983 | WEEK 08-09 23 FEBRUARI 2022
51
‘JONGEREN OP WEG HELPEN, DAT IS ONZE MISSIE’ Nuncaut geeſt jongeren rust en regelmaat aan boord van binnenvaartschepen
van jongeren. “Veel collega’s zien er tegenop. Maar dat is niet nodig. Ook voor volwassenen zou het een oplossing kunnen zijn om voor een paar maanden aan boord te stappen. Ik heb ook wel eens iemand met afstand op de ar- beidsmarkt aan boord gehad, waarmee ik nu nog zo af en toe contact heb. Ik ben geen psy- choloog, maar jongeren zijn nog wel plooi- baar.” Jaap Bosch geeſt het voorbeeld van Sem, die na een paar weken aan boord eerder voor- op stond om vast te maken dan de matroos.
ROTTERDAM ‘Wie naar het verleden kijkt, staat met zijn rug naar de toekomst.’ Dat is de slogan van Nuncaut, een hulpverle- ningsorganisatie die jongeren weer op weg helpt. De organisatie geeſt jongeren rust, regelmaat en perspectief op de toekomst door hen te laten logeren aan boord van binnenvaartschepen.
TRUUS DEN HARTOG
De naam Nuncaut is afgeleid van ‘Nunc aut Nunquam’, de wapenspreuk van het Korps Commandotroepen, waar doorzettingsver- mogen hoog in het vaandel staat. Zo’n twin- tig jaar geleden was oud-commando Sjaak Slagman vrijwilliger in de verslaafdenzorg. Daar zag hij dat verslaafden er baat bij hadden om gedurende enige tijd in de rustige omge- ving aan boord van een binnenvaartschip te verblijven.
Na jaren in het speciaal onderwijs gewerkt te hebben en veel ervaring te hebben opge- daan in het begeleiden van probleemjonge- ren, heeſt Slagman het idee weer opgepakt om mensen met een probleemachtergrond te plaatsen bij schippers op de binnenvaart die hiervoor open staan.
In 2018 is voor dit doel Nuncaut opgestart en heeſt hij via internet contact gezocht met de schippers met wie hij twintig jaar eerder con- tact heeſt gehad. Door het toenemend aantal aanvragen en de intensiviteit van de begelei- ding van de aan boord geplaatsten was het niet meer te combineren met zijn reguliere baan. In mei 2021 besloot hij zijn vaste werk op te zeggen en zich volledig te richten op de begeleiding van degenen die om uiteenlopen- de redenen een plek aan boord van een bin- nenvaartschip is geboden.
Logeeradressen Slagman vertelt: “Praten is wel mooi, maar het schiet niet op. Iets doen zoals op kamp gaan, had veel meer effect dan een gesprek aan een tafeltje. Ouders zag ik vastlopen en op school gaat het dan meestal ook niet goed. De middelen die ingezet kunnen worden om jon- geren op het juiste pad te krijgen, zijn plaat- sing op een internaat of een andere instelling. Dat vind ik niet de beste manier om jongeren weer tot zichzelf te laten komen. Jongeren zijn soms gebaat bij even op zichzelf zijn om tot rust te komen. Schippers van de binnenvaart bieden daarbij hulp door een ‘logeeradres’ be- schikbaar te stellen. De rust van het water en de regelmaat aan boord vormen een geschik- te omgeving om even buiten de school of het gezin te zijn en te onderzoeken wat hij of zij wil in de toekomst. Misschien wel schipper of matroos worden? Het kan, maar is niet de in- tentie. Tijdens het verblijf aan boord wordt er huiswerk gemaakt en doen zij klusjes aan boord.”
Niet iedere jongere is geschikt om aan boord te gaan. Gemiddeld zijn drie à vier jongeren aan boord bij verschillende schippers. Op dit ogenblik zijn er acht tot tien schippers die een logeerplaats bieden. Slagman vertelt ver- der: “Het prinsen- en prinsessen-syndroom is vaak het grootste probleem. Het is lastig om daarmee om te gaan. Vanuit de hectiek van de maatschappij komen zij in de rust van de stuur- hut. In plaats van 120 km per uur op de snel- weg ga je 30 km per uur op het water. Dat is wel wat anders.”
Voortdurend begeleiding De gemeente geeſt toestemming en financiert het traject van een jongeren. Tijdens de we- ken of maanden – gemiddeld is het drie maan- den - aan boord is begeleiding op één of ande- re wijze constant aanwezig. Het is de schipper en/of de schippersvrouw die een oogje in het zeil houdt en er bijvoorbeeld voor zorgt dat het huiswerk wordt gedaan. Ook de toetsen. De noodzakelijke leerstof levert de school via internet. Sjaak Slagman houdt contact op af- stand met de schipper, met de school en het gezin en stapt soms aan boord om een stukje mee te varen indien nodig.
Meedraaien
Jaap Bosch is schipper van ms Deo Volente. Hij werkt al mee aan het scheepvaartproject van Nuncaut vanaf het allereerste begin. Jaap Bosch vertelt over de jongeren: “Ze komen in een prikkelarme omgeving, alles gaat aan boord op de menselijke snelheid. Heel veel dingen gaan gewoon vanzelf. In eerste instan- tie vraag ik niet zo veel en bied ik gewoon een plek. Ik verwacht ook weinig van de jongeren. Ze kunnen nadenken over de situatie waarin zij beland zijn. Wat ik meestal zeg wanneer zij aan boord komen: ‘draai gewoon mee, probeer er om acht uur te zijn en gewoon mee te doen’. Je moet wel het ontbijt klaar maken voor jezelf, de tafel afruimen of de afwasmachine aanzet- ten. De eerste week is altijd even aankijken en de tweede week lopen ze wat meer mee. Sjaak probeert elke week wel even aan boord te stap- pen als het mogelijk is. Vrijdag als ik naar huis rijd, pakt hij de jongens over. Soms geeſt Sjaak aan: ‘probeer dit of dat eens’. Sommigen krij- gen een lijst mee wat zij moeten doen en an- deren krijgen van school opdrachten. Eigenlijk heb ik nooit met iemand echt problemen gehad.”
