“We bevinden ons mogelijk aan het begin van een derde industriële revolutie zonder dat we het merken. Die revolutie biedt de chemische industrie prachtige uitdagingen om met andere bedrijfssectoren nieuwe technologische ontwik- kelingen aan te zetten. Chemiebedrijven doen er daarom goed aan zich af te vragen wat zij hieraan kunnen bijdra- gen. Een aantal bedrijven zoals Basf, DuPont en Avantium doen dat al”, zegt Willem Vaessen, bij Deloitte bedrijfs- kundige en leider voor de chemiesector in Europa, het Midden-Oosten en Afrika.
Willem Vaessen was vorig jaar nauw betrokken bij de studie van Deloitte en de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie naar de toekomst van de Nederlandse chemie. Aanleiding voor deze studie vormde onder andere het feit dat China de plaats van Europa als grootste chemieproducent van de wereld aan het overnemen is. Ook doen bedrijven als Sabic en nu ook Aramco enorme investeringen in chemische fabrieken in het Midden-Oosten. Verder bestaat er onzekerheid over de toekomst
van de Europese CO2-emissiehandel en andere wet- en regelgeving. Toch kunnen de Nederlandse chemiebedrijven de toekomst optimistisch tegemoet zien, zo blijkt uit de studie. In januari 2012
Plannen van China 14
Fluids Processing Nr. 6 - december 2012
Om meer inzicht te krijgen in de plannen van China voor de chemie, hebben Willem Vaessen en zijn collega’s van het Global Chemical Industry-team van Deloitte eerder dit jaar uitgebreid gesproken met vertegenwoordigers van internationale chemiebedrijven en staatschemiebedrijven in China en met name met Li Shousheng, de vicevoorzitter van de Cpcif, de Chinese branchevereniging van de chemische industrie. “China heeft inmiddels een flinke positie opgebouwd in de chemie. Die was in 2010 goed voor 575 miljard euro, bijna gelijk aan de omzet van de chemie in heel Europa. De laatste jaren heeft China grote chemi- sche fabrieken gebouwd en plannen gemaakt voor nieuwe fabrieken. Het aanbod overtreft inmiddels de binnenlandse vraag, waardoor China netto-exporteur is geworden en
rapporteerden de Vnci en Deloitte dat de omzet van de Nederlandse chemi- sche industrie tot 2030 met tenminste de helft zal toenemen en mogelijk zelfs zal verdubbelen afhankelijk van welk toe- komstscenario zich de komende jaren zal ontvouwen.
Vier scenario’s
In de studie zijn vier scenario’s bestu- deerd: fragmentatie (protectionisme en strijd tussen landen om schaarse grondstoffen), groene transitie (15 tot 20 procent van de grondstoffen bestaat in 2030 uit biomassa), volop energie (een doorbraak met zonne-energie, waardoor de prijzen van petrochemische bouw- stenen dalen) en hightech (volop ener-
Willem Vaessen is bij Deloitte bedrijfskundige en leider voor de
chemiesector in Europa, het Midden-Oosten en Afrika.
gie en een golf van innovaties).
Ondanks de sterke op- komst van de chemie in China en andere nieuwe industrielan- den, blijft er groei voor de Nederlandse chemie over. Dit heeft vooral te maken met de opkomst van een nieuwe, welvarende middenklasse in Aziatische en Zuid-
Amerikaanse landen. Dit leidt tot een ex- plosie van de vraag naar huizen, meubels, auto’s, tv’s, enzovoorts, waarvoor de che- mie tal van producten levert. Gevolg is
wat uiteraard van invloed is op de wereldmarktprijzen van chemische producten. Inmiddels bouwt het land ook aan posities hoger in de waardeketen. Het overnemen van bedrijven of het aangaan van joint ventures, ook in Nederland, ligt hier- bij voor de hand. Dit verschaft de Chinezen toegang tot hoog- waardige technologie. Zo heeft het Chinese bedrijf Sinochem bijvoorbeeld samen met DSM een 50/50 joint venture opgericht, DSM Sinochem geheten, waarin DSM zijn antibioticaproductie heeft ondergebracht. DSM Fibre Intermediates heeft al veel langer geleden een joint venture met Sinopec opgericht voor de lokale productie van caprolactam (grondstof van nylon). Een minder bekend bedrijf zoals ChemChina heeft nu al meer omzet dan DSM en AkzoNobel samen. En meer dan een kwart van ChemChina’s installaties staan in het buitenland.” Maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn, aldus