This page contains a Flash digital edition of a book.
22 achtergrond


De belabberde mondgezondheid van kwetsbare ou- deren heeſt ook de aandacht van politiek Den Haag. Zo dienden Tweede Kamerleden Renske Leijten (SP) en Vera Bergkamp (D66) begin vorig jaar een motie in waarin ze de regering verzochten een pilot te starten met betrekking tot specialistische tandzorg voor ou- deren. Ook presenteerde de Inspectie voor de Gezond- heidszorg (IGZ) in november 2014 een verontrustend rapport over de kwaliteit van mondzorg in verpleeghui- zen. Van de 29 bezochte verpleeghuizen, moesten er 27 maatregelen treffen om de kwaliteit van de mondzorg op orde te krijgen. De IGZ liet weten de mondzorg in de tehuizen te blijven toetsen en handhavende maatrege- len niet te schuwen als er niets verandert. De aandacht vanuit inspectie, politiek en het veld heeſt ertoe geleid dat de mondzorg voor kwetsbare ouderen hoger op de agenda is komen te staan. Inmiddels zijn er verschillende acties ondernomen om deze zorg van de grond te krijgen. Eén zo’n actie is het project ‘De mond niet vergeten!’, een initiatief van SBT, Innovatie- kring Dementie en de VU, gesponsord door Achmea en ondersteund door ACTA en de KNMT. Dit project heeſt tot doel de mondzorg voor thuiswonende ouderen te stimuleren door een betere samenwerking tussen huisarts, thuiszorg en tandarts. Ook zijn er initiatie- ven van tandartsen en mondhygiënisten die met een mobiele unit op pad gaan om thuiswonende ouderen te behandelen. Daarnaast zijn er tandartsen en mond- hygiënisten die een verpleeginstelling bezoeken, al dan niet met een mobiele praktijk. Dit gebeurt onder meer door de Stichting Mondzorg, Omnios, MondzorgPlus, NoviaCura en Zinn behandeldiensten. Qua cursussen en opleidingen zit mondzorg voor ouderen ook in de liſt. Zo organiseert het UMC in Groningen de Master- class Gerodontologie en verzorgt SBT Amsterdam de opleiding tot tandarts-geriatrie. In Nijmegen moeten


de studenten tandheelkunde in het zesde jaar verplicht een stage lopen in de ouderenmondzorg. Voor zorgpro- fessionals in instellingen zijn er diverse mogelijkheden om geschoold te worden, onder andere: opleiding tot mondzorgcoördinator, losse workshops en e-learning modules.


Veelbelovend Volgens het TNO-rapport Mondgezondheid, een leven lang, uit november 2014, zijn er in Nederland 44 initia- tieven met het doel de mondgezondheid van ouderen te verbeteren. Hiervan werden er vijſtien nader beoor- deeld. Een aantal veelbelovende mondzorginterven- ties in verpleeghuizen zou landelijk kunnen worden geïmplementeerd, aldus TNO. Verder heeſt TNO een aantal duidelijk aanbevelingen. Zo moet er meer we- tenschappelijk onderzoek gedaan worden naar vaardig- heden en barrières van verzorgenden bij de dagelijkse mondverzorging van verpleeghuisbewoners. Ook moet beter onderzocht worden welke factoren de invoering van interventies bevorderen of belemmeren en moet er meer onderzoek komen naar de omvang en ach- tergrond van de mondgezondheid van thuiswonende kwetsbare ouderen. Het Ministerie van VWS laat weten dat er in al de initi- atieven aandacht zou moeten zijn voor het verbinden van de mondzorg met andere onderdelen van de zorg. Verder moet volgens VWS extra ingezet worden op de implementatie en borging van de initiatieven in het veld, omdat uit het IGZ-rapport blijkt dat verbeterin- gen van de mondzorg snel kunnen worden uitgevoerd, maar desondanks moeilijk structureel een plek vinden in de zorg voor kwetsbare ouderen.


Onderzoek Cijfermateriaal over de mondgezondheid van kwetsbare ouderen is in beperkte mate voorhanden. In december 2014 publiceerde het NTvT een onderzoek van tandarts-ge- riatrie Arie Hoeksema, die de tandheelkundige zorgvraag van patiënten tussen 2002 en 2012 in een verpleeghuis in Groningen inventariseerde. Hieruit bleek dat tachtig pro- cent van de patiënten bij binnenkomst een matige tot slechte mondgezondheid had. Ook bleek dat het aantal pa- tiënten met eigen gebitselementen sterk was toegenomen, van 7,9 procent naar 28,7 procent. Verder kwam naar voren dat de helft van de patiënten non-coöperatief was voor on- derzoek en/of behandeling. Dit gold vooral voor patiënten met eigen gebitselementen.


Verlengde arm De toegenomen aandacht voor de mondzorg van kwetsbare ouderen is positief, maar roept ook vragen en aandachtspunten op. Zo vindt De Baat dat er te weinig coördinatie is van de verschillende initiatieven, waardoor er een risico is dat er iets wordt onderzocht waar anderen zich al mee hebben beziggehouden. Ge- probeerd moet worden om niet het wiel opnieuw weer uit te vinden, zegt ook Claar van der Maarel-Wierink, tandarts-geriatrie en drijvende kracht achter ‘De mond niet vergeten’. Tandartsen kunnen hun voordeel doen met de bestaande projecten. Door gebruik te maken van bestaande netwerken en instrumenten kan een project beter worden geborgd, aldus Wierink. De Baat suggereert dat het een taak van de NVGd zou kunnen zijn om de coördinatie op zich te nemen. Van Bruggen maakt zich verder ernstig zorgen over de kwaliteit van de mondzorg die aan kwetsbare ouderen wordt geleverd. Volgens haar schiet die in sommige gevallen behoorlijk te kort door onvoldoende opgeleide mondzorgwerkers, die op basis van de verlengde arm-


NEDERLANDS TANDARTSENBLAD > 12 juni 2015 NEDERLANDS TANDARTSENBLAD > 12 juni 2015


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44