AA 2025-5

021

Landelijke Monitor Zeggenschap 2024

In opdracht van het ministerie van VWS werd vorig jaar voor de tweede keer een Landelijke Moni- tor Zeggen schap uitgevoerd. Doel van de monitor is in kaart brengen hoe medewerkers in de zorg en het sociaal domein zeggenschap in de praktijk ervaren. Meer dan 22.000 professionals vulden de vragenlijst in, waaronder ruim 15.000 verpleeg- kundigen. Uit het onderzoek komt naar voren

dat 50 procent van de ondervraag- den meer zeggenschap in het werk wil. Het rapportcijfer voor ervaren zeggen schap is ten opzichte van 2023 gelijk gebleven: een magere 6,0. Er zijn kleine verschillen tussen zorgsectoren: de algemene zieken- huizen en de thuiszorg scoren relatief het hoogst. Van de ondervraagden geeft 21 procent aan binnen een jaar bij hun huidige werkgever te willen vertrekken. Maar wat ook uit het onderzoek blijkt: hoe meer zeggen- schap medewerkers ervaren, hoe lager de vertrekintentie. Niet verrassend zijn de grootste

verbeteringen ten opzichte van 2023 te zien bij organisaties die al langer bezig zijn om zeggenschap te ver- sterken. Daar geven medewerkers aan dat hun stem in toenemende mate wordt gehoord, dat ze minder regeldruk ervaren en vaker zelfstan- dig beslissingen kunnen nemen.

rammelen. Hoe meer zeggenschap medewerkers hebben, hoe meer werk- plezier ze ervaren, blĳkt keer op keer uit onderzoek. Dat draagt weer bĳ aan het behoud van personeel.” Ze benadrukt dat zeggenschap geen doel op zich is, maar een middel om kennis van professionals optimaal te benutten en samen de zorg te verbeteren. “Dat lukt alleen als verpleeg- kundigen en andere zorgprofessionals aan tafel zitten. Op álle niveaus.” Daarover gesproken: sinds 2021 is de hoogleraar uit Groningen ook governmen-

tal Chief Nursing Officer (CNO) voor VWS. In die hoedanigheid geeft ze – gevraagd en ongevraagd – advies aan de bewinds- lieden van het ministerie. “Dat doe ik niet alleen. Ieder jaar stellen we een brede klankbordgroep samen, met verpleeg- kundigen, verpleegkundig specialisten, verzorgenden, jeugdzorg- en sociaal werkers en studenten en docenten van zorg- en welzĳnsopleidingen. Vanuit dat brede perspectief geven we advies over onderwerpen als technologie in de zorg, werkdruk, agressie, werkplezier en opleiden. Onze input zien we regelmatig in beleidsstukken terug. Daar wordt dus echt iets mee gedaan. De stem van indivi- duele zorgprofessionals maakt zo ook op landelĳk niveau een verschil.”

Meerdere knoppen Tot eind 2026 heeft VWS in totaal 28 mil- joen euro uitgetrokken voor zorgorgani- saties die zeggenschap willen versterken. Het Landelĳk Actieplan Zeggenschap in de zorg (LAZ), een initiatief van negen beroeps- en brancheorganisaties in de zorg, helpt ze daarbĳ. “Vanuit het LAZ ondersteunen we organisaties bĳ het schrĳven van een subsidieaanvraag en een plan van aanpak”, zegt programma- leider Annamarike Seller-Boersma. “Ook begeleiden we ze bĳ de uitvoering daarvan. Sinds de start in 2022 hebben al meer dan 400 zorgorganisaties mee- gedaan – de laatste groep van 60 is vorige maand gestart. Met de opgedane kennis hebben we praktische instrumenten ontwikkeld, zoals een e-learning, een teamspel en een poster met gespreks- technieken. Ook hebben we een roadmap gemaakt voor hoe je in je organisatie met zeggenschap projectmatig aan de slag kunt gaan. Verder delen we wekelĳks goede voorbeelden op LinkedIn en organiseren we jaarlĳks een congres om kennis en ervaring uit te wisselen.”

Deel uw mening

Hoe ervaart u zeggenschap in de praktijk? Waar liggen volgens u kansen om zeggenschap in de zorg te versterken? De project- organisatie van het Landelijk Actieplan Zeggenschap is benieuwd naar uw mening. Deel uw visie en vul de peiling in op zeggenschapindezorg.nl/peiling of gebruik de QR-code.

Seller-Boersma, van oorsprong zelf verpleegkundige, benadrukt dat er niet één kant-en-klare oplossing is voor effectief zeggenschap in de zorg. Volgens haar zĳn er meerdere knoppen waar je aan kunt draaien. “Bĳvoorbeeld door professionals de gelegenheid te geven hun persoon lĳk leiderschap te ontwik- kelen. En zeggen schap een formele plek te geven in de besluitvorming. Welke acties je onderneemt, hangt af van het soort organisatie, de context en de ontwikkelfase van het zeggenschap. Uiteindelĳk draait alles om maatwerk.”

‘Iedereen heeft zijn eigen cruciale taak in het proces’

Gevraagd naar de grootste praktĳk- obstakels hoeft Seller-Boersma niet lang na te denken. “Professionals geven aan vaak te weinig tĳd en ruimte te krĳgen om, naast hun reguliere werk, met zeggenschap aan de slag te gaan. Team- leiders spelen daarbĳ een cruciale rol. Zeggenschap versterk je nooit alleen, of vanuit één beroepsgroep. Iedereen heeft zĳn eigen cruciale taak in het proces, van professionals en leidinggevenden tot bestuurders en ondersteunende diensten, zoals hr en financiën. Alleen als alle betrokkenen vanuit hun eigen rol bĳdragen, kunnen we blĳvend dingen veranderen.”

<

Op zeggenschapindezorg.nl, de site van het Landelijk Actieplan Zeggenschap, zijn voorbeel- den, tips en materialen te vinden. Ook is hier het Kennisdocument 2024 te downloaden, met daarin de nieuwste inzichten om zeggen schap in de zorg en het sociaal domein te versterken.

Page 1 | Page 2 | Page 3 | Page 4 | Page 5 | Page 6 | Page 7 | Page 8 | Page 9 | Page 10 | Page 11 | Page 12 | Page 13 | Page 14 | Page 15 | Page 16 | Page 17 | Page 18 | Page 19 | Page 20 | Page 21 | Page 22 | Page 23 | Page 24 | Page 25 | Page 26 | Page 27 | Page 28 | Page 29 | Page 30 | Page 31 | Page 32 | Page 33 | Page 34 | Page 35 | Page 36 | Page 37 | Page 38 | Page 39 | Page 40 | Page 41 | Page 42 | Page 43 | Page 44 | Page 45 | Page 46 | Page 47 | Page 48 | Page 49 | Page 50 | Page 51 | Page 52 | Page 53 | Page 54 | Page 55 | Page 56 | Page 57 | Page 58 | Page 59 | Page 60 | Page 61 | Page 62 | Page 63 | Page 64 | Page 65 | Page 66 | Page 67 | Page 68 | Page 69 | Page 70 | Page 71 | Page 72 | Page 73 | Page 74 | Page 75 | Page 76 | Page 77 | Page 78 | Page 79 | Page 80 | Page 81 | Page 82 | Page 83 | Page 84 | Page 85 | Page 86 | Page 87 | Page 88 | Page 89 | Page 90 | Page 91 | Page 92

orderForm.title