Interview Professor dr. Carl Moons
hartslag en reflexen. Op basis van deze vijf items, leidend tot een score van nul tot tien, voorspel je de levenskans van het kind. Er waren in de geneeskunde al tienduizenden computeralgoritmes vóór er in de media zo veel aandacht aan AI werd besteed. Dit soort voorspelalgoritmes of mo- dellen werden en worden op basis van geobserveerde data in de statistiek gebruikt om algoritmes te ontwikkelen en te testen. Die voorspelmodellen waren er dus al over de hele geneeskunde, van de nulde- en eerstelijn tot in de OK en op de IC. Maar we noemden ze nog geen AI of machine learning modellen maar gewoon statistische voorspel- modellen. Ook röntgenfoto’s worden al 25 jaar door soft- ware gelezen. Die ‘waarschuwt’ de radioloog of patholoog- anatoom om naar uitgelichte details op de foto of scan te kijken. En in de genetica worden al lang hele grote datasets en statistische of computeralgoritmes gebruikt om bijvoor- beeld patronen in ons dna op te sporen.”
Wat betekent de AI-Act
voor de mondzorgpraktijk? De Europese AI-Act, die sinds 1 oktober 2024 officieel in werking is getreden, stelt regels voor het gebruik van kunstmatige intelligentie ofwel artificial intelligence binnen de EU. Deze wetgeving heeft als doel om veilige en transparante inzet van AI te waarborgen, met extra aandacht voor toepassingen die impact hebben op de gezondheid. De AI-act treedt gefaseerd in werking. Een verplich- ting die per februari 2025 al geldt, is dat organisaties die AI toepassen ‘AI-geletterd’ zijn. Dit betekent niet dat je een ict-expert hoeft te worden, maar wel dat je kritisch moet kunnen beoordelen hoe een AI-systeem werkt, welke gegevens het gebruikt en hoe beslissingen worden geno- men. Degene die het AI-systeem aanbiedt, moet je hierin kunnen ondersteunen. Transparantie over
8 NT DENTZ FEBRUARI 2025
de toepassing helpt je om goed te begrijpen wat je kan verwachten en hoe je het AI-systeem veilig en effectief kan gebruiken.
AI-geletterdheid geldt echter niet alleen voor jezelf als praktijkeigenaar maar voor alle medewerkers én an- dere personen (bijvoorbeeld zzp’ers) in de praktijk die namens jou een AI-systeem gebruiken. Vanuit Europa zijn er echter (nog) geen concrete richtlijnen waarmee de verplichting tot AI-geletterdheid kan worden in- gevuld. Een belangrijkste eerste stap voor de praktijk is het zorgen voor overzicht: welke AI-toepassingen worden binnen de praktijk gebruikt? Maak daarnaast het onderwerp bespreekbaar binnen het praktijk- overleg. De KNMT volgt de ontwikke- lingen en zal je informeren zodra hier meer duidelijkheid over is.
Y Hebben die algoritmes zegeningen gebracht? “Zonder twijfel. Bij ons in het Julius Centrum ontwikkelen we al sinds jaar en dag voor veel cardiovasculaire aandoenin- gen, infectieziekten en kankertypen allerlei diagnostische en prognostische algoritmes: ze doen een voorspelling voor het ontstaan, het beloop en de ontwikkeling van deze aan- doeningen. Ze ondersteunen de beslissingen die door artsen in samenspraak met de patiënt worden genomen. Ook bin- nen de tandheelkunde wordt dergelijk voorspellend onder- zoek waarschijnlijk veelvuldig gedaan. Je neemt een foto op moment nul en ziet op de foto van moment vijf vaker een gaatje bij mensen bij wie je bijvoorbeeld niets hebt gedaan. Zo ga je relaties leggen en patronen herkennen op basis van input features en geobserveerde uitkomsten. Zelf heb ik ooit aan onderzoek meegedaan naar eet- en leefpatronen in re- latie tot het ontwikkelen van cariës. Hoeveel suiker, hoeveel fluoride, hoe vaak tandenpoetsen? De relatie met cariës en deze factoren bleek later op basis van voorspellende mo- dellen evident. Dat kun je nu natuurlijk concluderen op basis van common sense. Maar ondersteund met data plus een algoritme met voorspellende waarde nemen de grondig- heid, stabiliteit en betrouwbaarheid natuurlijk enorm toe. De weersvoorspelling is inmiddels misschien wel 99 pro- cent accuraat. Ook in de medische zorg is het aantal voor- spellende modellen vooral vanaf de jaren tachtig en negen- tig sterk gegroeid. We zagen dat we de kwaliteit van zorg voor onze patiënten en cliënten echt enorm konden verbe- teren. Al was het maar omdat algoritmes niet moe worden en nooit geprikkeld raken of geen zin hebben. Het kijkt op het eind van een lange dag nog steeds even scherp.”
Y Kan dat een reden zijn om de medicus inmiddels uit het beslisproces te laten? “Daar ben ik zeker geen voorstander van. De mens erin houden, wordt in veel AI-ondersteunde processen, maar zeker in de medische zorg benadrukt: het principe van keep the human-in-the-loop. Bij veel alledaagse zaken staan wij zelf gelukkig nog steeds aan het roer:
booking.com kan ons een hotel adviseren, maar verzorgt nog niet de afschrijving van onze creditcard. In de zorg komt daar een heel belang- rijke factor bij: de inleving en communicatie tussen hulpver- lener en patiënt. Besluiten en communicatie tussen arts en patiënt kunnen gevoed worden door AI-algoritmen, maar het lijkt mij dat de uiteindelijke besluiten en berichtgeving in de zorg niet honderd procent aan een algoritme moeten worden overgelaten. De rol van de arts is om de patiënt
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68
