nieuwe accu noodstroomvoorziening. Het systeem bestaat uit acht losstaan- de UPS-systemen. In de oude situatie verbruikten die elk jaarlijks circa 40.000 kWh aan elektriciteit en koelvermogen, nu nog maar 1.200 kWh! Daarmee al- leen al besparen we dus ruim 300.000 kWh per jaar. De grootste klapper heb- ben we echter gemaakt met de vervan- ging van de verlichting. Alle gasont- ladingslampen hebben we vervangen door ledlampen. Dat zorgt nu voor een jaarlijkse elektriciteitsbesparing van cir- ca 600.000 kWh. En ik ben ervan over- tuigd dat we met de nieuwe ledverlich- ting nog veel meer kunnen besparen. Bij het verlichtingsontwerp zijn we uit- gegaan van de Richtlijn Tunnelverlich- ting van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Deze richt- lijn schrijft het minimale aantal lumen voor, gebaseerd op lagedruk-natrium- lampen. Deze lampen hebben een be- perkt lichtspectrum en geven het ken- merkende geelachtige licht. Ledlampen hebben een veel breder spectrum waar- door het oog daar veel gevoeliger voor is. Het licht ervan wordt vaak als fel er- varen. Daardoor zijn we gaan nadenken of het niet een tandje minder kan, door de verlichting te dimmen.”
Eerste proef
Naber vertelt dat de renovatie van de Velsertunnel is benut om een eerste proef te doen. “Deze tunnel is net als de Beneluxtunnel voorzien van dimba- re ledverlichting. Voor de proef hebben we een panel van lichtexperts en leken door de tunnel laten rijden, bij verschil-
14 Nr.4 - 2017 OTAR
lende lichtstanden. We hebben telkens de deelnemers gevraagd wat hun er- varing was. Uit dit simpele experiment blijkt dat de deelnemers het niet merk- ten als we het licht dimden tot op een niveau van zeventig procent van het voorgeschreven niveau. Bij de eerste doorgang stond de verlichting al op ze- ventig procent en iedereen was erg en- thousiast over de tunnel. Toen we het lichtniveau met meer dan vijftig procent terugdraaiden, werd het pas door ie- dereen opgemerkt. De deelnemers ga- ven aan dan nog genoeg te kunnen zien om de weg te volgen, maar voorwerpen op de weg (afgevallen lading) niet meer goed te kunnen waarnemen. Dat geeft aan dat het gewenste verlichtingsniveau een ondergrens heeft en dat we moeten gaan zoeken naar een optimale maar wel veilige situatie.”
Verkeersveiligheid
Hofmans: “Als vervolg op deze proef willen we in de Beneluxtunnel een ge- degen onderzoek gaan doen. Daarvoor schakelen we onderzoekers in op het gebied van waarneming, die gespeci- aliseerd zijn in de oogfysica en het ef- fect van de lichtintensiteit, lichtkleur en contrast op het waarnemingsvermogen van automobilisten. We werken hierbij samen met de tunnelbeheerder en het Steunpunt Tunnelveiligheid. Verder wil- len we de hulpdiensten, verkeerskundi- gen, lichtexperts van de NSVV en de le- verancier van de verlichting, Schréder/ Phoenix Contact B.V., bij het onderzoek inschakelen. Ook willen we graag weg- gebruikers bij het onderzoek betrekken.
Maatregelencatalogus voor energiereductie in tunnels Het COB heeft samen met een groep des- kundigen een catalogus gemaakt met ener- giebesparende maatregelen die direct kun- nen worden toegepast bij nieuwbouw en renovatie van tunnels. Het betreft een digitaal groeiboek dat steeds wordt geactualiseerd:
www.cob.nl/groeiboek/energiereductie
Mogelijk kunnen we het verlichtings- niveau in de tunnelbuizen waar geen vrachtverkeer doorheen mag, gaan va- riëren en weggebruikers uitnodigen om hun bevindingen aan ons door te ge- ven.” Naber vult aan: “Met dit onder- zoek hopen we te kunnen aantonen dat een lager verlichtingsniveau bij toepas- sing van ledverlichting geen nadelig ef- fect heeft op de verkeersveiligheid. Stel dat uit het onderzoek blijkt dat we bij toepassing van ledlampen het lichtni- veau van de ingangsverlichting met der- tig procent kunnen reduceren! Het ener- gieverbruik zal daarbij dan ook met een dertig procent afnemen en dat betekent op tunnelniveau gemiddeld snel vijftien procent extra besparing op het tota- le verbruik. Ondertussen hebben we al een tiental tunnels op led, dus maken we dan forse stappen.”
Daglichtrooster
“Op dit moment neemt verlichting in tun- nels minstens de helft van het elektrici- teitsverbruik voor zijn rekening, waarvan weer de helft nodig is voor de ingangs-
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48