COMMENTAAR ▶▶▶
Koploper met zorgen E
door Jan Vullings, hoofdredacteur
rkenning in het regeerakkoord. Een toppositie in de ranking van inkomens in de agrarische sec- tor. En toch hangt er een ietwat sombere wolk boven de glastuinbouw. Hoe is het mogelijk?
Allereerst op korte termijn: met een strenge winter dreigt een gastekort. De overheid garandeert niet lan- ger de gaslevering. Dit is een serieus probleem. ABN Amro becijfert dat door de torenhoge energieprijzen de komende maanden circa 10% van de glastuinders aanklopt vanwege een liquiditeitstekort. De bank ver- wacht pas in 2023 normalisatie van de energieprijzen. En laten we ons ook niet blindstaren op die inko- mens cijfers van Wageningen Economic Research. Het vroegere LEI raamt het gemiddelde inkomen per on- betaalde arbeidsjaareenheid in glasgroenteteelt op € 315.000. En al sinds 2014 ligt dit boven de 2 ton. Maar de variatie is erg groot. Per bedrijf, per teelt zijn de verschillen enorm. De energiebalans, met de mo- gelijkheid van wkk, versluieren de resultaten op de afzetmarkt. Op korte termijn speelt ook arbeid par- ten. Het is steeds lastiger goed personeel te werven. Overall nemen de kosten voor energie, arbeid en kunstmest toe. Volgens ABN Amro spelen tuinders hier op in met leegstand, later zaaien, minder belich- ten en minder CO2
, met als gevolg een lagere produc-
tie en gelukkig wel hogere verkoopprijzen. Het is jammer dat Wageningen ER niet toekwam aan de cijfers voor de vollegrond en fruitteelt. Want ook hier zit natuurlijk de pijn. Het middelenpakket wordt steeds kleiner. En al zijn de scherpe randjes af van het mestbeleid, het zevende actieprogramma nitraat- richtlijn is ingrijpend. Teeltvrije zones, vruchtwisse- ling, rust- en/of vanggewassen trekken hun wissel. Is het dan allemaal kommer en kwel? Nee! Het kli- maatbeleid biedt kansen met de CO2
gietransitie. Het kabinet-Rutte IV kondigt een stimu- lans aan. En ook in de verlaging van btw op groenten en fruit naar 0% zit natuurlijk potentie. Belangrijk is dat het kabinet de sector in deze transitie de tijd gunt, en ruimte biedt om op een eigen route de doe- len te bereiken. Dan ook kan de tuinbouw vooruitkij- ken naar de toekomst. Laat het regeerakkoord nou net ook die titel dragen!
-aanpak, in ener-
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
