048 Reizen A


Brigitte Ars (1964) zwierf jaren als journalist door afgelegen gebieden in Afrika en Azië, schreef voor de Volkskrant en Trouw, maakte radioreportages en runt het platform Alice Goes Wild. Dit verhaal is een ingekorte versie van een van de verhalen uit haar nieuwste boek Het wilde- vrouwenpad – Avontuurlijke wandelingen, dat komende week verschijnt.


fgelopen zomer was ik op bezoek bij een goede Engelse vriend, Nick. Ik vertelde hem dat ik een stuk van de Brontë Way ging lopen, opgedragen


aan de zussen Charlotte, Emily en Anne, auteurs van boeken als Jane Eyre en Wuthering Heights (Woeste hoogten). Nick vertelde dat hij tientallen jaren geleden ook aan het wandelen was in West Yorkshire toen hij een melodie hoorde. Nieuwsgierig volgde hij het geluid. Bij twee eenzame bomen en rondom een ruïne zat een bont gezelschap met een soundblaster die Wuthering Heights van Kate Bush speelde. “Pas toen besefte ik dat dit de ruïne was die be- kendstond als Top Withens, het huis dat Emily Brontë zou hebben geïnspireerd voor Wuthering Heights.” Ik vertelde hem dat Emily’s meesterwerk


mij al sinds mijn zestiende in de greep hield. Tijdens een talencursus in Bournemouth had ik voor het eerst het theatrale liedje gehoord, en thuis in Nederland kocht ik meteen het boek. Het verhaal was duister, inktzwart als de luchten van Yorkshire. Later las ik ook Jane Eyre van Emily’s oudere


zus Charlotte, waarin ze Jane uitspraken liet doen die hun tijd ver vooruit waren. De boeken lieten me al die tijd niet los, net als de drama- tische omgeving waarin ze zich afspeelden. Ik behield een sluimerend verlangen naar West Yorkshire en het dorp Haworth waar de zussen opgroeiden. Toen mij ter ore kwam dat er een Brontë Way bestond, wist ik dat ik die een keer ging lopen.


Verloting


De redactie mag drie exemplaren verloten. Zie voor meer info vvaa.nl/ledenvoordeel en scrol naar Verlotingen.


Scheefgezakte grafstenen Ik besluit de tocht halverwege te beginnen, op het kerkhof van Thornton, de geboorte- plaats van de zussen. Scheefgezakte graf- stenen suggereren dat de doden onrustig in hun kisten woelen. Ik heb gelezen dat de gemiddelde levensverwachting in het nabij- gelegen Haworth in 1820 slechts 26 jaar was. Yorkshires bevolking explodeerde, steden en dorpen groeiden te snel door de industriali- satie, de hygiëne was belabberd. Bijna loop ik het geboortehuis van de Brontës voorbij, maar dan zie ik een blauwgroene muurschildering met taferelen uit het leven van de zussen: lezend, liefhebbend, wandelend over de heide en rouwend, de grote thema’s in hun leven. Via een idyllische boerderij klim ik langzaam op naar de moors, de kale heuvels die louter bedekt zijn met heide, gras, varens en rotsblok- ken. De zon komt achter de wolken vandaan, de wind voert het geklaag van schapen met


zich mee en langzaam trek ik door een soms brons-, soms kleikleurig en dan weer duister landschap. In de verte zie ik het pad bleekjes over de heuvels slingeren, en ik stel me voor hoe de Brontë-zussen hier liepen, geïnspireerd door natuur die ook nu zo overweldigend aanwezig is. In het dorp Oxenhope doemt een schoorsteen op als een eenzame reus van een vervlogen tijdperk, de textielindustrie. In de tijd van de Brontës werkten er vooral (jonge) kinderen bij de weefgetouwen en de molens, vaak 16 uur per dag. Ik volg het pad verder en bereik via gehuchtjes en landerijen Haworth, waar de Brontës in 1820 gingen wonen. Ik kom langs de pastorie waar ze hebben gewoond. Bij de kerk waar vader preekte, stop ik om de familiegrafkelder te bezoeken. In de hoofd- straat wacht The Apothecary Guest House op me, boven een oude apotheek. Deze is omgeto- verd tot een Cabinet of Curiosities, een winkel in nostalgische stijl vol potions and lotions waar de zussen geregeld kwamen. De straat, die steil naar beneden loopt, doet me denken aan Harry Potters Diagon Alley: mysterieus maar toch uitnodigend gemoedelijk – heel anders dan de vuile industriële steeg die het ooit was. Vanuit het raam van mijn kamertje werp ik een blik op de kerk en een pub, de Black Bull Inn, met bloembakken en mensen aan picknicktafels. Ook vroeger zal hier een opbeurende sfeer heb- ben gehangen, met vooral mannen aan tafels vol potten bier. Daar zat ook Branwell, de enige zoon van het Brontë-gezin. Als alcoholist hing hij graag rond in de Black Bull. Haworth is een dorp vol vrolijke en ver-


drietige verhalen. Aan de horizon liggen de moors, en overal zie ik verwijzingen naar de Brontë–zussen: je kunt hier een Brontë-lunch eten, Brontë-bier drinken en eerder zag ik al de Brontë-bus en een Wuthering Heights Pub. Haworth voelt als een echt vrouwendorp, een plek waar de vooruitstrevende geest van de zussen nog steeds resoneert. De Brontë Way eindigt in het groene land-


schap van Lancashire bij het statige Gawthorpe Hall, dat Charlotte regelmatig bezocht. Ze was inmiddels een gevierd auteur na het succes van Jane Eyre. Toch voelde ze zich een buitenstaan- der in deze wereld van de hogere klasse. Haar hart lag in het eenvoudige pastoorshuis van Haworth, waar ze met haar zussen dagenlang aan verhalen werkte. Uiteindelijk trouwde ze daar, raakte zwanger, maar een baby was haar niet gegund. Ze stierf jong, net als haar twee zussen, aan tuberculose. Het was alsof het gezin een grimmige deal met de dood had gesloten: ‘Ik neem jullie vroeg mee het graf in, en in ruil daarvoor laat ik jullie voor eeuwig voortleven.’ <


FOTO: LIONNE HIETBERG


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92