FOTO: MARK PASVEER
Door Stefan Essink
Ganzenschade. Veel boeren in gras- en water- rijk gebied hebben er last van. Oplossingen zijn er, maar leiden niet tot minder schade. Versnipperd provinciaal beleid maakt het nog ingewikkelder.
Deze ganzen veroorzaken de meeste schade
Ganzen zijn er in verschillende soor- ten en maten. Ook is het per soort verschillend in welk jaargetijde zij vooral aanwezig zijn in Nederland, en wanneer dus de meeste schade ont- staat. De grauwe gans (foto boven) is door het jaar heen het meest te vinden in Nederland en richt de meeste schade aan. Vorig jaar was deze soort goed voor ruim € 10,8 miljoen schade. De brandgans (foto midden) volgt met ruim € 6,4 miljoen schade, die vooral in de wintermaanden in ons land is. De meeste brandganzen broeden in het Hoge Noorden, maar steeds meer vogels lijken langer in Nederland te blijven, onder andere door een hoge predatiedruk in vooral Zweden. De kolgans (foto onder) richtte vorig jaar ruim € 3,5 miljoen schade aan, met name in de winter en het voorjaar, aan de eerste grassnede.
Een fl ink koppel ganzen daalt neer op een per- ceel grasland in Anjum (Frl.). Het aantal ganzen en de schade die zij aanrichten nemen gestaag toe. Versnipperd provinciaal be- leid belemmert een eff ectieve ganzenbestrij- ding, vooral in de wintermaanden.
l jarenlang klagen boeren over ganzenover- last en schade aan hun percelen, vooral aan grasland. Het lijkt steeds erger te worden. Vooral in de provincies Friesland, Noord-Hol- land en Gelderland. Het aantal ganzen jaarrond neemt niet af, al blijven (winter)trekganzen de laatste vier jaar wel iets korter in Nederland, zo blijkt uit telgegevens van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Oplossingen zijn er in verschillende vormen, zoals het vangen en vergassen van ganzen in de ruiperiode, nestverstoring, verjaging en be- jaging. Die twee laatste blijken noodzakelijk en effectief, maar zitten verstrikt in regelgeving. De mogelijkheden en voorwaarden zijn vastgelegd in een vijfjarenplan, die per provincie door de Faunabeheereenheid (FBE) is opgesteld en door de provincie goedgekeurd is.
A
Maar daarmee wordt schade niet voorkomen. Afhanke- lijk van de soort gans moet voor bejaging eerst aan verja- ging worden gedaan. Bijvoorbeeld met linten, laserpen- nen en gaskanonnen. Dat mag niet op elk perceel grond en de praktijk leert dat er gauw gewenning optreedt. In ganzenrustgebieden en Natura 2000-gebieden gelden andere regels, oftewel: rust. In slechts enkele gevallen, bijvoorbeeld bij schadegevoelige gewassen, geldt een uit- zondering. Dat raakt meteen het volgende issue: de regels voor ganzenbeheer zijn per provincie verschillend, alsof een gans ziet wanneer die over een ‘grens’ vliegt. Daar komt bij dat dierenclubs en activisten regelmatig rechtszaken aanspannen tegen ontheffi ngen, waarmee de boel vertraagd wordt. Zij zien het boerenlandschap an sich vaak als probleem. Dat zou te aantrekkelijk gemaakt zijn (open grasland met veel voedsel) voor wilde dieren zoals ganzen. Begin dit jaar deed de bestuursrechter in Zwolle nog uitspraak in een zaak die was aangespannen door de Faunabescherming en de Vogelbescherming tegen de provincie Overijssel over de vergunning voor af- schot in en rond Natura 2000-gebieden. De bestuursrech- ter oordeelde dat de vergunning onterecht was afgegeven. Het effect op Natura 2000-gebieden zou onvoldoende onderzocht zijn.
Provinciaal beleid botst
Het ganzenbeleid is in handen van de provincies. Im- mers, zo stelt BIJ12, het aantal ganzen en de schade is niet overal hetzelfde en een deel voor de boer zijn eigen rekening. Ook het tijdstip wanneer bejaging van ganzen toegestaan is, verschilt en leidt tot onvrede. In veel provin-
BOERDERIJ 106 — no. 4 (20 oktober 2020) 9
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76
