdens het reinigen van de binnenzijde van het kasdek, het doorsteken van steenwol- matten, en vrijkomend drainwater bij de start van de teelt.
Versnijden van her te gebruiken uitspuitwa- ter van de kas kan nodig zijn bij hogere fluor gehaltes.
24
Maatregelen Met de nodige maatregelen valt de hoeveel- heid emissie van deze restwaterstromen terug te dringen. Onderzoeker Jim van Ruijven van de businessunit glastuinbouw van Wagenin- gen University & Research: “Zorg bijvoorbeeld dat er aan het eind van de teelt zo weinig mo- gelijk restwater overblijft in de draintanks.” Dit is mogelijk met een bewuste einde-teelt-stra- tegie, waarbij gietbeurten worden verkleind (dus minder liters per Joule) en de dagelijkse irrigatieperiode wordt verkort. Verder zijn de EC en pH van de watergift te verlagen, en kan nitraat vervangen worden door chloride en ammonium. “Uit onderzoek blijkt dat er behoorlijk terugge- gaan kan worden in de hoeveelheid druppel- gift, zonder dat dit productieverlies veroor- zaakt. Bijvoorbeeld door vijf weken voor aanvang van de teeltwisseling al voorzichtig te beginnen met iets af te bouwen, en de volu- mes korter tegen het einde van de teelt nog
▶GROENTEN & FRUIT | 9 november 2018
verder terug te schroeven.” Dit wordt wel lasti- ger onder slechte teeltomstandigheden met ongelijkheid tussen planten, als een deel van die planten vanwege mindering van de water- gift eerder slap dreigt te gaan. Bij het uitruimen van de kas is het van belang substraatmatten via een tijdige en goede plan- ning direct af te voeren in lekdichte containers, en zeker te voorkomen dat lekwater uit een voorraad matten op het erf direct de sloot in kan lopen. Bij de nieuwe teelt heeft hergebruik van het eerste water waarmee substraat volge- zet wordt, volgens toeleveranciers van de hui- dige mat-types, geen negatieve gevolgen voor de teelt.
Leidingen doorspoelen Bij het reinigen van druppelleidingen komt er, blijkt volgens Van Ruijven uit praktijkmetin- gen door Wageningen UR, ongeveer 40 kuub water per hectare vrij tijdens het ontsmetten en doorspoelen. In totaal werd daarbij 5 tot 50 µgram aan gewasbeschermingsmiddelres- ten gemeten. Terwijl de maximale norm voor het oppervlaktewater op slechts 0,1 tot 1 µgram per liter ligt, afhankelijk van de toe- gepaste werkzame stof. Tijdens de praktijkme- tingen werden 10 tot 15 verschillende midde- len in het doorspoelwater teruggevonden. In plaats van de einddoppen eraf te draaien en door te spoelen met vrije uitloop, zou het via aansluiting op een aparte spui-leiding af- gevoerd en opgevangen kunnen worden. Een andere mogelijkheid is het maken van een ringleiding die doorloopt naar de spuibuffer of naar een opvangsilo voor hergebruik. Het gebruik van actief chloor kan voor telers een reden zijn om het niet her te gebruiken. Er is dan bijvoorbeeld vrees dat afbraakproducten van actief chloor kunnen reageren met andere stoffen, wat bij hergebruik schade aan het ge- was zou kunnen veroorzaken. “In de keuze voor het gebruikte reinigingsmiddel zou her-
FOTO: PETER VISSER
FOTO: PETER VISSER
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56
