COLUMN ONDERNEMEN


Vooruitkijken Door Dirk Strijker, Mansholtleerstoel Rijksuniversiteit Groningen I


k was afgelopen week bij een workshop van de Young Wadden Academy. Ik weet ook niet waarom zo iets een Engelse naam moet. Het is een groepje jonge wetenschap- pers die verbonden zijn aan de Waddenacademie. En dat is een onderzoeksinstituut dat zich bezighoudt met het Waddengebied. Niet alleen met vissen en vogels, maar ook met de mensen en bedrijven.


De gedachte is dat de jonge onderzoekers nog niet besmet zijn met alle gedachten en ideeën van grijze mannen zoals ik, en dat ze dus met verfrissende ideeën kunnen komen. De bijeenkomst ging over de landbouw op de vaste wal, vooral pootaardappelteelt voor HZPC, en hoe die eruit komt te zien bij zeespiegelrijzing en andere bedreigingen. De jonge onderzoekers hadden een paar boeiende inleiders gestrikt die ik nooit eerder gezien of gehoord had. De inleidingen gingen over fi nanciering van landbouwbedrijven, over systeemveranderingen en hoe je die vroeg kunt herkennen, en over zoetwaterlenzen in zilte gebieden. Ja, er zit zoet water midden- in zoute gebieden en je kunt dat zoete water nog uitbreiden en gebruiken ook. In Zeeland wordt ermee geëxperimenteerd. Het eind van de dag was de onvermijdelijke plakkerij met gele briefjes. Op de briefje moesten we opschrijven waarom de landbouw in dat gebied er over twintig jaar wellicht anders uit- ziet, en vooral hoe dat dan gekomen is. De gele briefjes moesten vervolgens tot samenhangende groepjes samengebracht worden. Het werkte wonderwel goed want er ontstonden moeiteloos vijf groepen krachten. Het eerste cluster willen we liever niet: oorlog, chaos, Poetin en gele hesjes. Dat soort ellende kan de landbouw en de rest behoorlijk op de kop zetten. De tweede was ‘technologie’, van zaaibare aardappelen en big data tot precisielandbouw. De aanwezigen waren er duidelijk over, er komt van alles aan, deels bedreigend, deels aantrekkelijk. Dan was er de groep ‘oprukkend toerisme en aanverwant’. Dat zagen we bij nader inzien toch niet als een grote bedreiging voor de lokale landbouw. Vervolgens ‘verzilting’, waarvan de meeste deelnemers denken dat de land- bouw zich eraan gaat aanpassen, zeker als er nog zoetwaterbellen beschikbaar blijven ook. En ten slotte was er de cluster ‘korte ketens’, zeg maar de circulaire landbouw van Schouten. We weten niet of het er komt, en evenmin wat dan de gevolgen zijn. Wel werd duidelijk dat zonder pootaardappelexport de landbouwsector daar heel sterk gaat veranderen.


Het vervelende was dat er geen enkele boer aanwezig was, het was niet gelukt om ze te vinden of ze zover te krijgen. Dat is niet goed, bij dit soort bijeenkomsten moeten boeren zorgen dat ze eerste rang zitten, want voor je het weet verzinnen wetenschappers iets engs. Dat was bij deze workshop gelukkig niet het geval.


LANDBOUW IN WADDENGEBIED STAAT VOOR FORSE VERANDERINGEN


BOERDERIJ 104 — no. 12-13 (18 december 2018)


27


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108  |  Page 109  |  Page 110  |  Page 111  |  Page 112  |  Page 113  |  Page 114  |  Page 115  |  Page 116  |  Page 117  |  Page 118  |  Page 119  |  Page 120  |  Page 121  |  Page 122  |  Page 123  |  Page 124  |  Page 125  |  Page 126  |  Page 127  |  Page 128  |  Page 129  |  Page 130  |  Page 131  |  Page 132  |  Page 133  |  Page 134  |  Page 135  |  Page 136  |  Page 137  |  Page 138  |  Page 139  |  Page 140  |  Page 141  |  Page 142  |  Page 143  |  Page 144  |  Page 145  |  Page 146  |  Page 147  |  Page 148  |  Page 149  |  Page 150  |  Page 151  |  Page 152  |  Page 153  |  Page 154  |  Page 155  |  Page 156  |  Page 157  |  Page 158