COMMENTAAR Meer voor minder


NIEUW EU-BELEID BETEKENT: INLEVEREN


Door Johan Oppewal, chef redactie H


et Europees landbouwbeleid is als een mammoettanker: groot, log en lastig bij te sturen. Maar wel ontzettend belangrijk. Voor boeren en ook voor de Europese Unie zelf. Het is de grootste post op de begroting en daarmee staat ook prestige op het spel. Geen wonder dat Europese ministers grote woor- den gebruikten over hun voorlopige akkoord over veranderingen in het nieuwe beleid vanaf 2023. ‘Het belangrijkste besluit in tien jaar’, zo noemde de Duitse voorzitter van de raad van landbouwministers, Julia Klöckner, het. Beetje overdreven, gezien de vele hordes die nog genomen moeten worden. Het akkoord zet stapjes verder op een weg die al lang geleden ingeslagen werd: inko- menssteun wordt minder vanzelfsprekend. Als boer moet je aan steeds meer voor- waarden voldoen voor minder toeslaggeld. Hadden we eerder al een splitsing tussen de inkomenstoeslagen en de vergroenings- gelden (eerste en tweede pijler), nu gaat de kloofbijl in die eerste pijler. 20% (als het aan het Europarlement ligt 30%) van de directe toeslag wordt facultatief. Als boer kun je kiezen of je die premie wilt verdienen via ecologische maatregelen. Tegelijk komen aan de basistoeslag meer eisen te hangen.


Dat betekent hoe dan ook: inleveren. Overheidssteun is geen eeuwigdurende vanzelfsprekendheid, maar heeft een goed verhaal nodig. Het oude verhaal (arme boeren) voldoet niet meer, het publiek wil een nieuwe reden waarom deze economisch toch zo sterke sector steun nodig heeft en eist een wederdienst. Het antwoord wordt steeds meer gezocht in groene diensten. Maar hoeveel kan de maatschappij vragen?


Wat is haalbaar en redelijk? Daarover gaat de politieke strijd in Brussel. Kritiek op het ak- koord komt nu vooral van de linkerkant. Daar vindt men dat de natuur aan het kortste eind trekt en dat boeren gematst worden. Veel positiever zijn de reacties aan de landbouw- kant. Terecht, want met succes zijn (nog) ingrijpender eisen van tafel gelobbyd. De voorlopige conclusie moet dan ook zijn: het had erger gekund. Al blijft dit staan: de grote lijn is meer doen voor minder geld. Eén dikke adder zit er nog wel onder het gras: lidstaten krijgen veel vrijheid om de voorwaarden vast te stellen voor de 20-30% ecologisch te verdienen steun. Daar gaat de deur open naar een ongelijk speelveld en een ‘race to the bottom’. Dat is eigenlijk onver- antwoord. Niemand heeft er baat bij; boeren noch natuur. Zaak om die schade te beperken in de onderhandelingen die nog wel even doorgaan.


BOERDERIJ 106 — no. 5 (27 oktober 2020)


3


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76