Ondernemingsrecht fiscaal
Val niet in het ‘vruchtgebruikgat’! Aandachtspunten bij vruchtgebruik op aandelen in een BV
Ingeval een vruchtgebruik is gevestigd op aandelen in een BV – bijvoorbeeld na overlijden van de directeur groot aandeelhouder (hierna: dga) – ontstaat zowel voor de vruchtgebruiker als voor de bloot eigenaar een aanmerkelijkbelangpositie. De verkrijgingsprijs van de erflater wordt, naar evenredigheid van de waarde van het vruchtgebruik en de bloot eigendom, toegerekend aan respectievelijk de vruchtgebruiker en de bloot eigenaar. Bij overlijden van de vruchtgebruiker groeit de verkrijgingsprijs niet aan bij de bloot eigenaar. Voor de overleden vruchtgebruiker ontstaat wel een verlies, maar vaak kan dit verlies fiscaal niet worden benut. Het gemis aan een verhoging van de verkrijgingsprijs bij de bloot eigenaar, in combinatie met het niet kunnen benutten van het verlies bij overlijden van de vruchtgebruiker, wordt ook wel het ‘vruchtgebruikgat’ genoemd. In deze bijdrage worden aandachtspunten vermeld ter vermijding van dit vruchtgebruikgat.
Mr. H.J.M. (Henk) Scholman is sinds 1990 werkzaam als belastingadviseur in de algemene DGA-praktijk, eerst bij KPMG Meijburg en vanaf 1997 bij Lentink De Jonge belastingadviseurs. Sinds 2018 is hij daarnaast verbonden aan het DGA Tax Center te Almere, een onafhankelijk kennis- en cursuscentrum, met als focusgebied de fiscale positie van de DGA. Tot slot is Henk sinds 2020 werkzaam bij FBN Juristen.
Bron: PE Notariaat e-learning (voorheen ELN), nr. 40 | Ondernemingsrecht fiscaal
Waarom vruchtgebruik op aandelen?
Om diverse redenen komt het in de praktijk voor dat bij overlijden van een dga wordt overwogen om vruchtgebruik ten behoeve van de langstlevende partner te vestigen op de aandelen in de BV. Een overweging hiervoor kan zijn dat een flinke waardegroei van de aandelen wordt verwacht. Vruchtgebruik is dan fiscaal aantrekkelijk met het oog op (mogelijke) besparing van erfbelasting bij overlijden van de langstlevende partner. Als de aandelen de ‘bloedlijn’ van de dga moeten volgen, maar de langstlevende partner de inkomsten uit de aandelen nodig heeft, is het vestigen van vruchtgebruik ook een voor de hand liggende gedachte. Voor een degelijk fiscaal advies aan de dga, de partner en de kinderen is het belangrijk niet alleen te kijken naar de gevolgen voor de heffing van erfbelasting. Ook de mogelijk nadelige consequenties in box 2 van een vruchtgebruik op aandelen in de BV moeten in aanmerking worden genomen!
20
Vanaf 2010 andere fiscale regels
Sinds 2010 moet de aanmerkelijkbelangclaim van de dga geheel of gedeeltelijk worden afgerekend ingeval sprake is van een pure beleggings-BV, dan wel van een BV met deels ondernemings- en deels beleggingsvermogen. Tegenover de afrekening van deze claim staat een verhoging (hierna ook: ‘step up’) van de verkrijgingsprijs voor de erfgenamen. De verkrijgingsprijs van de aandelen kan daardoor erg hoog uitvallen.
Bij het vervolgens vestigen van vruchtgebruik op deze aandelen wordt deze verhoogde verkrijgingsprijs naar rato van de waarde van ieders verkrijging verdeeld over de vruchtgebruiker en de bloot eigenaar/bloot eigenaren. Een vruchtgebruiker wordt voor het aanmerkelijk belang gelijkgesteld met een aandeelhouder (art. 4.3 onder a Wet IB 2001). Het inkomen uit aanmerkelijk belang van de bloot
PE Notariaat 2021/4
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44
