ONDERNEMEN


(gangbaar of bio) en actuele gewasprijzen. Dat beoordelen taxateurs van BIJ12. In ganzenrustgebieden gelden ande- re regels. Grondgebruikers in die gebieden krijgen vaak alle aangerichte schade vergoed en betalen geen eigen risico en/of leges. Dergelijke percelen kunnen boeren online aanmelden in MijnFaunazaken.


Boeren die grond gebruiken buiten die gebieden, moe- ten wel een eigen risico betalen. De meeste provincies hanteren een eigen risico van 5%. Friesland vormt een uitzondering, met 20%. Ook Noord-Holland heeft zich voorgenomen dit te verhogen naar 20%, en ook in andere provincies klinken die geluiden. Met als reden de financi- ele prikkel voor boeren te vergroten. Boeren moeten meer gemotiveerd zijn om in te zetten op het voorkomen van de schade, vinden provincies. “Ongelofelijk. De provin- cie heeft beloofd de schade volledig te vergoeden totdat de doelstand, de schade in 2005 in euro’s, bereikt is. Dit gaat dus over de rug van vele boeren en is niet volgens de afspraak”, stelt Albert Hooijer, portefeuillehouder Fauna LTO Noord.


Meeste schade aan voorjaarsgras door wintergans Voorjaarsgras ondervindt de meeste schade, zo blijkt uit schadecijfers van BIJ12. In 2016-’17 was dat bijna 90% van het totaal. Die schade wordt aangericht in de winter (na 1 november) tot mei door zowel winter- als zomerganzen. Schade aan de zomersnede(n) komt vooral door broedvo- gels, met een klein restje brand- en rotgans die in het late


voorjaar nog aanwezig zijn. Schade aan najaarsgras – in oktober – wordt sinds 2012 niet meer vergoed. Een uitzon- dering geldt voor Vogelrichtlijngebieden in Gelderland en Natura 2000-gebieden in Noord-Holland. Dat terwijl het najaarsgras van steeds meer waarde is voor veel boeren door de aanhoudende droogte de laatste jaren.


Hoe nu verder?


Provincies erkennen dat het huidige beleid niet leidt tot het gewenste resultaat. De Maatschappelijke Adviesraad Faunaschade (Marf) heeft eind 2019 in opdracht van BIJ12 een tussenadvies uitgebracht over het bereiken van een robuust ganzenbeleid. De conclusie: provincies, FBE’s en maatschappelijke organisaties moeten eerst fatsoenlijk om tafel. Alleen dan is er kans op succes. Het eindadvies moet eind dit jaar klaar zijn.


Ondertussen gaat de ganzenschade door. Iedere provin- cie voert tot die tijd haar eigen beleid. Daarmee blijft het raadplegen van de provinciale regels noodzaak, hoe inge- wikkeld en frustrerend dit voor boeren ook is. Ook jagers uitten reeds hun ongenoegen. “Jagers zijn geen schiet- knechten in dienst van de overheid, maar bejagen ganzen op verantwoorde wijze om te benutten waar ruimschoots voldoende van is”, zo schrijft de Nederlandse Jagersver- eniging (KJV).


Het vinden van een optimaal beheer- en acceptatie- model met maximale schadereductie heeft nog een lange weg te gaan.


‘Landelijk beleid is gewenst, maar provinciaal maatwerk blijft noodzaak’


Provincies falen in hun beleid voor een effectief ganzenbeheer om schade aan – met name – grasland te beperken. Er moet vooral meer mogelijk zijn voor beheer in natuur- gebieden, in ieder geval in de provincie Noord-Holland, vindt melkveehouder Albert Hooijer.


“Jarenlang zijn er steeds meer beperkingen opgelegd voor jagers om ganzen te bestrijden”, stelt Hooijer. De ganzenpopulaties zijn geëx- plodeerd. Dat vraagt om een landelijk beleid voor bijvoorbeeld uniforme afschotperioden, maar maatwerk op provinciaal niveau is en blijft essentieel. “Iedere provincie heeft een andere inrichting, bijvoorbeeld van natuur- gebieden. Ook verschilt het per provincie welke ganzen de meeste schade aanrichten. In Noord-Holland zijn dat de standganzen, die jaarrond in de provincie blijven. In veel andere provincies zijn het juist de trekganzen die vanuit het Hoge Noorden komen om te overwinteren.”


Provincie ligt dwars Voor een effectief beheer ligt de provincie dwars. “Het ontbreekt er aan kennis, hoe het er in de praktijk aan toe gaat”, vindt Hooijer.


12


“Wij zijn als boeren en LTO Noord pissed off op de provincie Noord-Holland. Jarenlang hebben we meegewerkt aan het provinciale beleid. Nu is het uit de hand gelopen, en wordt er achter onze rug om ook nog eens geprobeerd om het eigen risico van 5% naar 20% te verhogen. Oftewel: boeren moeten de prijs voor het falend natuurbeleid van de provincie betalen. Dat raakt me het meest. Als dat gebeurt, dan gaan we procederen.”


Vrijstelling is geen ‘vrijstelling’ Hooijer spreekt van een ‘schijnvrijstelling’ als het gaat om ganzenbeheer. “Dat is het ergste in Natura 2000-gebieden. Dan mag een jager één dagdeel in de week bij een blok van 80 hectare zitten. Die locatie moet hij aangeven bij de provincie. Wat blijkt: de ganzen zitten op dat dagdeel op het blok ernaast. Dan kan de jager niets.” Ook worden er vaak eisen gesteld aan het aantal jagers en het aantal te schieten ganzen, ook buiten natuurgebieden. “Dan zitten er honderden ganzen en mogen er maxi- maal twee jagers komen, die elk twee of drie ganzen mogen schieten. Dat schiet niet op.” Het grootste probleem in Noord-Holland is het onkundig handelen van de provincie, vindt Hooijer. De waslijst aan beperkingen in natuur-


Melkveehouder Albert Hooijer in Weesp (N.-H.) is portefeuillehouder Fauna bij LTO Noord en bestuurslid bij de Faunabeheer- eenheid Noord-Holland.


gebieden moet verdwijnen. Ook ‘sommige’ terreinbeherende organisaties (tbo’s) moeten meer uitvoeren, vindt Hooijer. Alleen dan kunnen boeren, jagers en natuurbeheerders samen schade effectief bestrijden in plaats van het probleem continu opschuiven. “Inmiddels merken ook natuurbeheerders dat het hoge aantal ganzen de biodiversiteit schaadt. Mis- schien is dat een extra steuntje in de rug voor de provincie.”


BOERDERIJ 106 — no. 4 (20 oktober 2020)


FOTO: ALBERT HOOIJER


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76