‘WERKVERBAND GETIJ GREVELINGEN’ IS EEN VOORBEELD VAN OPGAVEGERICHT SAMENWERKEN TUSSEN RIJK EN REGIO.
tijdencentrale nogmaals bevestigd. De nieuwe delta-technologie biedt kansen op innovatie met mondiale uitstraling.
Uniek gat “Het gat is uniek”, zegt Andreas Heu- tink, senior adviseur innovatie en markt bij Rijkswaterstaat Grote Projecten en Onderhoud. Niet alleen vanwege de in- vloed op de boven- en onderwaterna- tuur in de Grevelingen, met haar bijzon- dere vegetatie en fauna. “Die moeten in harmonie met elkaar blijven, het hele ecosysteem moet erop vooruitgaan.” Alleen het voornemen al om een gat te maken in de Deltawerken, die ons land moeten beschermen tegen de zee, is bijzonder. “Dat vereist uiterste zorgvul- digheid.” En dan speelt ook klimaat- adaptiviteit nog een rol. “De zeespiegel stijgt, dus hoe groot moeten we dat gat maken? Wat zijn de klimaatscenario’s? Dit is een van de eerste keren in Neder- land dat we daaromtrent duidelijke keu- zes moeten maken.”
vroeg stadium de markt erbij te betrek- ken. In de op 21 februari jl. getekende bestuursovereenkomst is deze meekop- pelkans voor de realisatie van een ge-
En zo kan Heutink nog wel meer unie- ke aspecten noemen. Zoals het vroeg- tijdig bij het project betrekken van de markt; denk aan civieltechnische inge- nieursbureaus, bouwbedrijven en tur- binefabrikanten. Dat had naast finan- ciële ook inhoudelijke redenen, want er lagen de nodige technische vragen over de geschiktste manier van ener-
gieopwekking. In 2014 vond er daarom al een joint fact-finding mission plaats. “Bij mijn weten de eerste keer in Neder- land”, aldus Heutink. “Nadat eerder de TU Delft in 2008 en Royal Haskoning in 2011 hieraan al hadden gerekend, kon nu een viertal partijen, op basis van een rekenvergoeding, de haalbaarheid van een getijdencentrale onderzoeken.” De haalbaarheid is eveneens onderzocht in het Europese project Pro-Tide, waaraan ook initiatieven elders in Europa meede- den.
Visvriendelijk
“Belangrijke uitdagingen voor de getij- dencentrale zijn het lage verval (gering hoogteverschil tussen binnen en buiten de dam) en de visvriendelijkheid”, ver- klaart Paul Paulus, senior adviseur wa- terbeheer bij Rijkswaterstaat Zee en Delta. Hij is als lid van het Werkverband Getij Grevelingen verantwoordelijk voor inhoud en onderbouwing met oog voor alle stakeholders. Naast de overheden en de bedrijven die betrokken zijn bij zo’n doorlaat en energiecentrale, wor- den bijvoorbeeld vissers, natuurorgani- saties en recreatiebedrijven regelmatig geïnformeerd over het project Getij Gre- velingen.
Vrijestromingsturbines zijn de beste op- tie voor de vissen, maar hebben een re- latief lage energieopbrengst. Daarom zijn ook testen gedaan met ‘ducted tur- bines’, waar water enigszins gecontro- leerd langs wordt gestuurd, en die meer energie opwekken. Hiervoor zijn vis- vriendelijke ontwerpen gemaakt en met schaalmodellen is getest hoe vissen daarop reageren. Voordeel van dit type generator is bovendien dat het ook als pomp kan fungeren, om bij een stijgen- de zeespiegel de getijwerking in stand te kunnen houden. De turbines kunnen tevens worden ingezet voor nauwkeuri- ger peilbeheer en waterveiligheid. “Het huidige uitgangspunt is zo 40 cm zee- spiegelstijging (referentiejaar 1995) het hoofd te bieden”, meldt Heutink.
Nr.2 - 2019 OTAR O Nr.2 - 2019TAR 11
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48
