FOTO: TON KASTERMANS
FOTO: MARK PASVEER
AKKERBOUW
‘Uienpool geeft mij een rustgevend gevoel’
Akkerbouwer Mariëlle Keijzer (40) uit Lelystad verkoopt haar uienoogst van 5,5 hectare via de PPA-pool.
De ouders van Mariëlle verkochten altijd al uien via de pool. Nu Keijzer in mei het bedrijf van 45 hectare akkerbouw overneemt, stapt ze daar voorlopig niet vanaf. Om twee redenen: ze gelooft in het poolprincipe en de overnameperiode vraagt om enige financiële zekerheid. “Afzet in poolverband geeft mij een rustgevend gevoel.”
Wat is aantrekkelijk aan de afzet in poolverband? “Ik kan de uien tot 1 maart bewaren, omdat mijn uienschuur daarna wordt gebruikt voor de opslag van mijn pootaardappelen. Door mijn uien in de pool te doen, weet ik wanneer ik mijn uien moet afleveren en weet ik zeker dat mijn schuur voor 1 maart leeg is. Mochten er in de bewaring kwaliteitsproblemen
ontstaan, dan worden de uien vervroegd af- geleverd. En daarbij: als je de uien vrij teelt in een jaar met goede prijzen, komen de kopers vanzelf, maar in een jaar met lage prijzen is het soms lastig om een koper te vinden.”
Is het niet jammer dat je nooit de hoog- ste prijzen pakt? “Nee, want de laagste prijs pak je ook niet. Je doet altijd met de markt mee.”
Hoe is het dit jaar verlopen? “We telen op zware klei en hebben een paar keer beregend. Dat leidt tot mooie uien. Dit seizoen zijn ze al afgeleverd. Wel hebben we vanwege de droogte de helft gerooid van vorig seizoen, wat toen een erg goede opbrengst was. Bij 45 ton per hectare houdt het nu wel op. Maar we mogen niet klagen, gezien de collega’s die nog veel minder hebben geoogst. De prijsvorming maakt mijn lagere kilo-opbrengst bovendien dubbel en
weggelegd. Vergelijken met anderen legt die (on)kunde bloot. Dan zie je waar je staat, zegt Arts. Vooral als je je eigen prestaties afzet tegen die van de collega’s in de eigen regio. Voor telers in Flevoland, waar 80% van hun klanten zit, heeft Countus al zo’n tien jaar een hulpmiddel: de Coun- tus Signaal Analyse (CSA). Hierin worden data van een grote groep akkerbouwers samengebracht en daar rolt een langjarig gemiddelde uit. Hoe telers presteren in de uienafzet? Arts: “Waarschijnlijk zit een derde ongeveer op het gemiddelde, een derde daarboven en een derde eronder.” Voor een derde is er dus sowieso werk aan de winkel.
Mariëlle Keijzer (40) uit Lelystad (Fl.) teelt 5,5 hectare uien in een bouwplan van 45 hectare akkerbouw.
dwars goed. Dat weten we echter pas zeker aan het eind van het seizoen, als de poolprijs wordt bekendgemaakt.”
2018 bijzonder jaar
Uienseizoen 2018-’19 gaat de boeken in als bijzonder. Door de extreme droogte zijn de opbrengsten gemiddeld 44% lager in Nederland, blijkt uit voorlopige CBS-cijfers. Omdat het niet alleen in ons land zo gortdroog was, zijn de uienprijzen hoog. Daar profiteren contracttelers echter niet van, evenmin telers met lage opbrengsten. Een aantal percelen is zelfs ondergewerkt vanwege de beroerde oogst.
De grootste klappen vallen in Zeeland. Dat leidt er niet direct toe dat telers stoppen met uien. “In Zeeland geeft de uienteelt al 3 jaar een slecht rendement”, weet Arts. “Een aantal van die uientelers zal wel stoppen, maar
Countus Signaal Analyse maakt duidelijk of verandering nodig is
Uienprijs verder van gemiddelde Uienprijs versus aardappelprijs in de periode 2012-2015. Prijzen omvatten zowel pool- als vrije prijzen, in € per 100 kilo.
aardappelprijs
10 12 14 16 18 20 22
8 10 12 14 16 18 20 22
uienprijs Bron: Countus
De Countus Signaal Analyse (CSA) wordt toegepast in Flevoland, 200 tot 300 telers doen mee. Uit de analyse rolt een regiogemiddelde, de referen- tiegroep. Daaraan kunnen deelnemers hun eigen prestaties aflezen. Boven of onder het gemiddelde van buurtge- noten presteren, geeft aan of je iets moet veranderen. Een adviseur bespreekt de analyse met telers, bijvoorbeeld bij de jaar- rekening. De CSA is bedrijfsbreed en geldt dus ook voor andere gewassen en zaken als kosten. Als je uienprijs structureel onder het gemiddelde zit, adviseert Countus
48
de oorzaak in beeld te brengen en eventueel de afzetstrategie aan te passen. Het gemiddelde kan ieder- een halen, leert de ervaring. Exacte wetenschap is het natuurlijk niet, het is puur indicatief. Zo’n analyse kan ook in andere ak-
kerbouwgebieden worden gemaakt. Er zijn zeker 40 telers per groep nodig om representatief te kunnen zijn. Studiegroepen kunnen dat zelf oppakken. Erik Arts van Countus: “We rollen in de provincie Drenthe een CSA uit, zodat we ook daar een referentie krijgen waar bedrijven zich aan kunnen spiegelen.”
BOERDERIJ 104 — no. 15 (8 januari 2019)
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
