12


TON VAN EDE


‘Vertrouwensband commandant en eenheid’


Hoe kij ken ervaringsdeskundige militairen er zelf tegenaan? Cambodja- en Eritreaveteraan Ton van Ede heeft een lange carrière achter de rug in het Korps Mariniers en op staffuncties. Hij eindigde als Inspecteur-Generaal der Krij gsmacht. Van Ede onderscheidt drie vormen van hiërarchie. ‘Je hebt de formele hiërarchie. Dat zij n de formele rangen en hoe het er voor de burger aan de buitenkant uitziet. Je hebt ook de functionele hiërarchie. Dan gaat het om een korporaal of sergeant die als mountainleader tegen jou als officier zegt of het wel of niet verantwoord is een berg op te gaan. Hij neemt niet het besluit, maar heeft de facto wel de functionele leiding. En dan is er de waarden- hiërarchie. Die is vaak onzichtbaar. Dat betekent dat je los van de zichtbare formele en functionele hierarchie ook een minder zichtbare hiërarchie hebt. Zoals dat je voor bepaalde activiteiten mensen kiest die een specifieke toegevoegde


waarde hebben. Je neemt bij voorbeeld een jonge kapitein mee naar een belangrij k gesprek met de strij dende partij en omdat je weet dat hij daar goed in is. Maar de essentie is dat er een vertrouwensband is tussen commandant en eenheid en dat er een goed team staat. Dan gaat het om echt leiderschap. Ik heb als compagniescommandant in Cambodja vij f maanden in the ‘middle of nowhere’ gezeten. Die klus hebben we toen met honderdtachtig man samen geklaard. Dat heb ik als militair leider een ongelofelij k voorrecht gevonden.’


het gevecht aan te gaan, deed iedereen niettemin volledig toegewij d zij n werk. Dan zie je dat militaire hiërarchie werkt. Er zij n geen “ja maars” meer.’


‘Dan zie je dat militaire hiërarchie werkt. Er zij n geen “ja maars” meer.’


HANS VAN GRIENSVEN


‘Het gaat om verantwoordelijk- heid’


Hans van Griensven is sinds 2021 voorzitter van het Veteranen Platform. Hij heeft een lange loopbaan bij de landmacht achter de rug. Van Griensven voerde in 2007 tij dens de slag om Chora het commando over de Task Force Uruzgan. Daar ondervond hij wat hiërarchie en leiderschap inhouden onder gevechtsomstandigheden. Van Griensven: ‘Ik moest besluiten om te blij ven vechten, met alle risico’s van dien, of uit Chora te vertrekken. De adviezen van de mensen om me heen waren verdeeld. Toen ik besloot


checkpoint


Van Griensven zegt ook dat er verschillen zij n tussen krij gsmachtdelen als het gaat om hiërarchie en leiderschap. ‘Bij de landmacht gaat het van oudsher om grote formaties die moeten opereren op een slagveld. Het gaat om veel mensen en materieel. Dan is het heel belangrij k dat iedereen precies weet wie waarvoor verantwoordelij k is. Bij de luchtmacht wordt vaak in kleine teams gewerkt, rond de vliegtuigen en vliegers. Ondanks de rangverschillen staan de mensen dicht bij elkaar. De sfeer is vaak technisch en zakelij k. De special forces vormen weer een heel ander geval. Daar gaat het om kleine groepen, waarin elk lid zij n eigen specialisme heeft. Iedereen is afhankelij k van elkaar. Natuurlij k is er ook een leider, maar er is een grote mate van gelij kwaardigheid.’


Page 1  |  Page 2  |  Page 3  |  Page 4  |  Page 5  |  Page 6  |  Page 7  |  Page 8  |  Page 9  |  Page 10  |  Page 11  |  Page 12  |  Page 13  |  Page 14  |  Page 15  |  Page 16  |  Page 17  |  Page 18  |  Page 19  |  Page 20  |  Page 21  |  Page 22  |  Page 23  |  Page 24  |  Page 25  |  Page 26  |  Page 27  |  Page 28  |  Page 29  |  Page 30  |  Page 31  |  Page 32  |  Page 33  |  Page 34  |  Page 35  |  Page 36  |  Page 37  |  Page 38  |  Page 39  |  Page 40  |  Page 41  |  Page 42  |  Page 43  |  Page 44  |  Page 45  |  Page 46  |  Page 47  |  Page 48  |  Page 49  |  Page 50  |  Page 51  |  Page 52  |  Page 53  |  Page 54  |  Page 55  |  Page 56  |  Page 57  |  Page 58  |  Page 59  |  Page 60  |  Page 61  |  Page 62  |  Page 63  |  Page 64  |  Page 65  |  Page 66  |  Page 67  |  Page 68  |  Page 69  |  Page 70  |  Page 71  |  Page 72  |  Page 73  |  Page 74  |  Page 75  |  Page 76