ONDERNEMEN INTERVIEW ‘Niet ingrijpen in grondmarkt’
Zijn hoge grondprijzen onduur- zaam? In zekere zin wel, zegt Krijn Poppe. Maar ingrijpen in de markt heeft geen zin, stelt hij.
Door Johan Oppewal D
e grondprijs stijgt gestaag. Be- dragen boven de ton per hectare zijn al lang geen uitzondering meer. Ook pachtprijzen stijgen en het het areaal geliberaliseerde pacht neemt toe. Gevolg is, volgens sommigen, dat grondgebruikers steeds meer het onderste uit de kan moeten halen om hun hectares rendabel te krijgen. Dat zou nade- lig zijn voor de duurzaamheid. Krijn Poppe van Wageningen Economic Research bevestigt dat er een verband is tussen duur- zaam bodembeheer en grondmarkt. “Maar die relatie is wel ingewikkeld”, zegt hij. De hoge grondprijs is deels een gevolg van het grote opbrengend vermogen van de Nederlandse grond. De lage rente van de laatste jaren heeft daarbij een sterk prijs- opdrijvend effect. Klachten over te hoge prijzen zijn van alle tijden. “Het is altijd zo geweest dat maar 10% van de boeren grond kan kopen, terwijl 90% zich dat niet kan veroorloven.”
Extensiveren
Er zijn allerlei oorzaken voor de prijsstij- ging. Het areaal wordt kleiner vanwege ver- stedelijking, en nu vraagt de energietransi- tie grond voor bijvoorbeeld zonnepanelen. Maar de stijging past ook in een ontwikke- ling die binnen de landbouw al heel lang gaande is: groei in arbeidsproductiviteit, mede mogelijk door mechanisatie. Die groei heeft een constante landhonger tot gevolg. “Verduurzaming betekent vaak: extensiveren en dus is er dan nog meer behoefte aan grond. Daarbij neemt het op- brengend vermogen dan meestal af, zodat de voorlopers op dit gebied vaak moeite hebben met hun verdienmodel.” Kortom, er is een spanningsveld tussen grondmarkt en duurzaamheid van het bodembeheer. Is daar iets aan te doen? Poppe ziet geen heil in overheidsingrij- pen in de grondmarkt. Al was het alleen maar omdat het effect daarvan maar heel langzaam merkbaar zou worden. “Van de
14
Krijn Poppe (63) is research manager bij Wageningen Economic Research in Den Haag.
miljoen hectare grond in eigendom wordt per jaar maar 35.000 hectare verhandeld.” Ook pachtbeleid heeft weinig invloed. Vaak wordt gezegd dat de toename van gelibe- raliseerde pacht slecht is voor duurzaam bodembeheer en intensivering van het bouwplan in de hand werkt. Poppe vindt daarvoor geen onderbouwing in cijfers. “Van de 130.000 hectare kortlopende pacht is maar op 30.000 hectare een intensief bouwplan – dat is per tien jaar zes jaar of vaker rooivruchten. Omgekeerd geldt: van de 175.000 hectare met zo’n inten- sief bouwplan is het overgrote deel eigen grond. Heb dus niet de illusie dat je een probleem met bodemkwaliteit oplost via pachtbeleid.” Als intensieve bouwplannen een gevaar zijn voor de bodemvruchtbaar- heid, zijn er volgens Poppe andere, betere
manieren om dat tegen te gaan dan via de grondmarkt. “Denk aan teeltvoorschriften, op de manier waarop de 1:2 aardappelteelt in de Veenkoloniën is aangepakt. Of formu- leer nieuwe voorwaarden in het Gemeen- schappelijk Landbouwbeleid.”
Bodempaspoort
‘Heb niet de illusie dat je probleem met bodemkwaliteit oplost via pachtbeleid’
Moet de overheid dan niks doen? Zo- ver gaat de landbouweconoom niet. Hij verwacht veel van kennisontwikkeling. De overheid kan die stimuleren. “Er zijn snelle vorderingen op het gebied van ICT. En er is bij boeren grote belangstelling voor orga- nische stofgehaltes, effecten van drijfmest, enzovoort. Maak de bodemkwaliteit meet- baar. Verwerk de gegevens bijvoorbeeld in een bodempaspoort. Dan kunnen pachters en verpachters de duurzaamheid verreke- nen of leveranciers en afnemers afspraken maken in duurzaamheidsschema’s.” Hij wijst erop dat al honderden jaren geleden pachters en verpachters gewoon waren afspraken te maken in de pachtcon- tracten over bemesting en grondgebruik.
Krijn Poppe is maandagavond 18 maart een van de sprekers in de Rode Hoed in Amsterdam, in de debatserie It’s the food, my friend! Thema: ‘De grondmarkt frustreert duurzame voedselproduc- tie; hoe creëren we ruimte voor biodiversiteit en jonge boeren?’
BOERDERIJ 104 — no. 24 (12 maart 2019)
FOTO: JAN WILLEM SCHOUTEN
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
