TEELT ▶▶▶ ROZENBOTTEL ▶▶▶ MARKT
Bijna verdwenen rozenbottelteelt overleeft als niche
De rozenbottel paste in de wederopbouwjaren, toen Nederlanders een vitaminetekort moesten aanvullen. Zoals meer fruitige teelten verdween de rozenbottelteelt naar het zuiden. Op een klein bedrijfe na, dat bleef geloven in de niche van de supergezonde biologische rozenbottel.
REPORTAGE | door Wouter van Teeffelen O
m bij Rozenbotteltuin De Put te komen, moet je tot je verras- sing in het vlakke polderland- schap van Wijk bij Duurstede
een stevig klimmetje maken. De naam De Put verwijst naar een grondbergplaats waar in de jaren dertig vrijgekomen grond van het graven van het Amsterdam-Rijn- kanaal gestort werd. Op de locatie van dit gronddepot startten in 1951 een toen nog jonge fruitteler Hans Moerkoert en zijn vrouw Topy uit Jutphaas met het telen van rozenbottels. Zo groot als vroeger is de ro- zenbotteltuin niet meer, maar op een klei- ne 2 hectare telen dochter Emmelie Moer-
Bedrijfsprofiel
Naam: Rozenbotteltuin De Put Plaats: Wijk bij Duurstede (U.) Ondernemers: Emmelie Moerkoert en Eric Hees Teelt: 2 hectare rozenbottels van Rosa alpina en Rosa blanda. Afzet: bijna alles wordt als verwerkt pro- duct in de korte ketens en naar horeca verkocht.
koert samen met haar man Eric Hees nog steeds rozenbottels. Alleen nu doen ze dat al jaren biologisch en gericht op klein- schalige afzet in de korte keten.
Vitaminetekort als drive Vlak na de Tweede Wereldoorlog kwam de teelt van rozenbottels sterk opzetten. Voe- dingsdeskundigen signaleerden toen een groot tekort aan vitamine C in het dage- lijkse voedselpakket in ons land. Onder- zoek aan de Landbouwhogeschool in Wa- geningen had in de jaren dertig al laten zien dat rozenbottels een belangrijke bron voor vitamine C konden zijn. Op de proef- velden in Wageningen en Boskoop bleek de rozensoort Rosa alpina (ook wel Rosa
pendulina) het meest vitamine- en kans- rijk en werden een aantal interessante soorten geselecteerd. Vooral de vraag van siroopmerken Carvan Cevitam en Roosvicee, grootafnemers, maakte een omvangrijke teelt mogelijk. Vanaf begin jaren zeventig kwam er een kentering. De loonkosten voor de arbeids- intensieve pluk veroorzaakte verplaatsing van de teelt naar Frankijk, waar de pluk gemechaniseerd werd. De Put overleefde door in te krimpen en om te schakelen naar biologisch, voor ver- werkers als Gaiapolis in Lelystad en later Aquarius en Natufood. En behalve siroop ook vruchtenwijn op basis van rozenbot- tels en inmiddels verwerkt de jammaker Van Woerkom de rozenbottels van De Put tot jam, chutney en rozenbottelcoulis, een vruchtenpuree, die al tien jaar lang naar toonaangevende restaurants in Nederland gaat.
Eenvoudige teelt De biologische teelt van rozenbottels is niet zo moeilijk. Je hebt de juiste soorten nodig waarbij deze geoculeerd worden op een onderstam van Rosa canina (Honds- roos). Hees licht toe: “In het voorjaar moet je goed snoeien maar in de zomer heb je er eigenlijk weinig werk aan. Er zijn ook geen lastige ziekten en plagen die je moet bestrijden”. Het lastige is vooral de arbeidsintensieve pluk, waarvoor je ongeveer een maand de tijd hebt. “Als je veel langer wacht dan worden de bottels snotterig en dan ben je te laat”, zegt Moerkoert. Het echtpaar maakt in de pluk dankbaar gebruik van de
38 ▶ GROENTEN & FRUIT | 22 oktober 2021
FOTO’S: HERBERT WIGGERMAN
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
