Denkt u dat veiligheid duur is?
VEILIGHEID Carien van Dijk
Probeer eens ee
‘Medewerker valt van ladder’, ‘Dodelijk bedrijfsongeval’, ‘Werknemer urenlang bekneld in machine’, ‘Medewerker valt van veertig meter hoogte uit kraan’, ‘Bij ontploffing drie werknemers gedood’. Zomaar wat koppen uit een regionale krant. Jaarlijks vinden in Nederland honderden bedrijfsongevallen plaats. Voor bedrijven, medewerkers en familie zijn dit zeer ingrijpende gebeurtenissen. In de bouw, metaal, voedings- en genotmiddelenindustrie vallen per 100.000 medewerkers de meeste slachtoffers.
Jonge, allochtone, mannelijke werkne- mers met weinig opleiding maken de grootste kans het slachtoffer te worden van een arbeidsongeval. Volgens de Arbeidsinspectie laat het veiligheids- bewustzijn en de veiligheidscultuur in bedrijven nog vaak te wensen over. Veel ongevallen worden veroorzaakt doordat medewerkers hun werkplek onvoldoende veiligstellen. Andere oorzaken die met gedrag samenhangen, zijn ontoereikende afscherming, onjuist materiaal(gebruik), een onjuiste belading, werken zonder bevoegdheid en het buiten werking stellen van beschermingsmiddelen.
38
Solids Processing Nr. 3 - juni 2011
Alert zijn Vincent Meier, senior adviseur veiligheid en productmanager safety management bij Tcpm, heeft er wel een idee over. “Bedrijfsongevallen worden niet per definitie veroorzaakt door de laksheid of onwil van werknemers. Wees eerlijk: niemand is er op uit om een arm of been te verliezen. Vaak is gebrek aan kennis en ervaring de oorzaak. Productieprocessen worden steeds complexer, bedrijven schaffen voortdurend nieuwe machines aan waar medewerkers in no time mee moeten leren werken. Ga er maar aan staan. Werknemers moeten voortdurend alert zijn.” Anderzijds zijn gevaarlijke situaties minder zichtbaar dan vroeger. Meier komt met een voorbeeld. In de VS plaatst men sim- pelweg een waarschuwingsbord voor een machine met draaiende onderdelen. Wie er in valt, heeft gewoon pech. “Wij Neder- landers zetten overal beschermkappen overheen. Dat is veilig maar aan de andere kant maakt het werknemers min- der alert op gevaarlijke situaties.” Intussen is de controle vanuit de arbeids- inspectie door overheidsbezuinigingen
uitgehold, wat onherroepelijk tot gevaar- lijke situaties leidt. “Bedrijven kunnen dit voorkomen door zelf de verantwoordelijk- heid te nemen en veiligheid in het bedrijfs- beleid bij het complete bedrijfsproces te implementeren. Shell is daar een goed voorbeeld van: veiligheid wordt daar gedragen door de hele organisatie, inclusief het management en middel- management.”
Top-down benadering
Bedrijven die hun veiligheidsbeleid willen veranderen, weten vaak niet goed waar ze moeten beginnen, zegt Meier. “Ieder- een noemt zichzelf tegenwoordig veran- dermanager. Dat is prima, maar je moet wel weten waar je staat en waar het naar toe moet. Pas daarna is de bedrijfscultuur aan de beurt. Bedrijven krijgen vaak ver- schillende vertegenwoordigers van verbe- termodellen op bezoek. Vaak zien ze door de bomen het bos niet meer, dus gaan ze in zee met hun vaste leverancier. De gemakkelijkste weg is vaak niet de juiste. Begin daarom met een nulmeting. Waar sta je, waar wil je naar toe? Ook daar zijn verschillende modellen voor. Persoonlijk werk ik met de arbo beleidsspiegel. Die is naar mijn mening het meest objectief.” Daarna is het de beurt aan het manage- ment. De eerste stap is de oprechte inten- tie van de directie om veiligheid binnen het bedrijf te verbeteren, zegt Meier. “Zeg maar een top-down benadering. Daarom geen directeur zonder veiligheidsschoenen en veiligheidsbril in de fabriekshal. Dat is niet uit te leggen aan de werknemers. Een andere veelgemaakte fout is het veiligheidsprobleem te delegeren aan de middelmanager. Deze moet er maar voor zorgen dat alles veiliger wordt, maar krijgt daarvoor niet de middelen. Hij kan
Vincent Meier
naar de veiligheidskundige van het bedrijf stappen, maar dat moet dan wel iemand zijn die er verstand van heeft. Managers denken namelijk vaak dat veiligheid duur is. Ik zou willen zeggen: probeer eens een ongeluk! Ik kan zo voor je uitrekenen wat een ongeval kost. Je krijgt een boete, de machine mag niet meer worden gebruikt, om van alle ellende nog maar te zwijgen. Als je het aantal ongelukken terugdringt, scheelt dat ook enorm in de kosten. Bij sommige bedrijven is het aantal bedrijfsongevallen teruggebracht van 100 naar 25 ongevallen per jaar. Je hebt het er zo uit.”
Safetymanagement hoeft ook helemaal niet ingewikkeld te zijn, zegt Meier. “Begin gewoon met de gevaarlijkste machines. Daarbij leidt safetymanagement indirect tot kwaliteitverbetering op de productie- afdeling.”
Alarm
Een andere essentiële factor is geduld. Veiligheid is een langdurig traject; je bent er al gauw drie jaar mee bezig. Meier: “Volgens de huidige maatschappelijke consensus moet alles snel geregeld zijn met zo min mogelijk mensen. Als mede-
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68