Wat hebben achterkantjes van mobiele telefoons en spuitnozzles met elkaar gemeen? Ze kunnen beide worden vervaardigd uit technisch keramiek. Seriematige productie van complex gevormde keramische producten. Michiel de Bruijcker, Managing Director van Formatec Ceramics legt het ons uit.
De Bruijcker, werktuigbouwkundig ingenieur, is nu zo’n vijf jaar actief bij Formatec, de laatste anderhalf jaar als directeur. De naastgelegen kunststof- spuiterij bestaat nog steeds, maar Formatec opereert geheel zelfstandig en heeft onafhankelijke investeerders.
Het Proces
Directeur Michiel de Bruijcker in de werkplaats.
18
Fluids Processing Nr. 6 - december 2012
Peter Kuijpers, eigenaar van een kunststof spuitgieterij in Goirle zocht naar alter- natieven voor zijn proces. “De techniek lag er, waarom er dan niet meer mee doen”, licht directeur Michiel de Bruijcker het ontstaan van Formatec als R+D- bedrijf zo’n vijftien jaar geleden toe. Aan de wieg stonden bedrijven als TNO en het Energie Centrum Nederland (ECN). Basf levert vandaag de dag een groot gedeelte van de van origine Japanse grondstoffen maar Formatec heeft ook rechtstreekse contacten in Japan. In 2001 startte de productie met kera- mische nozzles voor de Senseo Crema. Enkele jaren later werd het serieus met leveringen aan de sieradenmarkt, de diamantachtige look geeft het materiaal een luxe uitstraling.
De Bruijcker: “De meest toegepaste keramische materialen bij Formatec zijn zirkoniumoxide, aluminiumoxide en silicium nitride. Allereerst wordt het mengsel samengesteld en gegranuleerd, het bindersysteem. Door het vervolgens met hoge druk in een matrijs te spuiten vormt zich het product. Middels twee ovenstap- pen wordt het kunststof verwijderd en krimpt het product ongeveer 30 procent. Na de krimp heeft de keramische vorm de unieke materiaaleigenschappen bereikt. Bijzonder aan het proces is de nauwkeurige krimptolerantie van ± 0,3 procent op de uiteindelijk maat. Nauw- keurigere toleranties zijn mogelijk middels nabewerken, bijvoorbeeld slijpen. We hebben alle machines voor dit proces in huis. Een kostbare zaak maar dan weten we zeker dat we de kwaliteit leveren waar we voor staan.” Na de offerte en het vrijgeven van de tekening wordt een matrijs gemaakt. Naast serieproductie beslaat ook het maken van prototypes een deel van de activiteiten. De 1.400 m2 werkplaatsoppervlak bevat in ieder geval zes spuitgietlijnen. Deze worden volledig automatisch gevuld en geleegd. De Bruijcker vervolgt: “Met onze techniek kunnen we ook op microschaal produceren, zoals een 2x2 mm oppervlak met gaatjes van elk 125 mu. Dat mede dankzij het krimpproces.” Keramiek is extreem sterk, slijtvast, chemisch resistent voor veel stoffen maar ook bestand tegen hoge temperaturen. De Bruijcker: “Waar industrieel ontwerpers
nog vaak teruggrijpen op staal of kunst- stof, kan keramiek juist in situaties met eisen aan hittebestendigheid, lichtge- wicht, ongevoelig voor corrosie, bestand tegen agressieve stoffen en hardheid haar dienst bewijzen.”
De matrijzen doen het werk waardoor verspanen en andere achterafbewer- kingen zoveel mogelijk achterwege
Formatec beschikt over verschillende, weliswaar kostbare machines om het proces uit te voeren.