ZATERDAG9OKTOBER 2010
amsterdam 29 omille en staat op mettwee
Hijzat vast voor winkeldiefstal op de dagdat zijn straatvriendin Ma- rie, even drankzuchtig als hijzelf, in eenpolitieceloverleed,op15augus- tus 2008.Geheel dronkenopende Rinus na de begrafenis de kist om haar in zijn armen te nemen, waar- na eenheftig conflict ontstond met eenmedewerker vandebegraaf- plaats. Hij werd weer vastgezet en kreeg
de kans zichtelaten behandelen bij Triple XinDen Haag –waar hij op de derdedag de benen nam. “Dat
wasachterafwaarschijnlijk wel heelgoed voormegeweest.’’ TeruginAmsterdam warener
weer dagelijks politiecontacten, maar hijwerdnietopgepakt.Dat ge- beurdepas in augustus 2009,toen hij op de eerste sterfdag vanzijn ge- liefdeMarienaar de jeneverhad ge- grepenenhet indeRoetersstraattot eenescalatie kwam, eerstmet stu- denten, toen met de politie. Hijzat maandeninhet huisvan bewaring in de Havenstraat en daarna met eentweede ISD-maatregel in de ge-
vangenisaan de Tafelbergweg. Vanzijn ellenlange strafblad her- innerthij zichdemeestefeiten niet meer.“Ik hebnuchter nognooit een bekeuringgehad.Nuchterschijn ik, watikzohoor,wel een toffe gozer te zijn. Maar met drank... het begint vrolijk en het eindigt altijd met rot- zooi.”
revalidatie na eenernstigauto- H
ij zat als jongen vantwintig, toen al fiks gebruiker van drankendrugs, driejaar in
ongeluk,delichamelijkepijnen ver- dooft hijmet drank. Zijn vader heeft hem in 1995 het huis uitgegooid –wat hij nu welbegrijpt –enzijn moeder overleedin2000; hijwerd veertien dagennahaar crematie in de gevangenisopdehoogtege- bracht.“Toeninteresseerdemeniks meer.” Hetdrinken, zegt hij,zit in zijn ge-
nen. “Iedereeninmijn familie drinktstevig,maar als je een huis hebt en goed verdient dan is het eenanderverhaaldan wanneerje in de bosjes slaapt.Ikkende alle alcoholisten vanAmsterdam. Je denkt dat het goeie kennissen zijn, maar het zijn drinkebroers, je hebt er niks aan. Ik ben dat levenhele- maal zat.” Hijheeft nu alleen nogzijn twee
jaar ouderebroer,die met iets meer succesisdrooggezet en die elkevrij- dagtrouwop bezoek komt. Dinsdaggaat hij,onderbegelei-
ding, naar de Jellinek voor intake- gesprekkenmet een psycholoog. “Ze gaan daar zo’n beetjeinjehart kijken,zozie ik het,omuit te vinden hoehet zit.Jekrijgt daar heelveel aanwijzingenhoeje hetanderskunt doen. Ik ben eigenlijk nognooit echt behandeld, maar nu vertellen ze me geen leugens,ikheb er wel vertrouwen in.” Als ze hem toelaten, kanhij over
twee maandennaar een safehouse en daarna denkt hij aan huisje- boompje-beestje. Zijn veertigste verjaardag,meivol-
gendjaar,wil hij vierenals vrijman. “Met eengebakkie.”
‘Opsluitenis zinloos en duur’
In oktober 2004, hijhad piket- dienst,trofadvocaat LucJurgens in eenpolitiecelRinus aan, na diefstal vantweeflessen port.“Nu,zes jaar later,ishij noggeen steek verder. Ditwordt de eerstekeer dat er seri- eus ietsmet zijnverslavingwordt gedaan. Dezemensenmoeten met- een in een regime vanverslavings- zorg, dat is effectieverdan dewe- gendienuworden bewandeld.De- zemanheeft de samenlevingzeker al een miljoen gekost.Zezetten hemtwee jaar vast en plaatsenhem dan terugbij alcoholisten, zoalsin DeVestegebeurde.” Jurgens,die ietsmeerenergie in
H
deze zaak steekt dan eengemiddel- de pro-Deoadvocaat,vindtdat met de ISD-maatregel,waarvan zijn cliënt ernutwee achter de rug heeft,voornamelijk mensenvan straatworden gehouden. “Ze zeg- gendat het nodigisomaan de ver- slavingtewerken,maar dat gebeurt vervolgens niet.Zesluiten je op en daarna laten ze je in de steek.’’ Opbasis vannieuwewetenschap-
pelijkeinzichten heeft Jurgens on- langs in eenprocedure bij het hof geprobeerdzijn cliënt ontoereke- ningsvatbaar te laten verklaren, zo- dat hij niet gestraft maarwelbe- handeldwordt.Het rechtgaat uit vanhet beginsel: verwijtbaarwant vermijdbaar.Jurgens denkt dat Ri- nus in zijnomgang met alcohol geen vrije wilmeerheeft,als gevolg vaneen biomoleculairprocesinde hersenen. Niet alleen is hijfamiliair belast,hij is inmiddelszover heen dat als gevolg vaneen hersenafwij- kinggeen vrije wilmeerbestaat, al- dusdeadvocaat.“Psychische–en daarmee strafrechtelijke–verwijt-
ij heeft als raadsmanvanRi- nus naar schattingveertig keer voor de rechtergestaan.
