ONDERNEMEN ‘Kans op pandemie uit sector nihil’


Wakker Dier noemt de intensieve veehouderij als belangrijke speler in de uitbraak van mogelijk een nieuwe pandemie. Epidemioloog Arjan Stegeman ziet dat anders.


Door Stefan Essink S


tichting Wakker Dier bepleit in een mediacampagne dat de veehou- derij op de schop moet. Enkele statements uit de campagne: ‘het coronavirus toont aan dat we spelen met vuur’. De intensieve veehouderij zou ‘een broedplaats voor gevaarlijke zoönosen’ zijn: ‘het is niet de vraag of, maar wanneer de volgende pandemie uitbreekt.’ Maar de realiteit is anders, vertelt epi- demioloog Arjan Stegeman van Universi- teit Utrecht. Je moet onderscheid maken tussen verschillende zoönosen. “Zoönosen zijn ziektes die van dier op mens overdraag- baar zijn. Die zijn er in vele vormen en ma- ten. Dat hoort nou eenmaal bij de manier waarop wij als mens en dier samenleven. Covid19-is een gecompliceerd geval. Na zoönose verspreidt het virus zich vooral van mens op mens, wat leidde tot een pande- mie. Daar kennen we er niet veel van in de recente geschiedenis. De meest bekende zijn Sars-1 in 2003 en de Mexicaanse griep in 2009.” Voor deze bekende pandemieën is de (intensieve) veehouderij niet verantwoor- delijk, volgens Stegeman. “Dergelijke virussen komen van vleermuizen of andere in het wild levende dieren. Vervolgens kan


Prof. dr. Arjan Stegeman is veterinair epidemioloog aan de Universiteit Utrecht.


door menselijk handelen het virus overge- dragen worden op andere mensen of die- ren. Zoals wij de veehouderij nu kennen, staat het vee vaak in de stal. En dat is niet voor niks. Zo worden ziektekiemen zoveel mogelijk buiten gehouden.” Een extensievere veehouderij met vrije-uitloopstallen daarentegen, is veel vat- baarder voor insleep van ziektes. Daar is de afstand tussen wilde en gehouden dieren kleiner. Het is volgens Stegeman dan ook de vraag hoe wenselijk een extensieve rich- ting is met veel vrije uitloop. “Het risico op een uitbraak van vogelgriep is bij bedrijven met buitenloop zeven keer zo hoog als be-


Geen reden tot zorg nieuw varkensvirus


Chinese wetenschappers ontdekten afgelopen week een nieuw varkensgriepvi- rus – een variant van het uit 2009 bekende vogelgriepvirus H1N1 – dat ook naar mensen over kan springen. Alhoewel niet bewezen is dat dit virus van mens op mens verspreidt, wordt het virus in China wel aangemerkt als ‘mogelijk pandemievirus’. Kort daarop maakte het RIVM bekend de ontwikkelingen rond dit virus nauw te volgen. Aanleiding voor actie is er echter niet. “We zijn niet pre- ventief allerlei dingen aan het doen, maar


16


volgen de ontwikkelingen via onze netwer- ken”, zegt een woordvoerster. Ook Stegeman ziet geen reden tot zorg. “Dit virus is een combinatie van drie virus- sen, waaronder een varkensinfluenzavirus en de Mexicaanse griep. Dit soort nieuwe varianten ontstaan regelmatig bij varkens en ook dat ze naar mensen overstappen is niet vreemd. Daar komen ze namelijk vandaan. Om pandemisch te zijn moeten ze echter efficiënt tussen mensen verspreiden. Dat is hier niet het geval.”


drijven die het pluimvee binnenhouden.” Voor veel ziektekiemen fungeert een stal wel als een soort versterker, waarmee de veehouderij wel een rol inneemt. Als de ziektekiem eenmaal binnen is, kan die zich snel onder de dieren verspreiden en langdurig een probleem vormen. Als voorbeeld noemt Stegeman de hoogpatho- gene vogelgriepvariant H5N1. “Die variant is in de pluimveehouderij in Azië en Afrika onvoldoende bestreden en heeft zich van daaruit in wilde vogels genesteld en aan- gepast. Daarom staat de Europese pluim- veehouderij regelmatig bloot aan deze virussen tijdens de najaarstrek van vogels. Het virus heeft zich weten te muteren zodat wilde vogels wel besmet, maar vaak niet ziek worden.”


Nieuwe pandemische griepvirussen ontstaan doordat virussen klassiek van eenden, via varkens naar mensen over- springen. “Varkens hebben receptoren voor het virus van zowel mensen als vogels, en worden daarom gezien als belangrijke tussengastheer van ziektes op mensen, al- dus Stegeman. Deze klassieke verspreiding zie je vooral in Afrika en Azië, vertelt hij. “Veel mensen leven daar in nauw verband met gehouden (pluim)vee en wilde dieren. De kans is dan groter dat (nog onbekende) ziektes uiteindelijk bij de mens belanden en uitmonden tot pandemie.”


BOERDERIJ 105 — no. 41 (7 juli 2020)


FOTO: HERBERT WIGGERMAN


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76  |  Page 77  |  Page 78  |  Page 79  |  Page 80  |  Page 81  |  Page 82  |  Page 83  |  Page 84