‘De chemie speelt een cruciale rol in een derde industriële revolutie’
Zeker gelet op het lange termijn karakter van investeringen in de che- mie”, stelt Vaessen.
Hightech
Er liggen nog kansen genoeg voor de Europese chemie. Dit plaatje van Cefic over 2010 maakt duidelijk dat de Chinese chemieproductie in 2010 verdubbelde en zelfs gelijkwaardig is aan die van Europa en Noord-Amerika samen. Een beeld dat nog steeds geldt volgens Deloitte.
Dit beeld over tien jaar gemeten maakt nog duidelijker hoe ‘wereldleider in chemie’ Europa voorbij wordt gestreefd door China en Azië.
16
Fluids Processing Nr. 6 - december 2012
rerend zijn met traditionele grondstoffen en producten. Belangrijk is dus dat de chemie- sector op basis van groene grondstoffen producten met nieuwe eigenschappen ontwikkeld, evenals systemen met nieuwe functionaliteit. Alleen ‘bio’ is niet genoeg. Al met al ziet het er naar uit dat de che- mische industrie ondanks de opkomst van groene grondstoffen nog lange tijd gebruik zal blijven maken van fossiele grondstoffen. Logisch ook, want de chemie past die grondstoffen hoogwaardig toe. Een bestuurder in de chemie kan dan ook uit oogpunt van risicomanagement niet van één toekomst uitgaan, maar moet met meerdere scenario’s rekening houden.
Hij constateert dat zich geleidelijk aan een high- tech scenario ontvouwt: een derde industriële revolutie. Met de komst van geavanceerde, slim- me materialen in combi- natie met innovatieve toepassingsmethoden (zoals 3D-printing) slagen Nederlandse en Europe- se producenten erin om producten steeds sneller en goedkoper te maken en aan te passen aan de individuele behoef- tes van afnemers en gebruikers. Te denken valt bijvoorbeeld aan medische toepassingen. Ook zullen zij nieuwe producten op de markt brengen, zoals voor geavanceerde zonne- cellen, voor intelligent glas, dunnere isolatie voor gevels en wanden en duurzamere vloer- bedekking. Vaessen: “We bevinden ons misschien wel aan het begin van een derde industriële revolutie. Daar merken we nog niet zoveel van. Zo was het ook aan het begin van de eerste en tweede industriële revo- lutie. Lange tijd had niemand in de gaten wat er gaande was,
totdat de welvaart en de inkomens ineens structureel omhoog gingen. Er is al een aantal ontwikkelingen aan de gang. Neem bijvoorbeeld het huis van de toe- komst, dat de Duitse chemische industrie voor de lokale omstandigheden in bepaalde delen van Afrika heeft ontwor- pen. Dit huis kost maar 300 á 500 euro, is eenvoudig te bouwen en schermt af tegen de hitte als de zon schijnt en tegen de koude als het donker is. Hiermee kan de chemie het welbevinden van miljoe- nen mensen verhogen. Grote kans dat die goedkope huizen een nieuwe afzet- markt voor de chemie gaan vormen.” Hij vervolgt: “Ook de mobiliteit verandert.
Mijn jongvolwassen kinderen gaan bijvoorbeeld per vliegtuig naar Canada terwijl ze nog niet eens een rijbewijs heb- ben. De jongere generatie denkt heel anders over het bezit van een auto. Als het nodig is, huren ze er een. Ook in de VS gaat de gemiddelde leeftijd van de koper van een eerste auto omhoog. Dat sluit aan bij de megatrend van verstede- lijking. In de stad hebben mensen minder behoefte aan een zware, luxe auto. De Freude am Fahren, zoals we dit in Duits- land en Zwitserland noemen, is niet meer vanzelfsprekend. Voor het verkeer van A naar B, kiezen mensen eerder voor een kleine, lichtere en gestandaardiseerde auto die bij voorkeur elektrisch is. Voor het weekend af en toe misschien toch een luxe cabriolet. Best kans dat zo’n kleine standaard auto straks uit China of India komt. Dat zal leiden tot een verschuiving in de automobielindustrie. Grote auto- mobielconcerns als Volkwagen Audi en PSA zullen aan macht inboeten. Voor de Europese chemiebedrijven is het belang- rijk te weten wie de auto’s waar ontwerpt en de materialen en onderdelen kiest. De efficiënte Chinese auto wordt misschien nog wel in Europa geassembleerd, maar Chinese moederbedrijven bepalen dan wie de kunststofonderdelen, accu’s en dergelijke leveren.”
Specifieke materialen en producten Verder vragen nieuwe producten als led-verlichting, zonnecellen, accu’s en elektromotoren van elektrische auto’s om nieuwe, specifieke producten van de chemie. Ook leidt de introductie van zonne- en windenergie plus slimmere elektriciteitsnetwerken tot de vraag naar nieuwe producten waarvoor de chemi- sche industrie specifieke materialen kan leveren.
“Om in de wereld te kunnen blijven mee- spelen, moeten chemiebedrijven meer doen dan alleen hun kosten verlagen. Ze moeten ook op zoek gaan naar nieuwe eindmarkten en die in samenwerking met andere branches van de grond helpen. Dit vraagt om een goed begrip van waar de klanten en consumenten behoefte aan hebben en hoe de chemie hierin kan voorzien. Het gaat om inspelen op megatrends, zoals toenemende schaarste aan grondstoffen als fosfaten, tekort aan schoon water, klimaatverandering, verstedelijking, vergrijzing met als gevolg een groei van de gezondheidszorg en zoals gezegd mobiliteit. Daar liggen de kansen voor winstgevende en duurzame groei”, concludeert Vaessen.n