COLUMN ONDERNEMEN
Bodemdaling
Willem Bruil, bijzonder hoogleraar Agrarisch Recht RU Groningen en directeur Instituut Agrarisch Recht
C spandoeken.
Bodemdaling is een groot probleem, zo schijnt het. Onlangs verscheen een bodemdalingskaart, waaruit zou moeten blijken dat we met z’n allen steeds dieper wegzakken. Het Planbureau voor de Leefomgeving becijferde dat daardoor enorme schade kan ont- staan, tot € 22 miljard in 2050. Bodemdaling op zich is misschien nog wel te overkomen, daar hebben we een deltaprogramma voor, maar dat is voor de buitengrenzen: dijken. Probleem is dat de daling niet gelijkmatig is. De bodem daalt, en de schade treedt op in de bebouwde omgeving. Misschien stort Haarlem wel in als dat zo doorgaat. In Zuid-Holland zijn hele dorpen al scheefgezakt en moet er veel geld worden besteed aan herstel. Tegenover deze problemen is het probleem van de veenboeren natuurlijk betrekkelijk futiel. De keuze tussen ‘Gouda valt om’ en ‘Een koe in het Groene Hart’ lijkt mij niet echt moeilijk. De vraag is natuurlijk wel of het onder water zetten van een enkele landbouw- polder ook maar enig effect zal hebben. Ja, voor de desbetreffende boeren is het desastreus, en ik begrijp ook heel goed dat men daartegen in het geweer komt. Ter plekke zal de bodem misschien wat minder dalen. Maar zal het de bodemdaling in de rest van het land stoppen? Daar geloof ik niets van.
Om een voorbeeldje te nemen: in Groningen is de bodemdaling vooral te wijten aan de gaswinning. Ander voorbeeldje: het Plan- bureau zegt dat het gewicht van de bebouwde omgeving (wegen, woningen, bedrijven) een belangrijke factor is, die de bodem om- laag drukt. Daar weegt het gewicht van een enkele trekker in een weiland niet tegenop.
De oplossing in Noord-Holland ligt dan ook voor de hand.
We moeten de Haarlemmermeerpolder onder water zetten! Het gewicht van wat daar nu staat, zorgt er volgens mij voor dat het hele land in de prut zakt. En, als we op die manier de bodemdaling hebben gestopt, hebben we volgens mij ook een heleboel andere problemen opgelost voor Aalsmeer, Uithoorn, Zwanenburg en Buitenveldert.
Maar ja, ook in de Haarlemmermeer zitten nog boeren, die het er wel weer niet mee eens zullen zijn. Die kunnen dan weer naar Haarlem, met nieuwe creatieve spandoeken.
reatief zijn ze wel, onze veenweideboeren. Er werd gedemonstreerd bij de provincie Noord-Holland. De provincie is kennelijk van plan om polders te gaan vernatten, om bodemdaling tegen te gaan. ‘Water op het land, boeren in de bijstand’, ‘In de wei, boer en burger’, waren enkele leuzen op de
VRAAG IS OF ONDER WATER ZETTEN ENIG EFFECT HEEFT
BOERDERIJ 104 — no. 11 (11 december 2018)
21
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88 |
Page 89 |
Page 90 |
Page 91 |
Page 92
