Profiel
Ferd Crone (1954) zit namens de PvdA in de Eerste Kamer. Hij studeerde economie aan de Universiteit van Amster- dam, was van 1988 tot 1998 actief binnen de vakbond FNV en zat van 1994 tot 2007 in de Tweede Kamer voor de PvdA. Van 2007 tot 2019 was hij burgemeester van Leeuwar- den. Hij presenteerde onlangs zijn rapport Vertrouwen in samenwerking door en met de landbouw, een inventarisatie van concrete kansen en be- lemmeringen voor samenwer- king binnen de versketen.
maatschappelijk belang gaat de ACM niet dwarsliggen, heeft ze mij verzekerd. Zo’n soort samenwerking juicht de autoriteit alleen maar toe.”
Waarom is dit nooit eerder gebeurd? “Omdat iedereen om de hete brij heen draait. De overheid heeft nog niet echt duurzaamheidsdoelstellingen vastge- steld en aangegeven hoeveel geld ze voor deze transitie per sector over heeft. Zodra dat bekend is, kunnen produ- centen zeggen: we moeten zoveel investeren en daarom stellen we gezamenlijk deze meerprijs voor. Weten afzetka- nalen ook waar ze aan toe zijn en kunnen ze niet meer zeggen: we doen niet mee.”
Dat wordt geen proces zonder slag of stoot? “Dat denk ik ook. Bovendien een proces dat niet van van- daag of morgen is gerealiseerd. Echter, beter ruzie aan de onderhandelingstafel dan geen transparantie in de markt. Nu weet de burger niet wie hij moet geloven. Klagen die boeren en telers terecht? Of verdienen ze echt een meer- prijs? En vooropgesteld: samenwerking is niet gratis. Je moet elkaar iets gunnen. Als je voor eigen belang gaat, blijf dan maar weg. Eigen belang is kortetermijnbelang.”
Dus geen lappendekken aan keurmerken meer? “Inderdaad. Consumenten, maar ook boeren en telers, zien door de bomen het bos niet meer. Hou het bij een of twee brede keurmerken. Laat aan de economische agro-teken- tafel duidelijk worden welke keurmerken voldoen en welke niet. Keurmerken die betrouwbaar zijn en waarop onaf- hankelijke, betrouwbare controle plaatsvindt. Als je te veel keurmerken hebt, vertrouw je er geen een meer.”
Hoe sluit dat aan bij uw idee over een ladder van een duurzaam verdienmodel? “Het begint met een minimumeisenpakket, lees keurmerk, dat de bodemprijs in de markt bepaalt. Dan volgt handha- ving, zodat vertrouwen kan groeien in de rentabiliteit van duurzame investeringsplannen. Onder de prijs duiken wordt beboet, zodat goedwillende agrariërs niet lijden on- der de freeriders. Als eenmaal een bodemprijs is bepaald dienen afnemers, ook retailers, zich er aan te committeren. Om het speelveld eerlijk te houden kan op importproduct dat niet aan de minimale duurzaamheidseisen voldoet een heffing worden gelegd. Vervolgens moeten er transitie- fondsen komen om agrariërs te ondersteunen bij het veran- deren van hun kostenstructuur. De laatste trede is voortrek- kers stimuleren. Immers, hoe groter de vraag naar duurzame producten, des te stabieler zal het verdienmodel worden.”
Frans voorbeeld In Frankrijk is in oktober 2021 bij wet afgesproken dat in de consumentenprijs de oorsprong van het product zicht- baar moet zijn. Ook moet in de prijs transparant zijn wat de kostendekkende prijs voor de agrariërs is, op basis van driejarige contracten met de afnemers uit groothandel en retail. Volgens Crone een inspirerend voorbeeld voor Ne- derland. “Dat de overheid het wettelijk verplicht om transparant te zijn in de keten en dat supermarkten duidelijk moeten ma- ken dat ze boven de kostprijs betalen. Dat kan dus in Euro- pa en raar dat het nooit eerder hoefde. Het zou mooi zijn als onder het Franse EU-voorzitterschap in het komende half jaar dit in alle EU-landen standaard werd.”
▶ GROENTEN & FRUIT | 31 december 2021 13
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
