Buiten de bubbel Eric van ’t Zelfde Onderwijsexpert en sociaal werker


Met welke ervaringen uit andere branches kunnen zorgprofessionals en beleidsmakers hun voordeel doen? In deze serie vragen we dat aan kopstukken uit verschillende sectoren. Deze keer: voormalig


rector en ‘onderwijsdokter’ Eric van ’t Zelfde, nu sociaal werker bij de Rotterdamse Pauluskerk.


Wat thuis speelt, werkt buiten door “Op een middelbare school zie je kinderen zeker 6 uur per


dag. Je vormt een soort ecosysteem met elkaar. Dan ontwik- kel je speciale voelsprieten. Hoe beweegt een kind zich door de school? Hoe zit het in zijn vel? Wat er thuis speelt, gaat mee naar school. Van echtscheiding en huiselijk geweld tot seksueel misbruik en verslavingsproblematiek. Als school, als rector, als docent, heb je de verantwoordelijkheid het gesprek erover aan te gaan en daar iets mee te doen. Dat is voor zorgprofessionals niet anders. Mijn oma zei altijd: ‘Wees nooit een omstander’. Van mijn vader moesten we rechtvaardig en moedig zijn. Die taak voel ik iedere dag. Kijk niet weg, vraag hoe het gaat, hoe je kunt helpen. Zorg dat je het verhaal achter het probleem begrijpt – daarin ligt vaak het echte antwoord. En laat je niet weerhouden door ‘het systeem’. Als iemand meer nodig heeft dan volgens het boekje kan, regel ik dat. Bijvoorbeeld de keer dat ik op een koude winterochtend bij school een groep leerlingen bibberend zag rondhangen. Een goede jas hadden ze niet, omdat hun ouders die niet konden betalen. Toen heb ik voor duizenden euro’s warme winterjassen aangeschaft. Mocht niet van de financiële administratie. Toch gedaan.”


Zonder relatie geen prestatie “Kinderen met problemen, maar ook daklozen, hebben


vaak een natuurlijk wantrouwen naar buitenstaanders. Als je bij hen iets wilt bereiken, zul je daar eerst aan moeten


werken. Met veel geduld en altijd een houding van: ik ben oké, jij bent oké. Op een gegeven moment gaat de persoon tegenover je — kind of volwassene — herkennen dat je de juiste intenties hebt. Zorgprofessionals hebben wat dit betreft een streepje voor. Zo heeft 92 procent van de burgers veel vertrouwen in huisartsen, becijferde Nivel in 2023. Voor specialisten en verpleegkundigen liggen deze percentages op respectievelijk 88 en 86 procent. Toch kan wantrouwen ook de relatie met een patiënt in de weg zitten. Bijvoorbeeld als het gaat om gedragsverandering. Want wie ben jij om mij te vertellen dat ik moet afvallen? Dan krijg je, net als in het onderwijs, alleen wat voor elkaar als je een goede relatie hebt. De tijdsinvestering om die op te bouwen, betaalt zich dubbel en dwars terug. Hetzelfde geldt trouwens voor relaties met medewerkers en collega’s.”


Verlies het doel nooit uit het oog “‘We willen excellent zijn’, hoorde ik jarenlang op scholen


die ik bezocht. Daar werd alles in het werk gesteld om kinderen hoge examencijfers te laten halen. Niet in hún belang, maar in het belang van het bestuur. Want een hoog slagingspercentage betekent: meer leerlingen, en dus meer inkomsten. Het systeem was leidend, niet het achterliggende doel. De wereld op zijn kop. Door alle regels vergeten we collectief waar we het eigenlijk allemaal voor doen: goed voor onze leerlingen — of patiënten — en ons


teTekst: Marte van Santen Fotografie: Brenda van Leeuwen kst: Marte van Santen fot grafie: Brenda van Lee


031


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92