FOTO’S: ROEL DIJKSTRA


INTERVIEW ▶▶▶ Aat Dijkshoorn (LTO Glaskracht Nederland)


Actief op weg naar fossielvrije energie


Met de huidige energieprijzen is een eigen wkk of ketel nog steeds de economisch meest rendabele optie. Maar er moeten nu stappen gezet worden om de route naar fossielvrij telen op tijd af te leggen.


DOOR PETER VISSER E


en grote verscheidenheid aan energie-gerelateerde on- derzoeken heeft al enorm veel kennis opgeleverd over mogelijkheden om energie te besparen en over kansen om de kas zonder gas te verwarmen. Al die informatie is


aan elkaar gekoppeld, zodat telers na publicatie nog bewuster af- wegingen kunnen maken. Alle beschikbare gas-alternatieven zijn op een rijtje gezet voor voorbeeldteelten als belichte tomaat, on- belichte vruchtgroenten en radijs. Daaraan gekoppelde economi- sche berekeningen geven aan wat per gewas de meest logische richting naar een fossielvrije teelt lijkt, uiteraard sterk afhankelijk van de prijsontwikkeling bij de diverse energievormen. Het is nu nog niet te overzien welke technische mogelijkheden er rond 2040 zullen zijn om fossielvrij te telen, en hoe de energie- marktsituatie dan zal zijn. Toch zijn er richtingen aan te geven waarmee telers nu al actief aan de slag kunnen.


Wat zijn belangrijke aandachtsgebieden? Aat Dijkshoorn: “Een goede en betrouwbare CO2


-voorziening is


het belangrijkste om een teelt zonder aardgas mogelijk te maken. Er zijn alternatieven nodig voor de CO2


die nu nog op het eigen


bedrijf wordt geproduceerd met gas. Dat is helaas tevens het las- tigste aandachtsgebied, omdat je afhankelijk bent van externe partijen. Dat bleek deze zomer wel weer, toen de levering vanuit de industrie heel beperkt bleef. Dan zie je hoe kwetsbaar je als sector bent. Maar betrouwbare CO2


CO2-bronnen beschikbaar, dan is de distributie nog steeds duur.”


Een tweede speerpunt vormen de voor de glastuinbouwsector ken- merkende collectieve initiatieven, waarbij telers in een gebied sa- men kijken wat er mogelijk is. Te denken valt aan restwarmte van derden, gezamenlijke geothermieprojecten en biomassa-installaties. En uiteraard is er de blijvende aandacht voor energiebesparing. “De principes van Het Nieuwe Telen zijn daar behulpzaam bij, of misschien zelfs een voorwaarde voor. Het Nieuwe Telen raakt steeds steviger verankerd in de hele glastuinbouw. Het is geen ‘dingetje van een paar fanaten’ meer. Het is duidelijk dat het een goede basis legt voor verbetering van de teelt, energiebesparing en verduurzaming van de teelt. Voor veel veranderingen op ener- giegebied is tijd nodig, maar hiermee kun je direct zelf aan de slag. Het is heel laagdrempelig. Zelfs als je bedrijf het jaar 2040 niet gaat halen, biedt het nog voordelen.”


staat goed op ons netvlies. Als


we dat niet goed voor elkaar krijgen, dan hoef je aan de rest van de inspanningen voor fossielvrij telen niet eens te beginnen. Van- uit de sector zetten we daarom onder andere zwaar in op CO2


-winning vanuit de buitenlucht. De interesse is erg groot om-


dat het je onafhankelijker maakt, al is de techniek nu nog duur. En je produceert ter plaatse. Want zelfs al heb je betrouwbare externe


Welke ondersteuning is nodig? “Veel beslissingen worden langetermijnkeuzes. Met aardgas is de commodity-prijs het zwaarstwegende onderdeel van de energie- kostprijs. Maar met duurzame energie, zeker bij warmte, zal het capaciteitstarief de prijs grotendeels gaan bepalen. De aansluiting op een bepaald warmtenetwerk kan dan de kosten voor het hele jaar gaan bepalen. Je gaat een bepaald warmtevermogen voor lange tijd vastleggen, want er moet geïnvesteerd worden in nieu- we netwerken. Dat zal nog een heel gepuzzel en een spannend kip-en-ei verhaal worden. Want individuele telers willen zekerheid over een betrouwbaar netwerk om op aan te sluiten, investeer- ders willen eerst telers die zich vastleggen om zeker te zijn dat hun investering terugverdiend wordt. De overheid is dus hard no- dig om investeringen in de hoofdinfrastructuur te financieren. Pri- vaat is dat bijna niet te doen.” De aanleg van de duurzame warmtebronnen zelf is nu ook alleen met overheidshulp rendabel te realiseren, in de vorm van SDE+.


▶GROENTEN & FRUIT | 26 oktober 2018 11


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48