baarheid is er niet,want hij kan geenweerstandbieden, daarvoor is zijn motivatiecentruminde hersenentezeer aangetast.Van lichaamseigenstoffenwordt hij nietmeerblij.Jekunt zeggen dat hij voor het eerste glas verantwoorde- lijk is,maar hij is vaak lange tijdzo dronkendat hij met vierpromille inslaapt en met tweewakkerwordt. Danis hij permanent onderin- vloed.” Hethof is Jurgens niet gevolgd in
deze redenering–deraadsman gaat in cassatie–omdat Rinus zich voor het nuttigenvan eeneerste glas niet in eentoestand vanher- senintoxicatie zou hebben bevon- denenhij,zij het minderdan een gemiddelde persoon, in staat moet worden geachtweerstandtebieden aan het beginnen met drinken. Jurgens:“Zeventien procent van
demensen is genetischbepaald verslavingsgevoelig, is er dan nog vrijewil?Rinus kanergeenweer- standaan bieden. Maar het hof durft die redeneringniet te volgen. Derechters denken misschien: die meneer Jurgens zou best eens gelijk kunnen hebben,maar zedurven de maatschappelijkeimplicatiesniet aan.Want als dit de nieuweweten- schappelijkewerkelijkheidis, dan moet er een heel nieuweaanpak komen. Als de ontoerekeningsvat- baarheid vandezemensenwordt erkend, danmoeten officieren van justitie en rechters instrumenten krijgenomverdachten direct na aanhouding en bijaanvang vande voorlopige hechtenis in eeninrich- tingvoor verslavingszorgteplaat- sen. Dat is eenstuk goedkoper ook, maar politiek enwetgevermoeten danwelom.Hetresultaat vanstraf isnuongeveer nul, de terugvalzit tegendenegentig procent.”
Page 1 |
Page 2 |
Page 3 |
Page 4 |
Page 5 |
Page 6 |
Page 7 |
Page 8 |
Page 9 |
Page 10 |
Page 11 |
Page 12 |
Page 13 |
Page 14 |
Page 15 |
Page 16 |
Page 17 |
Page 18 |
Page 19 |
Page 20 |
Page 21 |
Page 22 |
Page 23 |
Page 24 |
Page 25 |
Page 26 |
Page 27 |
Page 28 |
Page 29 |
Page 30 |
Page 31 |
Page 32 |
Page 33 |
Page 34 |
Page 35 |
Page 36 |
Page 37 |
Page 38 |
Page 39 |
Page 40 |
Page 41 |
Page 42 |
Page 43 |
Page 44 |
Page 45 |
Page 46 |
Page 47 |
Page 48 |
Page 49 |
Page 50 |
Page 51 |
Page 52 |
Page 53 |
Page 54 |
Page 55 |
Page 56 |
Page 57 |
Page 58 |
Page 59 |
Page 60 |
Page 61 |
Page 62 |
Page 63 |
Page 64 |
Page 65 |
Page 66 |
Page 67 |
Page 68 |
Page 69 |
Page 70 |
Page 71 |
Page 72 |
Page 73 |
Page 74 |
Page 75 |
Page 76 |
Page 77 |
Page 78 |
Page 79 |
Page 80 |
Page 81 |
Page 82 |
Page 83 |
Page 84 |
Page 85 |
Page 86 |
Page 87 |
Page 88 |
Page 89 |
Page 90 |
Page 91 |
Page 92 |
Page 93 |
Page 94 |
Page 95 |
Page 96 |
Page 97 |
Page 98 |
Page 99 |
Page 100 |
Page 101 |
Page 102 |
Page 103 |
Page 104 |
Page 105 |
Page 106 |
Page 107 |
Page 108 |
Page 109 |
Page 110 |
Page 111 |
Page 112 |
Page 113 |
Page 114 |
Page 115 |
Page 116 |
Page 117 |
Page 118 |
Page 119 |
Page 120 |
Page 121 |
Page 122 |
Page 123 |
Page 124 |
Page 125 |
Page 126 |
Page 127 |
Page 128 |
Page 129 |
Page 130 |
Page 131 |
Page 132 |
Page 133 |
Page 134 |
Page 135 |
Page 136