COLUMN ONDERNEMEN
Beleid voor beleid Door Dirk Strijker, Mansholtleerstoel Rijksuniversiteit Groningen I
k was de afgelopen dagen in Finland en had tijd voor een lang gesprek met Tuomas Kuhmonen. Tuomas is landbouweconoom en een belangrijke onderzoeker en adviseur op dat terrein in Finland en Europa. Ik ken hem al heel lang, hij heeft ooit stage bij me gelopen op het LEI, meer dan dertig jaar geleden.
Hij heeft recent een paar boeiende artikelen gepubliceerd over het Europees landbouwbeleid. Eentje daarvan gaat over de prioriteiten van dat beleid. Hij heeft systematisch een groot aantal beleidsstukken van de Europese Commissie doorgespit, van 1957 tot 2013. Daaruit heeft hij genoteerd wat volgens de Europese Commissie de belangrijkste beleidsproblemen voor de jaren erna waren. Dat levert een boeiend overzicht van hoe de problemen en het beleid veranderd zijn.
In de vroege jaren ging het allemaal om verhoging van de pro- ductiviteit van de landbouw, en om hogere inkomens (samen 48%). Niet zo gek, het is de tijd dat Mansholt het beleid op poten zette. In de daaropvolgende periode (1968-1984) gaat het meer om de onba- lans van de markt. In die periode zijn er boterbergen en wijnme- ren, de productie groeit snel en Europa weet er zich geen raad mee. Bijna een kwart van de in die periode genoemde problemen heeft daarop betrekking. In de periode daarvoor werden ze nauwelijks genoemd.
De periode eindigt met de invoering van de superheffi ng en een paar jaar later de MacSharry-hervormingen. De overschotten ver- dwijnen daarmee van de beleidsagenda, maar nieuwe problemen doemen op. Van 1985 tot 1999 gaat het namelijk steeds meer over milieuvraagstukken en over de negatieve effecten van intensieve landbouw. Die problemen maken dan een kwart uit van alle opge- somde beleidsvraagstukken.
In die periode komt er ook een andere categorie problemen in beeld: het beleid zelf is ineffi ciënt, het werkt niet goed, het moet eenvoudiger en beter (19%). Ook regionale verschillen worden dan benoemd als vraagstuk (15%), terwijl de traditionele boerenproble- men als inkomen en productiviteit steeds minder op de voorgrond treden (niet 48%, maar 17%).
In de meest recente periode (2000-2013) blijft milieu hoog scoren, maar de grootste categorie wordt het beleid zelf! Van alle in die periode genoemde vraagstukken gaat ongeveer een derde over hoe het anders moet met het beleid en de beleidsinstrumenten. Dat komt vooral omdat er steeds meer doelen zijn waaraan het be- leid een bijdrage wil leveren, van waterkwaliteit tot dierenwelzijn. Logisch dat het beleid dan ingewikkelder wordt. Een beleidsmaat- regel die het ene probleem bij de kop pakt, leidt dan al snel tot nieuwe problemen op andere vlakken. Dat krijg je als je denkt dat de wereld in al haar facetten maakbaar is: opnieuw mijn pleidooi voor een meer bescheiden landbouwbeleid.
VROEGER GING HET OVER
PRODUCTIVITEIT EN INKOMEN
BOERDERIJ 104 — no. 4 (23 oktober 2018)
21
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
