Tekst: Flip Vuijsje Beeld: ANP/Brian Lawless


035


In de rooms-katholieke Ierse samenleving zijn mannelijke politici en bestuurders vanzelfsprekend getrouwd en vaak vader van een groot gezin. Leo Varadkar paste niet in dit sjabloon. Ook nadat hij in 2007 werd gekozen in de Dáil, de Ierse Tweede Kamer, bleef hij onverstoord vrijgezel. Zijn eigen uitleg was dat hem de tijd ontbrak voor een relatie. Ook toen hij in 2011 minister werd,


van Verkeer, Toerisme en Sport, bleef zijn privéleven een enigma. Pas in januari 2015 verklaarde Leo Varadkar publiekelijk dat hij homoseksueel is. De reactie in het land was verrassend positief, en zijn verdere politieke opmars heeft onder zijn coming out niet geleden. Anno 2023 leeft Varadkar in een vaste relatie, met de Ierse cardioloog Matthew Barrett, met wie hij in Dublin samenwoont.


Fotografisch geheugen Vader huisarts, moeder verpleegkundige, twee oudere zussen respectievelijk kin- derarts en verloskundige. Geen wonder dat ook voor Leo een medische toekomst vanzelfsprekend leek. Maar zo simpel lag dit niet. Het was vooral op aandrang van zijn


moeder, die hoopte dat hij zijn vaders praktijk zou overnemen, dat Varadkar in 1998 startte met geneeskunde aan Trinity College Dublin. Maar zijn hart zat hier nooit echt. Hij was, vindt hij zelf achteraf, ‘a lousy medical student’, die zich minimaal inspande en wiens echte passie ook toen al elders lag: bij de jeugdbeweging van Fine Gael. Vrienden vonden dat zijn verlegen,


stugge, in zichzelf gekeerde karakter sowieso niet goed paste bij het artsen- beroep. In de omgang met patiënten was hij afstandelijk - “I am not really a people person”, heeft hij eens gezegd. Maar dit was niet het hele verhaal. Hij


had een fotografisch geheugen en al op de middelbare school was hij altijd de allerslimste van de klas. De keerzijde van zijn sociale onhandigheid was een aanpak van ‘onomwonden de waarheid zeggen’, ook tegenover patiënten. Wat hij tegelijk ook goed leerde, was hoe je complexe medische zaken in begrijpe- lijke woorden uitlegt. Die laatste vaar- digheid, vindt Varadkar zelf, bracht hem in de politiek veel voordeel. En dit


was niet de enige les die hij vanuit zijn medische (studie)tijd meenam. Vanaf zijn vierde studiejaar deed hij praktijk- ervaring op in ziekenhuizen. De harde realiteit dat sommige patiënten het niet halen, was een aangrijpende ervaring. Maar hij dwong zichzelf om dan toch gewoon dóór te gaan, naar de volgende patiënt die zijn aandacht nodig had. “Sometimes it was good training for politics”, zei hij in een interview met twee Ierse journalisten die in 2018 een biografie van hem publiceerden. “It teaches you to compartmentalise problems and issues.” Nog iets dat hij destijds leerde: het


herkennen van een ‘hidden agenda’, de vaardigheid om door verhalen van patiën- ten heen te prikken en te ontdekken wat er wérkelijk aan de hand is. In de Ierse politiek komt dat laatste


goed van pas. Het kiesstelsel zorgt ervoor dat nooit één partij een zetel- meerderheid haalt, zodat altijd (vaak moeizaam functionerende) coalities moeten worden gesmeed. Het politieke levensverhaal van Leo Varadkar leest hierdoor als een opeenvolging van intriges, complotten, vertrouwenscrises en trucs & spelletjes, waar iedereen aan meedoet, in de vele pubs rondom de regeringsgebouwen in Dublin en tot in de kleine uren.


Schrijnende taferelen Van 2014 tot 2016 was Leo Varadkar minister van Gezondheidszorg. Dit was een politiek riskante stap. De zorgporte- feuille geldt in Ierland als een poisoned chalice, een politieke gifbeker die je alleen maar ellende bezorgt. Ierlands zorgstelsel is een ondergefinancierde lappendeken van publieke en private verzekering, met voor van alles en nog wat stevige eigen risico’s en bijdragen. Een van de eerste lastige beleidsdaden


waartoe Varadkar zich genoodzaakt zag, was het op de langere baan schuiven van het populaire plan (van zijn eigen Fine Gael-partij) voor invoering van universal health insurance naar het voorbeeld van de Britse NHS. Wel realiseerde hij de invoering van gratis huisartsenzorg voor kinderen tot zes jaar en 70-plussers. Maar evenmin als zijn voorgangers kon hij iets doen aan Ierlands hardnekkige


Evenmin als zijn


voorgangers kon hij iets doen aan het hardnekkige tekort aan


ziekenhuisbedden in Ierland


tekort aan ziekenhuisbedden, en aan de vaak schrijnende taferelen, uitgebreid in de media, van gangen vol patiënten op brancards. Maar anders dan velen onder zijn aanhang en politieke medestanders hadden gevreesd, werd het zorgminis- terschap níet het einde van Varadkars politieke loopbaan. In mei 2017 trad Enda Kenny terug


als politiek leider van Fine Gael en als taoiseach. De maand daarop koos de partij Leo Varadkar tot nieuwe leider, die hiermee vanzelf ook de nieuwe minis- ter-president werd. Die uitkomst was geen verrassing.


Zowel binnen als buiten zijn partij stond Varadkar intussen bekend als een onge- woon sterk politicus, met zijn messcher- pe intellect, zijn grote dossierkennis en zijn reputatie van altijd-zeggen-waar- het-opstaat. Maar ook: als iemand die de tijdgeest aanvoelt en niet blijft hangen in vastgeroeste dogma’s. Twee keer nam hij afstand van zijn eigen, conservatieve standpunten uit zijn begintijd: in 2015 bij een referendum over de legalisering van het homohuwelijk, en in 2018 bij een referendum over een liberaler abortus- regime. De algemene verkiezingen van 2020


bracht een driepartijencoalitie van Fine Gael, het centrum-linkse Fianna Fáil en de Green Party. De nieuwe minister- president werd Fianna Fáil-leider Micheál Martin, met Leo Varadkar als vice-premier. Dit met de afspraak dat die rollen na twee jaar zouden worden om- gedraaid. Zodat Leo Varadkar zich sinds afgelopen december opnieuw taoiseach mag noemen, pas 43 jaar oud, met voor zich een toekomst waarvan het hoogte- punt nog niet in zicht is.


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84