stoffen grind, zand en cement. Die tech- nologie is nog niet beschikbaar maar wel in ontwikkeling en – wat betreft zand en grind – al bijna toe aan intro- ductie op de markt. Dat zou een door- braak kunnen betekenen voor het pro- duceren van nieuw beton uit oud beton.
Circulair ontwerpen Een schoner sloopproces en een echt circulaire recyclingtechnologie zijn rand- voorwaarden om bouwmaterialen op- nieuw op een hoogwaardige manier te gebruiken. Nog slimmer is om tijdens het ontwerp al rekening te houden met hergebruik van materialen die dan ge- makkelijk te scheiden zijn. “Het scheelt heel veel CO2 als we niet steeds nieuw beton hoeven te maken, maar bestaand beton kunnen hergebruiken in nieuwe gebouwen, bruggen of andere kunst- werken. Beton zit bij RWS vaak 50 tot 100 honderd jaar in een constructie. Of wij nu een ontwerp kunnen maken waarvan de beton elementen over 100 jaar nog als zodanig herbruikbaar zijn is nog wel een uitdaging.” En dat is niet de enige vraag die bij Rijkswaterstaat op het gebied van cir- culaire economie leeft. Schut: “We zijn aan het onderzoeken op welke manier we meer circulair kunnen werken. Aan welke knoppen we dan moeten draai- en, hoe we met opdrachtnemers in de keten moeten gaan samenwerken en in hoeverre tegengestelde belangen te verenigen zijn. We gaan daar in de ko- mende tijd in een aantal proefprojecten, zogenoemde living labs, ervaring mee opdoen.”
Andere samenstelling Om bij het ontwerp al rekening te hou- den met het scheiden van materialen is een aantal principes voor circulair ont- werpen van toepassing. Schut noemt enkele belangrijke. Zo dient een ont- werp modulair te zijn: gaat één onder- deel stuk dan moet het mogelijk zijn alleen dat onderdeel te vervangen. Ont- werpen om te deconstrueren en ontwer- pen voor recycling zijn andere belang- rijke principes. “Het gaat er eigenlijk steeds om dat wat we nu maken, we op een later tijdstip weer als grondstof kun- nen gebruiken in een volgende levens- cyclus. Dan wil je die onderdelen op een gemakkelijke manier uit elkaar kunnen
18 Nr.4 - 2016 OTAR
Gastheren InfraTech 2017 Rijkswaterstaat en de gemeente Rotterdam zijn de gastheren van InfraTech 2017 in Rotterdam Ahoy. Een nationaal platform voor de hele infrasector dat van 17 t/m 20 januari plaatsvindt. Eén van de speerpunten van het kennisprogramma tijdens InfraTech 2017 is ‘Circulaire Economie’.
halen. In de bouw vraagt dat nog wel veel denkwerk en experimenteren om dat in werkprocessen in te passen. Laat staan daar op grote schaal mee aan het werk te gaan.”
Beheer Circulaire economie in de infrastructuur is niet alleen van toepassing op ontwer- pen, bouwen en hergebruiken. “Ook in het beheer en onderhoud is dit rele- vant. Ons asset management kan hier- bij een belangrijke rol spelen: hoe staan onze werken ervoor? Kunnen we de le- vensduur nog oprekken of is sloop/ nieuwbouw onvermijdelijk in verband met de veiligheid? Dat zijn hele bewus- te afwegingen die we tegenwoordig ma- ken,” aldus Schut. “Het zou echt een stap richting circulair zijn als we met een grondstoffenpaspoort gaan wer- ken. Dit zouden we samen met onze op-
drachtnemers moeten doen. Dan weten we precies hoeveel van welk materiaal waar, in bijvoorbeeld een brug, zit. Dat kan op termijn helpen die materialen op- nieuw te gebruiken in een ander object.”
Biobased asfalt
Hoewel het ontwerpen van demonta- bele infrastructuur nog niet eenvoudig is, wordt het pas echt ingewikkeld als naar het gebruik van infrastructuur ge- keken wordt, naar mobiliteit. Kan CO2 bij wegen afgevangen worden? Kunnen zonnepanelen op geluidsschermen bij- dragen aan circulariteit? Of kan maai- sel van de duizenden vierkante kilome- ters berm in Nederland ingezet worden om zelfs asfalt van te maken? Dat laat- ste voorbeeld is voor Schut een mooie illustratie van tegengestelde belangen. “Nog los van de vraag hoeveel maai- sel nodig is om één kilometer asfalt te
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48