Oplossing voor jong en oud Of iemand nu gelovig is of niet, maakt Jaap niets uit. Hij werkt wel vanuit zijn geloofsach- tergrond, van huis uit meegekregen. Hij is een schipperszoon, in 1991 gaan varen. Zijn drie broers kozen ook voor de binnenvaart, twee van hen varen nog. Zijn kinderen hebben an- dere keuzes gemaakt. Jaap Bosch heeſt sa- men met zijn vrouw in het verleden zorghulp- verlening gegeven aan uit huis geplaatsten en draagt nu dus via Nuncaut bij aan de opvang
Omslag Begin 2020 is Sem Polinder 15 jaar en niet de makkelijkste thuis. Op school gaat het ook niet goed. De puber ligt dwars en er is geen land mee te bezeilen. De ouders van Sem lezen een verhaal in de krant over de bijzondere bege- leiding van jongeren door Sjaak Slagman van Nuncaut. Dat spreekt de ouders aan en Sem stapt het begeleidingstraject in, zij met te- genzin. Zijn eerste schip was ms Deo Volente, met schipper Jaap Bosch. De reis ging naar Duitsland en toen kwam de omslag. De rust van het water en de regelmaat van huiswerk ma- ken en klusjes doen had het gewenste positie- ve effect.
Na een aantal maanden is Sem van boord ge- stapt en heeſt hij weer een paar maanden in Nunspeet bij zijn ouders gewoond. Thuis ver- telt hij de verhalen over de reis. Met de binnen- vaart heeſt zijn familie geen enkele ervaring, het is een wereld die zij totaal niet kennen. Sem begrijpt dat deze richting een goede opstap is naar een carrière in de transportsector en meldt zich aan bij ROC Friese Poort in Urk. En nu, aan boord van ms Pake en regelmatig een week op school voor de theoretische lessen, is Sem tevreden en heeſt hij zijn leven in de hand. Varend door Nederland en soms naar België tot aan de Franse grens heeſt hij het naar zijn zin. Volgend jaar mei heeſt hij zijn diploma Matroos. En daarna ziet hij wel. Dat het leven aan boord hem goed bevalt, blijkt wel uit zijn reactie op het feit dat hij in quarantaine moet vanwege een coronabesmetting in de familie. “Er is een reis gepland door België naar de Franse grens en nou moet ik thuis blijven en kan pas later aan boord stappen. Balen!”
Uit de schoolbanken Marissa Brink kan ook meepraten. “Op school deed ik gewoon niks”, vertelt ze. “Het eerste jaar op het voortgezet onderwijs ging heel goed en daarna interesseerde het mij steeds minder. Ik zat al op een speciale afdeling met kleinere klassen op de Jacobus Fruytierschool in Apeldoorn, maar was veel aan het spijbe- len. Ik doe liever iets met mijn handen dan in de schoolbanken zitten. Mijn oom en tante zijn schippers en in de vakantie mocht ik mee. Via school ben ik in contact gekomen met Sjaak Slagman en in april 2019 ben ik aan boord ge- gaan van ms Turbulent met schippersechtpaar Bouwe en Marianne de Graaf, toen was ik 15. Voor de zomervakantie ben ik van het schip weer terug naar huis gegaan. Intussen weinig gehoord van school, ook niet toen ik aan boord was. Uiteindelijk heeſt mijn moeder een mailtje gestuurd naar de school en zijn wij uitgenodigd voor een gesprek. De school zag het niet meer zitten met mij. Sjaak heeſt voorgesteld mij aan te melden bij het STC in Rotterdam.” De periode aan boord van ms Turbulent is de omslag geweest. Zij kreeg vrijheid en mocht veel doen. Eenmaal aangenomen op het
Scheepvaart en Transport College was zij weer welkom aan boord van ms Turbulent. “Vorig jaar juli heb ik de matrozenopleiding afgerond. En nu ben ik met mijn schippersopleiding be- zig. Ik vaar op de Amethyst met kapitein Cees Heuvelman, een koppelverband met vier men- sen aan boord. We varen met kolen de Rijn op naar Karlsruhe. Met mijn opleiding gaat het goed, ik heb het naar mijn zin. In de klas zit- ten voor het merendeel jongens en nog een meisje. Het werk is zeker geschikt voor meis- jes. Het is wel hard werken. Ik hoop in 2023 mijn schippersdiploma te halen en daarna ga ik door voor kapitein. Mijn voorkeur hebben de drogeladingschepen.”
Marissa heeſt een duidelijk beeld van haar toe- komst. En hoe vinden haar ouders haar keuze voor het schippersvak? “Mijn ouders hebben geen achtergrond van varen, maar zij vinden het mooi dat ik nu een duidelijke keuze heb gemaakt.”
Kijk hier voor meer informatie en mogelijkheden om zelf bij te dragen
Sem Polinder aan het werk tijdens zijn stage.
Schipper Jaap Bosch en Sjaak Slaagman aan boord van ms Deo Volente.
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64
