Wonen 069


▲ De Tilia van Foscarini is een speelse hedendaagse interpreta- tie van de klassieke kroonluchter.


▲ De Stråla van Ikea, een creatieve kerstvariant voor de kroonluchter, heeft ingebouwde ledverlichting.


robuuste constructie en de kenmerkende S-vormige armen die sierlij k uitwaaieren vanaf een centrale stam. De balans tussen stevigheid en elegantie gaf deze kroon- luchters een tij dloze uitstraling, die naadloos aansloot bij de interieurs van de koopmanshuizen in de Gouden Eeuw. Gepolij st tot een warme glans en soms voorzien van subtiele gravures, verenig- den zij functionaliteit met verfij nde schoonheid.


Nieuwe lichtbronnen Het ambacht achter de kroonluchter was nauw verbonden met de technische mogelij kheden van de betreff ende tij d. In de 18e eeuw, toen kaarsen langzaam werden vervangen door olielampen en later door gaslicht, moesten kroon- luchters worden aangepast om deze nieuwe lichtbronnen te kunnen dragen. Ambachtslieden ontwikkelden ingenieuze systemen van buizen en leidingen om gas door de armen van de kroonluchter te laten stromen. Dit vergde niet alleen vakmanschap in metaalbewerking, maar ook kennis van veiligheid en techniek. Toen in de 19e eeuw elektriciteit haar


intrede deed, onderging de kroonluchter opnieuw een metamorfose. De kaarsen en gaslampen maakten plaats voor elektrische lampen, wat ontwerpers de vrij heid gaf nieuwe vormen en stij len te


verkennen, zonder rekening te hoeven houden met roet, kaarsvet of gasleidingen. In de 20e eeuw werd de kroonluchter


veelzij diger dan ooit. Klassieke kristallen exemplaren bleven geliefd in onder meer luxe hotels, maar moderne ontwerpers gingen experimenteren met nieuwe vormen en materialen. Zo veranderde de


Sommige


hebben meer weg van kunstwerken dan van lampen


kroonluchter in een canvas voor creati- viteit: van strakke, minimalistische ont- werpen tot avant-gardistische objecten die meer weg hebben van kunstwerken dan van lampen. Denk aan de iconische melkfl essen-kroonluchter van Leitmotiv, of de Zettel’Z 5 van de Duitse ontwerper Ingo Maurer, waar de traditionele kristal- len druppels zij n vervangen door tachtig blaadjes Japans papier met romantische spreuken in verschillende talen. Zelfs voor buiten is er een kroonluchter, ontworpen door het Nederlandse merk Fatboy, waarmee het object zich opnieuw aanpast aan de wensen van zij n tij d.


Verloting


De redactie mag onder lezers een exemplaar van de kroonluchter Stockholm (t.w.v. € 109,-) van Ikea verloten. Deze hang- lamp van designer Nike Karlsson is door zijn 36 glazen buisjes en details van messing een echte blikvanger. Wilt u een kans maken? Voor meer info, zie vvaa.nl/ledenvoordeel en scrol naar Verlotingen.


Maar ondanks zij n lange geschiedenis, vervult de kroonluchter nog altij d dezelfde rol als eeuwen geleden: meer dan een lichtbron is het dé blikvanger in elke ruimte. Dankzij zij n diversiteit is de kroonluchter ook toegankelij ker dan ooit. Waar hij vroeger uitsluitend in huizen van de elite hing, kan nu vrij wel iedereen er een aanschaff en. Antiquairs, veilingen en brocantemarkten bieden prachtige oude exemplaren aan, terwij l woonketens zoals Ikea betaalbare moder- ne alternatieven op de markt brengen. Met ledverlichting zij n er bovendien energiezuinige varianten beschikbaar die grandeur combineren met duurzaam gebruiksgemak.


<


FOTO: FOSCARINI/MASSIMO GARDONE


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92  |  Page 93  |  Page 94  |  Page 95  |  Page 96  |  Page 97  |  Page 98  |  Page 99  |  Page 100  |  Page 101  |  Page 102  |  Page 103  |  Page 104  |  Page 105  |  Page 106  |  Page 107  |  Page 108