INTERVIEW ▶▶▶
“Waarbij het de vraagt blijft of die subsidieregeling op de lange of zelfs middellange termijn in deze vorm blijft bestaan. Dus voor echt grootschalige toepassing van geothermie wordt halvering van de kostprijs van een bron toch keiharde noodzaak.” Verder is binnen de huidige regeling het SDE+ subsidiebedrag afhankelijk van de referentieprijs van gas. “Dus als de kostprijs voor aardgas sterk omhoog gaat, gaat ook de kostprijs van bijvoorbeeld aard- warmte omhoog, terwijl je daar wel voor lange termijn aan vast zit.”
Zal de wkk snel verdwijnen? “Als we de hele elektriciteitsvraag voor belichting uit het net wil- len gaan halen, wordt de druk op het netwerk en op de groene stroomvoorziening erg groot. Het komende decennium is het dan ook ondenkbaar dat de wkk uit de glastuinbouw verdwijnt. Die wkk is juist een hele mooie, flexibele vorm van elektriciteitopwek- king. Op nationaal niveau is het daarom niet verstandig om daar al snel afscheid van te nemen.Wel kunnen ze slimmer afgestemd worden op duurzame bronnen.” “En als we straks groen gas zou- den gaan maken, dan is het slim om dat juist in te zetten voor flexibele elektriciteitproductie met de wkk, voor windstille en zon-arme periodes. Het is heel goed denkbaar dat groen gas, en later misschien waterstofgas, in de glastuinbouw een nuttige functie gaat vervullen bij het invullen van pieken in de warmte- vraag of indalen in het duurzame elektriciteitsaanbod.”
‘Zonder betrouwbare externe CO2
geen fossielvrije teelt.’
“Voor een aantal situaties zal inpassing van een warmtepomp een interessant alternatief zijn voor aardgas. Zeker in combinatie met geothermie, als aanvulling op de baseload in het koude seizoen. De elektriciteitsbehoefte op het bedrijf gaat met een warmte- pomp wel omhoog. Maar gezien de ontwikkelingen rond belich- ting stijgt de elektriciteitsvraag in de glastuinbouw sowieso.”
Wat lijkt in de praktijk haalbaar? “Voor energie-extensieve teelten, zoals sla en radijs, kan het met de kennis van nu bijna niet anders dat biomassa of een ketel op groen gas de toekomst wordt. Andere opties worden al snel te duur als er geen aansluiting op een warmtenet mogelijk is. Isola- tie, onder andere met schermen, zal al snel rendabel worden.” “Aan de andere kant moet het voor intensief belichte teelten juist helemaal niet zo moeilijk zijn om de warmtevoorziening te ver- duurzamen. Mits er voldoende groene stroom beschikbaar is, is dat slechts een kleine stap. Als de lampen branden, wat sowieso al een lagere warmtevraag oplevert, kan latente warmte met
12 ▶GROENTEN & FRUIT | 26 oktober 2018
luchtbehandelingskasten en een warmtepomp teruggewonnen worden uit vochtige kaslucht.” “Een interessante optie voor solitair gelegen glasbedrijven lijkt winning van warmte uit oppervlaktewater. Bijvoorbeeld uit een naastgelegen goed doorstromende watergang, waarin de tem- peratuur in de zomer aardig kan oplopen. Economisch lijkt dit al- ternatief hoog op de ranglijst van interessante opties te staan. Met behulp van een warmte/koude-bron is laagwaardige warm- te op te slaan, zonder dat er relatief hoge investeringen nodig zijn in luchtbehandelingskasten in de kas. Met een warmtepomp is er dan ’s winters water van 40 tot 50 graden Celsius van te ma- ken.”
Is het niet nog allemaal onzekere toekomst? “Bereid je in ieder geval alvast voor. Het is voor mij ondenkbaar dat je nu een nieuwe kas zou gaan bouwen, zonder dat je die ge- schikt maakt om er later makkelijk apparaten in te kunnen aan- brengen, zoals voor warmteterugwinning. Alvast aanleggen van een extra lage-temperatuur-net vraagt ook niet de zwaarste in- vestering. Dan ben je voorbereid op toekomstige veranderingen en zet je jezelf niet klem. Zo’n net voor laagwaardige warmte in de kas is voor alle situaties aan te bevelen, samen met investeren in hoge isolatie, zoals een dubbel energiescherm. Daar ga je zeker geen spijt van krijgen. Ze- ker als je straks alle CO2
extern moet gaan inkopen, helpt het om CO2-verliezen te beperken, bijvoorbeeld met vochtverneveling als
het zonnig is. En de investering in energieschermen wordt extra aantrekkelijk dankzij een eenmalige openstelling van de EHG-re- geling die 25% van de aanleg subsidieert.” “Kijk ook naar je teelt- methode. Ga niet beknibbelen op wat extra sensoren of meet- boxen. Die zijn makkelijk terug te verdienen in extra opbrengst of kwaliteit.”
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
