FOTO: BERT JANSEN
FOTO: BERT JANSEN
AKKERBOUW
de opbrengsten van de diverse koolzaadrassen in dit seizoen en vorige seizoenen). In het seizoen 2019-’20 zijn negen rassen winterkoolzaad onderzocht met een gemiddelde productie van 4,6 ton per hectare. Dat was 500 kilo minder dan in seizoen 2018-’19 met gemiddeld 5,1 ton per hectare. Dit jaar was het vergelingsvirus (TuYV) aanwezig in alle rassen, behalve Tempo. Tempo is hierop niet getest.
45 hectare grond in gebruik
26 hectare granen
9 hectare suikerbieten
Hans Winkel (63) heeft in Hedikhuizen (N.-Br.) een vof samen met zijn vrouw Rian (62) en zoon Bart (33). Ze boeren op rivierklei (20 tot 70% afslibbaar) en hebben een loonwerktak.
6 hectare winterkoolzaad
‘Saldo € 45 hoger dan van wintertarwe’
Akkerbouwbedrijf vof Winkel teelt al tien jaar winterkoolzaad en verricht ook loonwerk. Het saldo van koolzaad is hoger dan van wintertarwe. Voor 2010 had Winkel een ge-
mengd akkerbouw-melkveebedrijf. Tien jaar geleden zijn ze alleen met akkerbouw verdergegaan. “Daar- naast verrichten we loonwerk. We spuiten gewassen en dorsen tarwe voor andere akkerbouwers”, vertelt Hans Winkel. De vennoten hebben vanaf het begin winterkoolzaad in hun bouwplan. “Het is een prima tussen- gewas voor onze granen en met onze eigen mechanisatie telen we koolzaad in eigen beheer.” Voorheen zaaide Winkel koolzaad-
rassen van DK, nu zijn het rassen van Limagrain. Voor de volgende oogst in juli 2021 heeft Winkel op 7 september 2020 opnieuw 4 hectare winter- koolzaad van het ras LG Ambassador ingezaaid. We spuiten één keer tegen onkruiden en later één keer tegen schimmels. Na de tarweoogst en voor inzaai van koolzaad bestaat de bemes- ting uit 20 ton champost. Na inzaai van het koolzaad volgt nog eens 600
22
kilo KAS per hectare. “Vorig seizoen hebben we één jaar geen koolzaad geteeld, maar gele mosterd.”
Meer dan 5,5 ton opbrengst Tussen 2015 en 2019 haalde de vof vier jaar achtereen een opbrengst van meer dan 5,5 ton winterkoolzaad per hectare. “Je moet dan wel op tijd zaaien, rond eind augustus, begin september.” Dit jaar oogstte Winkel in juli 5,37
ton koolzaad per hectare van het ras DK Exception. Bij een prijs van € 365 per ton koolzaad was de opbrengst € 1.960,05 per hectare. De teeltkos- ten waren € 954,45 per hectare. De wintertarwe bracht 9,8 ton per hec- tare op en leverde met een prijs van € 192 per ton € 1.881 op plus € 250 van stro-verkoop per hectare. De teelt- kosten van tarwe waren € 1.170,85 per hectare. Het saldo van koolzaad kwam daarmee uit op € 1.005,60 per hecta- re en die van wintertarwe op € 960,15. “Daarmee is het saldo van koolzaad € 45,45 per hectare hoger met daarbij de voordelen in de vruchtwisseling en bodemstructuur.”
Pluspunten koolzaad “Koolzaad heeft diepgroeiende penwortels en dat is goed voor de bodemstructuur”, zegt Arjan van der Vinne, productmanager akkerbouw van DSV Zaden. “Omdat het een vroeg ruimend gewas is, kun je bijna altijd onder droge omstandigheden oogsten. Het zorgt voor een goede arbeidsspreiding en ruimte voor inzaai van een groenbemester.” Volgens Martijn van Overveld, productmanager akker- bouw Limagrain Nederland, past koolzaad erg goed als tussengewas in vruchtwisseling met tarwe: ten opzichte van tarwe-op-tarwe is de opbrengst van wintertarwe na koolzaad 10% hoger.” Hij becijferde een extra saldo van € 365 in drie jaar met de koolzaad rassen LG Ambassador of LG Aurelia als tussengewas (zie tabel saldoberekening). Dilling, Van der Vinne en Boven bevestigen dat een meeropbrengst van tarwe gebruikelijk is na een voor- vrucht van koolzaad. “Granen afwisselen met koolzaad zorgt ook voor minder problemen met voetziekte in tar- we”, zegt Boven, die weet dat de koolzaadteelt in andere Europese landen onder druk staat. “Onder meer vanwe- ge het wegvallen van neonicotinoïden om glanskevers en andere plaaginsecten te bestrijden. Als gevolg van het kleinere areaal en een lagere totale koolzaadproductie is de prijs tijdelijk wel hoger.”
Knelpunten koolzaadteelt
Boven schat dat in het Oldambt ongeveer 1.000 hectare koolzaad wordt geteeld. “In deze regio groeit de uien-
BOERDERIJ 106 — no. 5 (27 oktober 2020)
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
