Sinds begin dit jaar is Peter Glas aangesteld als de nieuwe deltacommissaris. Als adviseur van het kabinet doet de deltacommissaris voorstellen om Ne- derland waterproof te houden en te maken. “In Nederland staan we voor een groot aantal uitdagingen de komende decennia.” Tekst: Wink Sabée
“Twaalf jaar geleden heeft het toenma- lige kabinet een staatscommissie onder leiding van oud minister Veerman in het leven geroepen die zich, even kort door de bocht, bezighield met de vraag: kun- nen we de komende honderd jaar in Ne- derland blijven wonen? Het antwoord dat volgde was bevestigend, maar dan moest er wel het een en ander gebeu- ren. Er moest een nieuw Deltaprogram- ma komen, vastgelegd in de wet – de Deltawet. En er zou een deltacommissa- ris moeten worden aangesteld, een wet- telijk ingestelde regeringscommissaris voor het Deltaprogramma, die het kabi- net voorstellen doet om Nederland wa- terproof te houden. Die functie vervul ik nu sinds begin januari.”
“In het Deltaprogramma staan drie op- gaven. De eerste opgave is de water- veiligheid van Nederland borgen tot ein- de van deze eeuw en zelfs verder. Het gaat met name om het hoofd bieden aan de gevolgen van de klimaatveran- dering, zoals de zeespiegelstijging, wa- teroverlast in perioden van overvloedige regenval en omgaan met watertekorten bij langdurige droogtes. De tweede op- gave is de zoetwaterbeschikbaarheid: hoe zorgen we ervoor dat we voldoende zoet water hebben voor de waterhuis- houding van Nederland? Dit is natuur- lijk belangrijk voor het nat houden van de dijken, de drinkwatervoorziening, de landbouw, de industrie en onze na- tuur. De derde opgave is klimaatadap- tatie, de fysieke inrichting van ons land om de eerste twee opgaven mogelijk te maken. Dat gaat niet alleen om wa-
terkeringen en dijken, maar ook om het waterproof maken van de woonwijken, bedrijventerreinen en vitale en kwetsba- re voorzieningen, zoals energie. Dus het heeft betrekking op zowel het grofmazi- ge niveau als op het fi jnmazige niveau.”
“Na het raadplegen van gemeenten, provincies, waterschappen en andere belanghebbenden breng ik als delta- commissaris elk jaar een geactualiseerd Deltaprogramma uit. In dit programma wordt standaard zes jaar vooruit ge- keken, met een doorkijk van nog eens zes jaar. Dus in totaal kijken we in het programma twaalf jaar vooruit. Het is een advies aan het kabinet over waar de specifieke aandachtspunten liggen bij de genoemde drie opgaven van het Deltaprogramma. Deze adviezen wor- den al dan niet gewijzigd overgenomen door het kabinet en dan op Prinsjesdag aangeboden aan de Tweede Kamer. De uitvoering zit vervolgens bij Rijkswater- staat, gemeenten, provincies, water- schappen. Voor de fi nanciering van de uitvoering is een Deltafonds ter beschik- king gesteld. Dat is nu gevuld tot 2032 en daar komt elk jaar een jaar bij. Daar zit gemiddeld zo’n 1,2 à 1,3 miljard euro per jaar in.”
“Nadat de Deltawerken waren volbracht overheerste het gevoel dat we de al- machtige zee voor altijd hadden over- wonnen. En dat is ook min of meer zo. Dat deel van onze waterveiligheid – met onze duinen, waterkeringen en zeewe- ringen – is gewoon goed en veilig tot ver in deze eeuw, tot zeker het jaar 2050.
Daar kunnen we echt op vertrouwen; de waterkeringen zijn afgestemd op de zwaarst denkbare stormen. Maar toen we de Deltawerken destijds ontwier- pen gingen we uit van een zeespiegel- stijging van twintig centimeter per eeuw. Dat is tot op heden ook de stijgsnelheid die we langs de Nederlandse kust me- ten. Maar er zijn nu indicaties vanuit de wetenschap en instellingen zoals het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Na- ties, dat deze stijging mogelijk sneller gaat verlopen. Hoewel dat nu nog niet aan de orde is, moeten wij ons daarop wel voorbereiden. Want als het gebeurt, gaat de stijging vermoedelijk in een rap tempo en moeten we dus ook snel kun- nen schakelen.”
“Onder meer door wat we nu doen: zandsuppletie. Op dit moment storten we elk jaar ongeveer 12 miljoen kuub zand om de kustlijn op zijn plek te hou- den. Dat doen we ook op een innova- tieve manier door het zand te storten op de zogenoemde zandmotor, bijvoor- beeld bij de kust van Delfl and. Er is daar een megasuppletie uitgevoerd van 20 miljoen kuub in één keer, waarbij stro- mingen en wind het zand vervolgens verder verspreiden langs de Neder- landse kust. Building with nature, een natuurlijke bescherming. Bij een snelle zeespiegelstijging zouden we de hoe- veelheden zand zelfs kunnen vertien- voudigen. Dus die extra bescherming kunnen we snel voor elkaar krijgen als dat nodig is.
Verder heeft mijn voorganger Wim Kuij- ken al heel wat bakens verzet met be- trekking tot de zeespiegelstijging. Hij heeft namelijk in zijn laatste periode als deltacommissaris een rapport laten op- stellen om tot een indicatie te komen wat zeespiegelstijging zou kunnen be- tekenen voor Nederland. Dit rapport is in september 2018 uitgekomen en was aanleiding voor minister Cora van Nieu- wenhuizen om een kennisprogramma zeespiegelstijging op te starten. Hierin moet onder meer worden beschreven wat de kennisvragen zijn, in welke op- lossingsrichtingen innovaties nodig zijn en welke budgetten beschikbaar zijn om
Nr.2 - 2019 OTAR O Nr.2 - 2019TAR 7
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
