search.noResults

search.searching

dataCollection.invalidEmail
note.createNoteMessage

search.noResults

search.searching

orderForm.title

orderForm.productCode
orderForm.description
orderForm.quantity
orderForm.itemPrice
orderForm.price
orderForm.totalPrice
orderForm.deliveryDetails.billingAddress
orderForm.deliveryDetails.deliveryAddress
orderForm.noItems
Mensen kunnen elkaar echt ontmoeten in een brief


Jet Steinz: P.S. Van liefdespost tot hatemail: de 150 opmerkelijk- ste Nederlandse brieven. Podium, prijs € 39,99. EAN: 9789057599453.


raad bijvoorbeeld, ingezonden brieven, zeepost, soldatenbrieven, brieven uit de gevangenis, haat- mail. Liefdesbrieven, die natuurlijk ook. ‘Die kunnen heel saai zijn’, zegt Jet. ‘Zeker als je niet zelf het onderwerp bent van de brief. Al die kusjes en de herhaling van ik hou van jou voelen dan als clichés. Dat je ook poëtisch en origineel je liefde kunt betuigen, laat kunste- naar Peter Vos zien in zijn brief aan Saïda Lokhorst.’


‘Hoeveel eigenschappen zou een mens hebben? Wel meer dan honderd, denk je niet? Die vormen een kartelrand aan zijn geest, en als hij zich bij een ander mens wil neerleggen, moeten die randen in elkaar passen alsof een in tweeën gescheurd papiertje weer heel wordt. Vandaar, dat ’t zo weinig voorkomt en vandaar, dat we onze handen dicht moeten knijpen (ook die passen goed in elkaar). Dat realiseer ik me dage- lijks en schrijf ’t op,(…)’ (uit brief Peter Vos)


MEER DAN PAPIER EN INKT De meeste brieven in het boek zijn met de hand ge- schreven. Jet: ‘Een handschrift vertelt echt iets over de schrijver. Als Eduard Douwes Dekker, de schrijver Multatuli, zich in de brief aan zijn vrouw Tine ergens over opwindt of enthousiast raakt, worden de letters groot en passen er nog maar een paar woorden op een regel. En soms is er meer bewaard dan alleen papier en inkt: P.C. Hooft ondertekende in 1627 een brief met huwelijksaanzoek aan zijn buurvrouw Heleonora Hellemans met zijn eigen bloed, om de boodschap kracht bij te zetten. Zijn smeekbede heeft gewerkt, korte tijd later trouwden ze. Het is bijzon- der zo’n brief nu nog te kunnen lezen. Het maakt de geschiedenis tastbaar en brengt het verleden heel dichtbij. Je hebt niet alleen de brief zelf, een fysiek object, in handen, maar hebt ook toegang tot wat iemand destijds dacht en wilde overbrengen.’


SPOREN VAN HAAR TRANEN Rouw- en troostbrieven zijn van alle tijden. Zo schrijft Aagje Luijtsen in 1780 aan haar man Harmanus Kik- kert dat hun jongste kind overleden is, het zoontje dat Harmanus nog niet heeft gezien omdat hij op zee is. De sporen van haar tranen zijn zichtbaar op de brief, iets waarvoor Aagje zich in het PS verontschul- digt. Jet: ‘Hartverscheurend en van alle tijden. De moeder rouwt om haar overleden kind.’ >


‘Mijn hart is overstelpt van droefheijd, want lief, op den 18 november is mijn lieve jonste soontije Klaas Kikkert uit het land der levendige weggenoomen’, schrijft de Texelse Aagje Luijtsen op 30 november 1780 aan haar man, Harmanus Kikkert. ‘Voor mij onvergeetbaar want mijn vrugt, mijn pronk is weg, want hij was een beeld der beelden, goedaardig en soet, en wat een liefde ik van dat kind gehad heb kan ik u zoo niet schreijven lief, want u kant het zoo niet begreijpen, want heeft het nooijt gesien.’ (uit brief Aagje Luijtsen)


29


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73