teit en piping bij een dijk is de combina- tie van technische en praktische kennis essentieel. Hoe zit dat precies?
Piping
De Nederlandse Waterschappen en Rijkswaterstaat houden het dijkenland- schap nauwgezet in de gaten door de dijken regelmatig te toetsen, ook op piping. Hieruit is gebleken dat veel dij- ken niet voldoen. En dit probleem wordt straks nog groter. Dorst licht toe: “Dat heeft te maken met de aangescherpte rekenregels die gehanteerd worden en de strengere normering. De nieuwe nor- mering houdt in dat niet langer wordt uitgegaan van een overschrijdings- kansberekening, maar van een over- stromingskansberekening. De vraag is dus niet meer of een dijk al dan niet faalt bij het overschrijden van een bepaal- de waterstand, maar hoe groot de kans is dat er een overstroming plaatsvindt door het falen van de dijk. Hierbij wordt dus ook de bijdrage van piping betrok- ken. Deze methodiek heeft ertoe geleid dat de norm voor veel dijken strenger is geworden en dat ook strengere eisen worden gesteld aan het voorkomen van piping. Ongeveer 2.000 kilometer Nederlandse dijk voldoet met de nieu- we veiligheidsnorm niet aan de eisen. Bij grote delen daarvan is piping het directe probleem.
Ook de klimaatverandering met toene- mende waterstanden vergroten op den duur het risico op piping. Welke maatre- gelen kunnen er worden getroffen om dit risico te verminderen? Dorst: “Eenvou- dige maatregelen die veel gebruikt wor- den bij voldoende ruimte langs de dijk, zijn het aanbrengen van een berm aan de landzijde van de dijk of het aanbrengen van een ondoorlatende laag in het voor- land aan de buitenkant van de dijk. Hier-
Ir. Kees Dorst Ir. Kees Dorst werkt met innovaties en implementeren van meer efficiënte en effectieve werkwijzen in de natte water- bouw. Na zijn opleiding aan de Technische Universiteit Delft werkte hij jarenlang bij Rijkswaterstaat, waarna hij bij adviesbureau Infram aan de slag ging als specialist waterbouw.
Ook is een ‘mixed in place’ kwelscherm een mogelijkheid, waarbij de aarde in en onder de dijk ter plekke wordt vermengd met bijvoorbeeld cement.”
mee wordt de kwelweg vergroot door het verleggen van het uittrede- en intre- depunt van het water. Het water moet dan een langere weg afleggen voordat het weer aan de oppervlakte komt. Maar deze methodes kennen duidelijke nade- len. Door bestaande bebouwing of de ligging van de dijk direct langs het water is er vaak weinig ruimte voor de binnen- berm of voorlandverbetering.”
Kwelschermen tegen piping Om piping tegen te gaan worden de laat- ste jaren steeds vaker kwelschermen aan de polderkant van een dijk aange- bracht, die het grondwater naar beneden dwingt en daarmee ook de kwelweg ver- groot. Om de kwelweglengte voldoende te verlengen moet een dergelijk scherm relatief lang zijn, mogelijk tot wel vijf me- ter in het zand onder de kleilaag. Dorst: “Een kwelscherm aan de waterzijde van de dijk is eigenlijk alleen effectief als het reikt tot in de diepe kleilaag en zo het zandvoerende pakket volledig afsluit. Maar vaak is die diepe kleilaag niet aan- wezig of ligt die te diep. Een kwelscherm aan de polderzijde van de dijk is zeer effectief doordat een heave-situatie gecreëerd wordt. Het grondwater moet opwaarts verticaal uitstromen en het zand fluïdiseren wat veel energie in de kwelstroom opsoupeert. Kwelschermen zijn vaak van staal, waardoor ze geheid, getrild of voorgeboord kunnen worden.
Nr.4 - 2016 OTAR O Nr.4 - 2016TAR 27
Verticaal Zanddicht Geotextiel Een andere mogelijkheid is het aanbren- gen van een Verticaal Zanddicht Geo- textiel (VZG). Het gaat om een kunststof filterdoek dat verticaal aangebracht wordt in de bodem, reikend tot één á an- derhalve meter in de zandlaag onder de kleilaag waar de pipe zich wil ontwikke- len. Het VZG laat water door maar houdt zand tegen, waardoor het zand niet verder wegspoelt als de pipe bij het doek arriveert. De aarzeling rond deze maat- regel is de vraag in welke mate en welk tempo het VZG dichtslibt. “Je kunt in de bodem van een dijk zo’n VZG natuur- lijk niet doorspuiten. Als het is dichtge- slibd is, moet je het doek vervangen en dat is een grote operatie. De vraag is dus voor hoelang een VZG een oplossing is,” aldus Dorst. Profextru heeft drie in- novaties ontwikkeld; een kunststof kwelscherm, kwelscherm als filter en het kwelscherm als waterontspanner.
HET IS OP DIT MOMENT NOG ZOEKEN NAAR WELK VAN DEZE METHODEN HET MEEST SUCCESVOL IS
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48