FOTO: HERBERT WIGGERMAN
RUNDVEEHOUDERIJ
Moderne melkveehouderij in een gebied met
veel water en veel veldkavels. Vrijloopstal voor 150 melkkoeien bij Stolwijk, bouwjaar 2013.
verandert, dat is een trendbreuk’, zegt Erik Jansen van het Veenweiden Innovatie Centrum in Zegveld.
ton per hectare per jaar. Alle veengronden samen zijn goed voor een aandeel van 2% in de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen en dat is evenveel als de uitstoot van 1,7 miljoen auto’s.
Behalve bodemdaling heeft het veen er met alle aandacht voor broeikasgassen en klimaat dus nog een probleem bij. “Bodemdaling weten we al heel lang, maar geen bestuurder heeft het aangedurfd om peil aanpassing te stoppen of peilen te verhogen”, zegt melkveehouder Sjaak Hoogendoorn. “Nu is er klimaatdrukte en moet het ineens in een paar jaar. In de Noord-Hollandse staten lag er van linkse partijen een motie om bodemdaling te
Verdienen met CO2 ? ductie van 10 ton oplevert, ofwel zo’n € 30
Bij de veelbesproken klimaattafels lag een kansrijk plan op tafel om in korte tijd in 80.000 hectare veenpercelen onderwater- drainage aan te leggen. Achtergrond ervan is de rekensom dat onderwaterdrainage bij jaarkosten van € 300 per hectare een CO2
plan aangepast: aanleg van 80.000 hectare geldt nu als een doel voor 2030, in afwach- ting van meer zekerheid die moet komen van langjarige metingen aan CO2
per ton. Een koopje vergeleken bij wat CO2 besparing kost in de industrie. Door onze- kerheid over de bespaarde tonnen CO2
-uitstoot boven
veenpercelen met en zonder onderwater- drainage. Reden voor de onzekerheid is dat me-
tingen op vier plaatsen in Friesland zouden wijzen op veel hogere CO2
26 -emissies uit veen -re- is het
dan de gemiddelde 20 tot 30 ton per hectare per jaar die tot nu toe werd aangenomen, ook op percelen met onderwaterdrainage. De voorlopige resultaten werden op 11 april door onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen gepresenteerd op het veenweidesymposium in Leeuwarden.
Eerst vier jaar meten Alterra-onderzoeker en veendeskundige Jan van den Akker laat zich er niet door van de wijs brengen. “De gemiddelde uitstoot van 20 ton per hectare is een internationaal bekend gegeven, het IPCC gaat daar ook van uit. Het gaat nog maar over metingen van een of twee jaar. Je moet vier jaar meten om iets te kunnen zeggen. Om allerlei redenen kun je uitschieters meten. De percelen in Friesland zijn bijvoorbeeld opnieuw inge-
vorming hangen nauw samen, stelt Van den Akker. Als de bodem 1 centimeter daalt, is er een laagje van 1 centimeter veen verteerd, wat samengaat met 22 ton CO2
zaaid na de muizenplaag van 2015.” Bodemdaling door veenafraak en CO2
-emissie.
Meerjarige proeven in Zegveld leveren op dat bij onderwaterdrainage de bodemdaling met de helft afneemt. Zo komt de wetenschapper op een geschatte besparing van rond de 10 ton CO2
. Als dat gegeven ook na langjarige
metingen redelijk overeind blijft, is er met onderwaterdrainage een verdienmodel te maken, zo hoopt LTO-west bestuurder Aad Straathof. “In de vorm van CO2
-credits kun-
nen burgers of bedrijven die emissies willen of moeten besparen dat dan ‘afopen’ met in het veen bespaarde emissie.”
-
Inklinken Veen is nu eenmaal iets heel anders dan klei of zand. Het is een bodem van plantenresten die in duizenden jaren is ontstaan. Om er te kunnen boeren met koeien en ma- chines moet het water in de sloot een eindje onder het maaiveld staan, anders zak je erin weg. Vanaf de jaren zestig gingen verkavelingen en ‘diepontwatering’ hand in hand. In het westelijk veenweidegebied werden peilen van 40 tot 60 centimeter onder maaiveld gebruikelijk. In de veenweidegebieden in Friesland is de drooglegging doorgevoerd, naar -90 centimeter. Gevolg is dat het veen- pakket inklinkt en dat de droge bovenlaag onder invloed van zuurstofindringing verteert (oxidatie). Samen zorgt dat voor 0,5 tot 1,5 centimeter bodemdaling per jaar. De vertering van het veen is een proces dat uitstoot van het broeikasgas CO2
oplevert, naar schatting zo’n 20 tot 30
stoppen en daar moest antwoord op komen. De VVD- en CDA-gedeputeerden gingen er ver in mee. Boeren zijn zich rot geschrokken, want het mooie plaatje waar de melkveehouderij met koeien in de veenweiden voor zorgt, is kennelijk niet meer onaantastbaar.” Hoogendoorn is melkveehouder in Ilpendam (Water-
BOERDERIJ 104 — no. 31 (30 april 2019)
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
