dat het niet lekker draait op een varkensbedrijf, klonk pas op een informatieavond.
▶ Personeel/continuïteit Goed personeel houden is belangrijk voor stabiele en goede resultaten op langere termijn. Investeren in perso- neel is investeren in het bedrijf. Te denken valt aan goe- de huisvesting voor (buitenlandse) medewerkers. Ook een fijne kantine en dito omkleedruimte zijn plezierig voor personeel, maar ook voor bezoekers.
▶ Financiering aanpassen Voor bedrijven die zwaar gefinancierd zijn is dit moge- lijk dé tijd om extra af te lossen. Dit kan met behoud van looptijd van de lening. In dat geval zakken de maand- lasten en is meer geld beschikbaar in toekomstige, min- dere marktomstandigheden. Vaste rente afkopen tegen een gunstiger voorwaarden is ook een optie. Adviseur Erik van der Hijden denkt niet als eerste aan het verlagen van de financiering in een goede markt. Hij pleit voor reserves aanleggen, zie verderop. Ook advi- seert hij in veel gevallen te investeren met een belangrijk deel bankgeld. Voor een plan dat rendeert wil een bank altijd geld verstrekken, is zijn ervaring.
▶ Buffer vormen Met stip op nummer 1 staat bij Van der Hijden het advies om buffers te vormen. Hoe groot een buffer moet zijn, is afhankelijk van de kostprijs van een bedrijf. Om houvast te bieden adviseert hij € 200 per zeug en € 20 per vleesvarken. Gezien het historisch verloop van de varkenscyclus zouden deze bedragen voldoende moeten zijn voor een bedrijf dat gemiddeld tot goed draait. Dat geldt zeker voor een vleesvarkensbedrijven omdat deze minder onderhevig zijn aan grillen van de markt dan zeugenbedrijven. Een ruime buffer voorkomt dat in slechte tijden rekeningen blijven liggen of de aflossing vastloopt. Banken zetten tegenwoordig de aflossing niet zomaar stil. Op tijd crediteuren kunnen voldoen geeft gewoon enorm veel rust.
Persoonlijke ontwikkeling
De mogelijkheden om extra verdiensten goed te besteden zijn divers, blijkt uit de opsomming. Dan is privé nog niet meegenomen, net zo min als investeren buiten de sector. Sommige varkenshouders kiezen ervoor te beleggen op de beurs of in onroerend goed. Het aller belangrijkst om in te investeren is meteen het goedkoopst, betoogt Van der Hijden: in jezelf. Hij pleit ervoor goed stil te staan bij vragen als wat wil ik en wat kan ik als ondernemer? Hij kent voorbeelden waarbij een grote groeistap van een ondernemer nooit leidde tot het verwachte extra rendement. In tegendeel juist. Als de ondernemer 3.000 zeugen op twee locaties niet aankan terwijl het voorheen met de helft van de zeugen op een bedrijf wel goed draaide, is de teleurstelling groot. Zowel Van der Hijden als Veldman zien genoeg var- kenshouders die bewust niet willen groeien, maar iets zoeken naast de varkens. Liefst iets dat aansluit op de varkenstak. Een gewilde investering is dan in energie- productie.
1.250 zeugen
4.500 vleesvarkens
1
megawatt energie- productie
4 personeelsleden
Mark van Dijk (50) van varkensbedrijf van Dijk-Peters in Odiliapeel.
‘Zeker geen gekke dingen gaan doen’
De tijd dat Mark van Dijk zijn geld al- leen in het varkensbedrijf investeer- de, is voorbij. Een deel van de stal- daken ligt vol zonnepanelen, genoeg voor de productie van 1 megawatt groene stroom. Zijn beide dochters doen op hoog niveau aan voltige, gymnastische oefeningen op de rug van een paard. Daarom richt hij een voormalige stal in als trainingsruimte voor de meiden. De ruimte is tevens geschikt om les te geven. Dat willen de dochters ook gaan doen, zodat ze ook kunnen proeven aan het onder- nemerschap. Het mes snijdt daarmee aan twee kanten.
Sinds begin dit jaar bezitten Van Dijk en zijn vrouw drie hectare grond in de gemeente Mill en Sint Hubert. De bedoeling is hier een recreatiege- bied van te maken met minihuisjes waarin mensen kunnen overnach- ten. Voor de ontwikkelingen van dit gebied heeft hij een landschaps- architect in de arm genomen en een adviesbedrijf op gebied van milieu en ruimtelijke ordening. Om dit te reali- seren dient het bestemmingsplan te worden aangepast. De ondernemer zit midden in het proces. Hij hoopt dat over twee jaar zijn plan voor het recreatiegebied een feit is.
Liefst gesloten Het is daarentegen niet zo dat de ontwikkeling van de varkenstak stil
BOERDERIJ 105 — no. 8 (19 november 2019)
staat. Van Dijk heeft een vergunning liggen voor 2.000 vleesvarkens. Maar het liefst wil hij zijn bedrijf geheel gesloten maken. Aan de bouw van een stal is hij nog niet toe. Van Dijk: “De bouwkosten zijn momenteel veel te hoog. Ik verwacht dat deze volgend jaar wel zakken, als stallenbouwers het rustiger krijgen.” De verdere ontwikkeling van het varkensbedrijf hangt ook van zijn twee zoons af. Deze zijn 14 en 17 jaar en laten nog niet blijken per se boer te willen worden. Voorlopig doet de varkenshouder
het rustig aan. Van Dijk: “De puntjes op de i zetten, en ik werk met leuk team van vier personeelsleden. Ik geef mijn ogen en oren goed de kost en ga zeker geen gekke dingen doen. Er komen ook weer mindere tijden of we worden gedwongen versneld verder te verduurzamen. Het is belangrijk nuchter te blijven, ons verhaal te blijven vertellen en goed te luisteren.” Ook lost hij niet extra af in deze periode dat de varkensprij- zen hoog zijn. “Dat is nergens voor nodig.”
De politieke onrust als gevolg van
de stikstofproblemen volgt Van Dijk, maar hij ligt er niet wakker van. “Als ik daar veel mee bezig ben slaap ik niet. Ik kan ook niet in de toekomst kijken. Ik ben gelukkig met alles wat ik heb en blijf gewoon positief.”
55
FOTO: VAN ASSENDELFT FOTOGRAFIE
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84
