Tekst: Marte van Santen Illustratie: Tamar Smit


019 Elke stem


Sinds juli 2023 hebben zorgprofessionals een wettelijk recht op zeggenschap. Wat betekent dat in de praktijk?


telt O


m maar met de deur in huis te vallen: zeggen- schap is een knap lastig onderwerp. Het is im- mers zo veelomvattend. Ongrijpbaar ook. Dat


maakt het vaak ingewikkeld om het erover te hebben, laat staan om er prak- tisch mee aan de slag te gaan. Want wat houdt zeggenschap in de zorg eigenlijk precies in? Simpel gezegd: als zorgprofes- sional je stem laten horen en meepraten en -besluiten. Op individueel en team- niveau, maar ook in het bestuur van je organisatie en zelfs landelijk. Sinds 1 juli 2023 is het recht op zeggen-


schap van zorgverleners vastgelegd in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Letterlijk staat daarin dat ‘de zorgverlener die zorg verleent aan zijn cliënten in de gelegenheid gesteld moet zijn om invloed uit te oefenen op het beleid, voor zover dat beleid direct van belang is voor hun bijdrage aan het verlenen van goede zorg.’ Een beleids- matige mond vol, maar feitelijk komt het erop neer dat zorgorganisaties nu wettelijk verplicht zijn om zeggenschap goed te organiseren. Dat geldt voor alle


werkgevers in de zorg. Dus niet alleen voor ziekenhuizen, maar bijvoorbeeld ook voor ggz-instellingen en huisart- sen- en paramedische praktijken met personeel.


Bescheiden Maar hóé zeggenschap in de praktijk dan precies vorm moet krijgen, staat dus niét in de wet. Professionals, leidinggevenden en eventuele besturen bepalen zelf welke


‘Veel van mijn


collega’s vinden het lastig om


hun mond open te doen’


afspraken ze hierover maken. Veel orga- nisaties blijken daar een hele kluif aan te hebben. Zeggenschap gaat immers over zo veel, van patiëntenzorg tot professio- nele ontwikkeling. Verpleegkundige, klinisch epidemio- loog en onderzoeker Susette Keijzer weet


uit ervaring hoe lastig het kan zijn om zeggenschap praktisch vorm te geven. In augustus 2021 begon ze in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda samen met chi- rurg Heleen Snijders het project ‘Nurses Know Better’. Keijzer legt uit hoe ze te werk gaan: “Op uitnodiging van een afde- ling starten we met het programma. We observeren hoe het er op de werkvloer aan toegaat en praten met medewerkers. Samen brengen we in kaart wat er beter kan. Bijvoorbeeld in de organisatie van het werk of in de samenwerking. Ver- pleegkundigen nemen hierin nadrukke- lijk het voortouw – zij komen zelf met oplossingen.” Dat veronderstelt wel dat zorgprofes-


sionals zich dúrven uitspreken. In de praktijk blijkt dat voor velen best inge- wikkeld. “Van oudsher staan verpleeg- kundigen hiërarchisch natuurlijk lager dan artsen”, verduidelijkt Keijzer. “Ze kijken tegen hen op en wachten hun oor- deel af. Bovendien zijn veel verpleegkun- digen van nature bescheiden; ze nemen weinig ruimte in. Het gevolg is dat veel van mijn collega’s het lastig vinden om hun mond open te doen. Naar elkaar, en al helemaal naar mensen die ‘boven’ hen


<


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84  |  Page 85  |  Page 86  |  Page 87  |  Page 88  |  Page 89  |  Page 90  |  Page 91  |  Page 92